In 1760 sloeg Mauritius Boudry uit Langemark ene Marie Joanna de Poortere met een spade op het hoofd. Aangezien de vrouw hierdoor ernstige verwondingen had opgelopen, zag de luitenant-baljuw van de...

NL: In 1488 kwamen de inwoners van de stad Brugge in opstand tegen Maximiliaan van Oostenrijk, die in naam van zijn minderjarige zoon Filips de Bourgondische Nederlanden bestuurde. De opstandelingen...

Cathalina Peters heeft kant gestolen en wordt opgepakt. Tijdens het verhoor in de gevangenis verklaart zij weduwe te zijn en ook al eens ergens anders iets gestolen te hebben. Dat blijkt wel uit het...

Luitenant Beer woont op kamers en wordt stapelverliefd op zijn hospita Anna Maria Vonk. Klassiek probleem: zij is getrouwd en moeder van vier kinderen. Het wordt uiteindelijk een noodlottige liefde...

In 1582 stelde de katholieke kerk de nieuwe Gregoriaanse kalender in. Deze kalender hield de cyclus van de zon nauwkeuriger bij dan de Juliaanse kalender die al sinds de Romeinen werd gebruikt. Het...

De aanbidding van het Heilig Sacrament (de geconsacreerde hostie) speelt tot op vandaag de dag een belangrijke rol binnen het katholicisme. In de loop van de middeleeuwen en de vroegmoderne periode...

Tijdens de kermis van 1798 werden er prijzen uitgereikt aan de kinderen van het Burgerweeshuis en het katholieke weeshuis van Nijmegen. De kinderen die zich goed hadden gedragen en ijverig en vlijtig...

Grietje Keyen was tijdens de periode van onderhandelingen die zou leiden tot de Vrede van Nijmegen, dienstmeisje in de hofhouding van de ambassadeur van Denemarken in de Burchtstraat. Grietje had in...

De wolf is al weer enkele jaren een vaste waarde in Nederland. De meningen over de wolf lopen nogal uiteen: de een is blij dat de wolf, na eeuwen afwezig te zijn geweest, weer terug is in Nederland...

Het kapittel van de Stevenskerk wil een mooi nieuw drieluik op het hoogaltaar. Voor de levering sluiten zij met meester Ernst van Campen een overeenkomst in de vorm van een chirograaf. Een chirograaf...

Koopman Willem Berndts kan zijn burgerbrief van Nijmegen gebruiken in de handel. Voor zijn nakomelingen is de brief de toegang tot een goede oudedagsvoorziening in het Burgergasthuis.

In 1785 sluit Frederik II de Grote, koning van Pruisen, een overeenkomst over het afwateren van de Duitse polder de Duffelt over Nederlands grondgebied. Extra moeilijkheidsgraad bij het transcriberen...

Nijmegen heeft in 1585 voor de Spanjaarden gekozen en wordt nu, in 1591, door prins Maurits van Nassau belegerd. Vanuit Fort Knodsenburg wordt de stad door Maurits beschoten. De Hertog van Parma...

In september 1692 veroverde een Noord-Nederlands leger de Vlaamse stad Veurne, die in 1667 door Lodewijk XIV was ingenomen, op de Fransen. Op de vierentwintigste van die maand gaf de Staatse...

Advocaat Johan van Someren in Dordrecht aanvaardt de benoeming tot pensionaris van Nijmegen. In een brief aan het stadsbestuur laat hij weten dat hij op 1 mei 1655 uit Dordt zal verhuizen. Het...

In 1360 sluit het hertogdom Gelre een wederzijds vrijhandelsverdrag met de stad Keulen. In ruil daarvoor belooft Gelre de rechten van Keulse burgers te respecteren. Aanleiding voor het verdrag was de...

Jan Balevoet leeft er vrolijk op los. Hij zet de bloemetjes buiten met vrouwen en gokken. Helemaal goed gaat dat niet, want hij maakt schulden en klopt bij zijn moeder aan. Die is daar niet blij mee...

In 1832 brak er in Nijmegen een choleraepidemie uit die zestig mensen het leven kostte. Apotheker Van Pelt denkt het medicijn gevonden te hebben. Hij noteert op het schutblad van zijn apothekersboek...

De in Nijmegen geboren Lambert Biesman was één van de eerste Indiëvaarders. Hij reisde in 1595 mee naar Indië onder Cornelis de Houtman. De Nederlanders wilden een eigen specerijroute vinden en net zo...

Aan het begin van de vorige eeuw schreef de 8-jarige Frans Houbrechts uit Tongeren in zijn schoolschriftje volgend opstel over het doopsel van koning Clovis. Hij haalde er zijn mooiste geschrift en...

In de loop van de zestiende en zeventiende eeuw veroordeelden lokale rechtbanken in de Zuidelijke Nederlanden honderden vermeende “heksen” tot de brandstapel. Deze doodvonnissen werden uitgesproken...

In 1636 werd de Kortrijkse metselaar Jan van Neste geplaagd door een duistere macht. Zijn echtgenote besloot daarom de hulp van het miraculeuze beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Groeninge in te roepen...

In 1659 konden de inwoners van Brugge zich vergapen aan een bijzonder schouwspel. In de schermschool van de stad kon men namelijk tegen betaling naar een dame met weelderige gezichtsbeharing gaan...

Tussen 1798 en 1814 werden duizenden jongemannen uit de Zuidelijke Nederlanden ingelijfd in de legers van het revolutionaire en napoleontische Frankrijk. Dit lot viel ook Norbertus Noreel uit Woumen...

Op het platteland aan de zuidgrens van de Nederlanden zijn er meningsverschillen over welke priesters een functie in de kerk mogen vervullen. In deze tekst zie je dat deze kwestie ook op hoog niveau...

Kort voor 1670 besliste het stadsbestuur van Hasselt dat Gielis Vandenbergh en zijn echtgenote hun huis moesten verlaten. Daar had immers de pest geheerst. Toen zijn weduwe een tijd later weer in haar...

In 1671 leverden de schepenen van Gingelom een attestatie af over de bekwaamheid van de chirurgijn in hun dorp. Met het wegsnijden van een gezwel uit de borst van een ingezetene, en vervolgens haar...

In de zomer van 1691 werd in het kleine dorp Opleeuw bij Borgloon gefluisterd dat het kind dat Mechel Dunbiers verwachtte, wellicht van Wolter Smets was. Wolter was daarvan niet gediend, en schakelde...

In de ochtend van 5 december 1791 zag de ongelukkige Lambertus Peumans uit Kuringen bij Hasselt zijn hoeve afbranden. Om hem te steunen leverden de schepenen van zijn dorp een verzoekschrift af aan de...

Presentatrice en journaliste Merel Westrik ontdekt in het Zeeuws Archief dat een voormoeder uit Vlissingen voor haar echtgenoot een overlijdensverklaring heeft aangevraagd bij de rechtbank in...

Sinterklaas is niet alleen een kindervriend, hij was vroeger ook de vriend van de kramers. Veel kramersgilden hadden Sint Nicolaas als patroonheilige. Zo ook in het Zeeuwse Arnemuiden. Veel spullen...

Verzekering tegen slavernij. Dat was mogelijk in Broek in Waterland waar een fonds was opgericht om losgeld voor gevangen genomen zeelieden te kunnen betalen. Ook de echtgenote van een schipper...

Liturgische aanwijzing voor wie door angst voor zonde bevangen is. Met verwijzing naar een bekende heilige.

Van het klooster Galilea Minor bij Monnickendam is een bijzonder handschrift bewaard gebleven, het zogenaamde Diversorium, met aantekeningen over allerlei onderwerpen. Onder andere zijn de...

Welke kleding droeg een zeeman in de eerste helft van de achttiende eeuw? Een antwoord op deze vraag komt soms uit onverwachte bron. Van de schippersknecht van de Harlinger veerman weten we meer door...

In het Rampjaar 1672 werd de Republiek van alle kanten bedreigd. Het was dus zaak om de verdediging op orde te brengen. Ook van het dorp Watergang werd in kaart gebracht wie zo nodig ingezet konden...

Jacob Bouman was ‘landman’ in de Beemster. Uit de periode 1826-1875 zijn schriftjes bewaard gebleven waarin hij aantekeningen maakte over het weer. Deze tekst gaat over het winterweer in januari en...

Interieurontwerper Jan des Bouvrie blijkt af te stammen van Jacob Reijnders die in 1762 aangesteld werd als organist te Monnikendam. Tevens was hij ‘klokkenist’, maar ook commissaris van het oude en...

De elfjarige Purmerender Jan Zuidland beschreef zijn ervaringen tijdens de watersnood in 1916 in een tweehonderd pagina's dik dagboek. Gedwongen hun huis te verlaten door het water, schuilden hij en...