Overslaan en naar de inhoud gaan
Home

Hoofdnavigatie

  • Oefenen
  • Forum
  • Uitleg

Complete teksten

De eerste bevrijders

Oorlog en rampen
Nederlands
Op 18 september 1944 was de Slag om Nijmegen in volle gang. In de namiddag verschijnen er een aantal Amerikaanse soldaten in de straat van Martha Waaldijk, 21 jaar oud. In haar dagboek beschreef zij...

Middelburg bevrijd 1944

Oorlog en rampen
Nederlands
Janke Terwal (1890-1975) werkte als directrice van het Gasthuis (ziekenhuis) in Middelburg toen Nederland betrokken raakte bij de Tweede Wereldoorlog. Ze noteerde gebeurtenissen in 1940-1945 in...

Sokken voor Piet

Oorlog en rampen
Nederlands

Piet Grandiek uit Wormer verbleef tijdens de Tweede Wereldoorlog als dwangarbeider in Duitsland. Uit die periode zijn brieven en kaartjes aan en van Piet bewaard gebleven waaronder dit briefje van...

Bevrijding!

Oorlog en rampen
Nederlands

In haar dagboek beschrijft Elisabeth Keppel Krelage-Hesselink hoe zij de dagen van de bevrijding heeft beleefd in Haarlem. Elisabeth is getrouwd met Ernst Heinrich Krelage, directeur van één van de...

Gesmokkelde lapjes

Oorlog en rampen
Nederlands

Tijdens de Tweede Wereldoorlog is op het Haarlemse gemeentehuis de ‘Stadhuisgroep’ actief. Dit is een verzetsgroep die onder andere illegaal voedselbonnen en valse persoonsbewijzen verspreidt onder...

Oorlog leidt tot dure tijden

Oorlog en rampen
Nederlands

Door geleverde goederen zijn oorlogslasten in de gemeente Maarheeze opgelopen tot een groot bedrag. In 1796, het tweede jaar van de Bataafse vrijheid, wil ze hiervoor een lening afsluiten.

Geen humbug!

Oorlog en rampen
Nederlands
Op 4 juli 1945 gaf de Militaire Commissaris van Noord-Limburg majoor C.K.J.M. Receveur een toespraak bij Radio Herrijzend Nederland, de radio-omroep van het Militair Gezag. Hij sprak over de...

Dankbrief van koning Filips II

Oorlog en rampen
Nederlands
In 1566 vond de bekende Beeldenstorm plaats in de Nederlanden, gebied dat toen onder gezag stond van de streng katholieke Spaanse koning Filips II. Het Nijmeegse stadsbestuur deed er alles aan om...

Troebelen tijdens het Twaalfjarige Bestand

Oorlog en rampen
Nederlands
Oisterwijk, het jaar 1611. De wapenstilstand tussen de Spaanse en de Staatse troepen is al enkele jaren oud. Er wordt niet of nauwelijks gevochten tussen beide partijen. Maar rustig is het allerminst...

Veedieven in Donegall in 1691 / Cattle thieves in Donegall in 1691

Oorlog en rampen
Engels
NL: In 1690 begon koning Willem III zijn campagne in Ierland. Eén van zijn officieren was Godard van Reede. Zo kwam veel correspondentie en administratie van deze militaire campagne terecht in het...

Een anti-Duitse pastoor

Oorlog en rampen
Nederlands
Tijdens de Eerste Wereldoorlog hield het Duitse leger lelijk huis in “Brave Little Belgium”. Ook het West-Vlaamse dorp Kerkhove leed zwaar onder de bezetting. De lokale pastoor geeft in het liber...

Noodberichten Watersnoodramp 1953

Oorlog en rampen
Nederlands
"Vaart u uit! Vaart u uit!" Louwrens Hoefnagel uit Urk, schipper op de UK41 Sumus Umbra, ving op 1 februari 1953 een noodoproep op van de door radiotechnicus Ferdinand Bakker gebouwde noodzender op...

Een klein dorp in oorlogstijd / Un petit village en temps de guerre

Oorlog en rampen
Frans
NL: In 1744 viel het Franse leger in het kader van de Oostenrijkse Successieoorlog de Zuidelijke Nederlanden binnen. De Vlaamse steden Ieper, Veurne en Menen gaven zich vrij snel over aan de Fransen...

Weg met Maximiliaan! / À bas Maximilien!

Oorlog en rampen
Frans

NL: In 1488 kwamen de inwoners van de stad Brugge in opstand tegen Maximiliaan van Oostenrijk, die in naam van zijn minderjarige zoon Filips de Bourgondische Nederlanden bestuurde. De opstandelingen...

Vergadering van het polderbestuur in roerige tijden

Oorlog en rampen
Nederlands

Nijmegen heeft in 1585 voor de Spanjaarden gekozen en wordt nu, in 1591, door prins Maurits van Nassau belegerd. Vanuit Fort Knodsenburg wordt de stad door Maurits beschoten. De Hertog van Parma...

Bezette stad

Oorlog en rampen
Nederlands

In september 1692 veroverde een Noord-Nederlands leger de Vlaamse stad Veurne, die in 1667 door Lodewijk XIV was ingenomen, op de Fransen. Op de vierentwintigste van die maand gaf de Staatse...

Groeten uit Acqui

Oorlog en rampen
Nederlands

Tussen 1798 en 1814 werden duizenden jongemannen uit de Zuidelijke Nederlanden ingelijfd in de legers van het revolutionaire en napoleontische Frankrijk. Dit lot viel ook Norbertus Noreel uit Woumen...

Met piek, musket of bijl

Oorlog en rampen
Nederlands

In het Rampjaar 1672 werd de Republiek van alle kanten bedreigd. Het was dus zaak om de verdediging op orde te brengen. Ook van het dorp Watergang werd in kaart gebracht wie zo nodig ingezet konden...

Watersnood door kinderogen

Oorlog en rampen
Nederlands

De elfjarige Purmerender Jan Zuidland beschreef zijn ervaringen tijdens de watersnood in 1916 in een tweehonderd pagina's dik dagboek. Gedwongen hun huis te verlaten door het water, schuilden hij en...

Een stadsbestuur roept de hulp van een pestmeester in, 1623

Oorlog en rampen
Nederlands

In de tweede helft van 1623 werden de inwoners van Herk-de-Stad in Belgisch Limburg door een dodelijke en besmettelijke ziekte getroffen. Het duurde tot december voordat de stadsmagistraat een akkoord...

Oranje in het Luikerland

Oorlog en rampen
Nederlands

In 1568 trekken Willem van Oranje en zijn medestanders door het vorstendom Luik naar Brabant. Anders dan verhoopt blijken zij daar niet welkom.

Laet varen die Guesen

Oorlog en rampen
Nederlands

Een liedjesschrijver uit de omgeving van de abdij van Sint-Truiden waarschuwt zijn streekgenoten tegen de listen van de Geuzen.

Plunderingen in Schotse wateren

Oorlog en rampen
Nederlands

In 1616 begeleiden twee Hollandse oorlogsschepen de haringvloot bij Schotland. De bemanning zou zich schuldig gemaakt hebben aan plunderingen op onder andere Orkney. National Records of Scotland, inv...

De beschermbrief van prins Frederik Hendrik

Oorlog en rampen
Nederlands

Tussen juni en augustus 1632 lag het leger van Prins Frederik Hendrik voor Maastricht. Uiteindelijk zou de stad voor hem zwichten, maar zo'n beleg brengt natuurlijk moeilijke tijden met zich mee. Zo...

Zeeheldenloon

Oorlog en rampen
Nederlands

Zeehelden moeten zich, net als iedereen die door de Staten van Zeeland wordt betaald, gewoon melden bij de Zeeuwse Rekenkamer om hun loon in ontvangst te nemen. Zo ook Joos de Moor, die in 1603 een...

Terreuraanslag op Lillo?

Oorlog en rampen
Nederlands

In 1621 ontsnapt Fort Lillo ternauwernood aan een heuse aanslag! Direct na afloop van het Twaalfjarig Bestand (1609-1621) komen bij de Staten van Zeeland berichten binnen over een terreuraanslag...

Mopperende zeeheld

Oorlog en rampen
Nederlands

Een van de beroemdste Zeeuwse zeehelden is Michiel de Ruyter. Een dag na de Tweedaagse Zeeslag ligt hij met zijn vloot voor de kust van Walcheren en moppert in een brief over de slechte staat van de...

Brand in Haarlem

Oorlog en rampen
Nederlands

Op 23 oktober 1576 woedde er een brand in Haarlem. In totaal werden 467 huizen door de brand verwoest. Noord-Hollands Archief, stadsbestuur van Haarlem (1573-1813), toegangsnr. 3993, inv. nr 833.

De barre winter van 1740

Oorlog en rampen
Nederlands

Het was in 1740 zo koud dat de gehele Maas dichtvroor. Het was volgens het KNMI het koudste jaar van de afgelopen 300 jaar. Maar de Maas was niet het enige dat bevroor.... Historisch Centrum Limburg...

In dienst bij 'Napolion'

Oorlog en rampen
Nederlands

Mathus Banens schrijft in 1813 naar huis, vanuit Parijs waar hij opgeleid wordt tot onderofficier. Over wat hij allemaal meemaakt sinds hij dienst nam in het Franse leger, maar vooral ook om te vragen...

Het Beleg van Haarlem

Oorlog en rampen
Nederlands

Tijdens het zeven maanden durende beleg van Haarlem door de Spanjaarden in 1572/1573 worden er bijna elke dag kanonskogels afgevuurd op de stad. Een onbekend persoon heeft een soort ooggetuigenverslag...

Mijn heer en liefste hartje

Oorlog en rampen
Nederlands

Met deze romantische aanhef beginnen steevast de brieven die Margaretha Turnor, kasteelvrouwe in Amerongen, schreef aan haar man die als diplomaat veel in het buitenland zat. De brieven in het...

Publieke vrouwen gezond houden

Oorlog en rampen
Nederlands

1840. Oorlogstijd. In Tilburg en omgeving liggen onderdelen van het Nederlandse leger. Als de soldaten vertier zoeken dan dreigt gevaar voor geslachtsziekten.

Een paard voor mijn prins!

Oorlog en rampen
Nederlands

Bij de belegering van Den Bosch heeft Frederik Hendrik naast soldaten ook veel paarden nodig. Zijn verzoek aan de kwartierschout van Peelland om paarden te leveren is beleefd, maar anders...

Rampjaar in de Meierij

Oorlog en rampen
Nederlands

Van het leveren van karren tot het brandschatten van dorpen: de inwoners van de Meierij worden hard getroffen tijdens het Rampjaar. In een brief aan Stadhouder Willem III doen ze hun beklag...

Deze website is een initiatief van
Ontwikkeling
Styling
2e prijs jury & 3e prijs publiek
Vragen of suggesties?

Mail ons via info@watstaatdaer.nl

contact & informatie
Opmerking