Overslaan en naar de inhoud gaan
Home

Hoofdnavigatie

  • Oefenen
  • Forum
  • Uitleg

Complete teksten

Crime passionnel

Misdaad en straf
Gekrenkt door gebroken huwelijksbeloftes pleegt een jonge vrouw een dramatische en bloedige wraakactie op haar minnaar. Het lijkt misschien een klassiek filmscenario, maar het gebeurde echt! In 1690...

Ter beschikking aan de wetenschap

Misdaad en straf
Nederlands

Als veroordeeld misdadiger kon je eindigen op het galgenveld in Monnikendam. Maar het was ook mogelijk dat jouw lichaam naar Leiden vervoerd werd om gebruikt te worden bij de openbare anatomieles van...

Kloekmoedig oordelen

Misdaad en straf
Nederlands

De vroede vaderen van de Zeeuwse smalstad Arnemuiden beginnen en eindigen de zittingen van de vierschaar altijd met gebed. Ze vragen vooraf bijstand om zonder aanzien des persoons recht te spreken en...

Huwelijk in Oostburg in de Franse Tijd - Acte de mariage

Van wieg tot graf
Frans
In Zeeuws-Vlaanderen werd de burgerlijke stand ingevoerd op 1 juli 1796. De eerste volledig handgeschreven akte van de burgerlijke stand van Oostburg – met datumnotatie volgens de Franse...

Eedaflegging voor burgemeester, schepenen en tresorier

Stad en land
Nederlands
Iemand die een openbare functie aanvaardt, legt gewoonlijk een ambtseed af. Een eed is een plechtige verklaring dat men iets zal doen. Ook in de periode voor 1811 moesten overheidsdienaren een eed...

Praalgraf van Katharina van Bourbon

Van wieg tot graf
Nederlands
In 1469 overleed Katharina van Bourbon, de hertogin van Gelre, op het Valkhof in Nijmegen. Haar laatste wens was om begraven te worden in de Sint Stevenskerk; zo geschiedde. In 1512 liet haar zoon...

Verwondingen na een aanval van een 'vreede' stier, 1656

Dagelijks leven
Nederlands
Terheijden, 15 juli 1656. Op die dag wordt de chirurgijn geroepen bij het ziekbed van een tachtigjarige vrouw, die is aangevallen door een 'vreede' stier. Ze heeft behoorlijk wat kwetsuren, die in de...

Het 'horlogie' van Hilvarenbeek, 1653

Dagelijks leven
Nederlands
In deze akte uit het archief van het dorpsbestuur van Hilvarenbeek kun je lezen hoe de schepenen een overeenkomst aangaan met 'horlogemaker' Hendrik vanden Ende voor het onderhoud van de torenklok...

Troebelen tijdens het Twaalfjarige Bestand

Oorlog en rampen
Nederlands
Oisterwijk, het jaar 1611. De wapenstilstand tussen de Spaanse en de Staatse troepen is al enkele jaren oud. Er wordt niet of nauwelijks gevochten tussen beide partijen. Maar rustig is het allerminst...

Janine Abbring

Verborgen Verleden
Nederlands
In het TV-programma Verborgen Verleden ontdekt presentator en programmamaker Janine Abbring in het Zeeuws Archief in Middelburg dat haar voorvader Louis de Regt uit het Zeeuws-Vlaamse Axel actief...

Veedieven in Donegall in 1691 / Cattle thieves in Donegall in 1691

Oorlog en rampen
Engels
NL: In 1690 begon koning Willem III zijn campagne in Ierland. Eén van zijn officieren was Godard van Reede. Zo kwam veel correspondentie en administratie van deze militaire campagne terecht in het...

Raven van Dorst

Verborgen Verleden
Nederlands
Raven van Dorsts voorvader Franciscus van Beversluys (overleden in 1717) was een van de grootste filantropen van het vroegmoderne Brugge. In het begin van de achttiende eeuw stichtten Van Beversluys...

Pensioen voor Pivioen

Van wieg tot graf
Nederlands
Jacques Pivioen is 40 jaren. Hij wil zich verblijden in zijn oude dagen. Zijn pensioen is nog niet geregeld. Daarvoor richt hij zich tot het stadsbestuur van Nijmegen. Dat heeft hij vroom gediend als...

Goochelen met woorden

Stad en land
Nederlands
In 1855 meldde de beroemde Belgische illusionist Louis Courtois (1785-1859) aan de principaal van het Kortrijkse Sint-Amandscollege dat hij binnenkort in de stad zou komen optreden. In zijn brief aan...

De verleiding van de duivel

Van wieg tot graf
Nederlands
De schoenmakersdochter Elisabeth Strouven stichtte in Maastricht een devote gemeenschap voor vrouwen. Lijsbeth Dries, de dochter van de burgemeester, sloot zich bij Strouvens gemeenschap aan, maar...

Een spel met alleen maar verliezers

Misdaad en straf
Nederlands
Overspel leidt, wanneer het wordt ontdekt, vaak tot heel wat persoonlijke drama’s. In de vroegmoderne periode kwam daar nog regelmatig een strafrechtelijke vervolging bovenop. Het gewoonterecht van...

Hans en Wim Anker

Verborgen Verleden
Nederlands
De advocaten Hans en Wim Anker hebben stoere Zeeuwse voorouders met zeebenen. De gebroeders Anker ontdekken in het Zeeuws Archief dat de onverschrokken commandeur Ancker in 1703 kapers achterna gaat...

Een klein dorp in oorlogstijd / Un petit village en temps de guerre

Oorlog en rampen
Frans
NL: In 1744 viel het Franse leger in het kader van de Oostenrijkse Successieoorlog de Zuidelijke Nederlanden binnen. De Vlaamse steden Ieper, Veurne en Menen gaven zich vrij snel over aan de Fransen...

De gereformeerde Juliaanse kalender

Dagelijks leven
Nederlands

In 1582 stelde de katholieke kerk de nieuwe Gregoriaanse kalender in. Deze kalender hield de cyclus van de zon nauwkeuriger bij dan de Juliaanse kalender die al sinds de Romeinen werd gebruikt. Het...

Wolf in 's Gravenmoer

Dagelijks leven
Nederlands

De wolf is al weer enkele jaren een vaste waarde in Nederland. De meningen over de wolf lopen nogal uiteen: de een is blij dat de wolf, na eeuwen afwezig te zijn geweest, weer terug is in Nederland...

Burgerbrief als oudedagsvoorziening

Van wieg tot graf
Nederlands

Koopman Willem Berndts kan zijn burgerbrief van Nijmegen gebruiken in de handel. Voor zijn nakomelingen is de brief de toegang tot een goede oudedagsvoorziening in het Burgergasthuis.

Bezette stad

Oorlog en rampen
Nederlands

In september 1692 veroverde een Noord-Nederlands leger de Vlaamse stad Veurne, die in 1667 door Lodewijk XIV was ingenomen, op de Fransen. Op de vierentwintigste van die maand gaf de Staatse...

Verhuizing in de tijd

Dagelijks leven
Nederlands

Advocaat Johan van Someren in Dordrecht aanvaardt de benoeming tot pensionaris van Nijmegen. In een brief aan het stadsbestuur laat hij weten dat hij op 1 mei 1655 uit Dordt zal verhuizen. Het...

Een opmerkelijk middel tegen cholera

Dagelijks leven
Nederlands

In 1832 brak er in Nijmegen een choleraepidemie uit die zestig mensen het leven kostte. Apotheker Van Pelt denkt het medicijn gevonden te hebben. Hij noteert op het schutblad van zijn apothekersboek...

De miraculeuze madonna van Kortrijk

Stad en land
Nederlands

In 1636 werd de Kortrijkse metselaar Jan van Neste geplaagd door een duistere macht. Zijn echtgenote besloot daarom de hulp van het miraculeuze beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Groeninge in te roepen...

De vrouw met de baard

Stad en land
Nederlands

In 1659 konden de inwoners van Brugge zich vergapen aan een bijzonder schouwspel. In de schermschool van de stad kon men namelijk tegen betaling naar een dame met weelderige gezichtsbeharing gaan...

Ongewenst vaderschap

Van wieg tot graf
Nederlands

In de zomer van 1691 werd in het kleine dorp Opleeuw bij Borgloon gefluisterd dat het kind dat Mechel Dunbiers verwachtte, wellicht van Wolter Smets was. Wolter was daarvan niet gediend, en schakelde...

Het woedende vuur

Armoede en rijkdom
Nederlands

In de ochtend van 5 december 1791 zag de ongelukkige Lambertus Peumans uit Kuringen bij Hasselt zijn hoeve afbranden. Om hem te steunen leverden de schepenen van zijn dorp een verzoekschrift af aan de...

Outfit van een schippersknecht

Dagelijks leven
Nederlands

Welke kleding droeg een zeeman in de eerste helft van de achttiende eeuw? Een antwoord op deze vraag komt soms uit onverwachte bron. Van de schippersknecht van de Harlinger veerman weten we meer door...

Jan des Bouvrie

Verborgen Verleden
Nederlands

Interieurontwerper Jan des Bouvrie blijkt af te stammen van Jacob Reijnders die in 1762 aangesteld werd als organist te Monnikendam. Tevens was hij ‘klokkenist’, maar ook commissaris van het oude en...

Boeren in de Beemster

Stad en land
Nederlands

In 1758 werd de inventaris opgemaakt van de bezittingen van boerenechtpaar Moerbuijk-Hulstman in de Beemster. Wil je meer weten over de dieren en de gereedschappen op de boerderij? Je vind het in deze...

Edammer kaas naar Bordeaux

Handel en koloniën
Nederlands

Kaas is al heel lang een belangrijk exportproduct, vooral de Edammer kazen waren gewild. In de notariële archieven vind je daar de bewijzen van terug. Zo liet Jan Teengs, schepen van Edam, in 1748...

Ferry Mingelen

Verborgen Verleden
Nederlands

Ferry Mingelen ontdekt dat zijn voorouder eind negentiende eeuw werd opgenomen in een psychiatrische instelling. Willem Wolffram had zichzelf volledig uitgeput bij het organiseren van een dejeuner...

Kalvermarkt verplaatst

Stad en land
Nederlands

De markt van Purmerend is eeuwen lang een begrip geweest. Het stadsbestuur heeft heel wat keren een keur uitgevaardigd om de handel in goede banen te leiden. In 1696 bijvoorbeeld werd de...

Een stadsbestuur roept de hulp van een pestmeester in, 1623

Oorlog en rampen
Nederlands

In de tweede helft van 1623 werden de inwoners van Herk-de-Stad in Belgisch Limburg door een dodelijke en besmettelijke ziekte getroffen. Het duurde tot december voordat de stadsmagistraat een akkoord...

Vlaaiendag

Dagelijks leven
Nederlands

Limburg staat onder andere bekend om zijn vlaaien. Nu hebben die lekkernijen een lange ontwikkeling gekend om te worden tot hoe we ze vandaag kennen. Alhoewel onderstaande achttiende-eeuwse recepten...

  • Meer laden
Deze website is een initiatief van
Ontwikkeling
Styling
2e prijs jury & 3e prijs publiek
Vragen of suggesties?

Mail ons via info@watstaatdaer.nl

contact & informatie
Opmerking