Ter beschikking aan de wetenschap

Als veroordeeld misdadiger kon je eindigen op het galgenveld in Monnikendam. Maar het was ook mogelijk dat jouw lichaam naar Leiden vervoerd werd om gebruikt te worden bij de openbare anatomieles van de universiteit. Dat gebeurde met Sijmon Corneliszoon Troost, afkomstig van Texel en in 1721 schuldig bevonden aan diverse diefstallen.

niveau
  • deze hier Vorenstaende sententie is Alsoo ter
    Executie gestelt geweest, en niets bij den
    gevangen bevonden, waer aende Costen en
    misen vande Justitie konde werden verhaelt,
    sijnde met duijmschroeven gepijnigt, en
    op den 27ste Januari 1721 geapprehendeert, ende
    den 29ste februari daer aen volgende geexecuteert
    hebbende de Patient soo Lange moeten
    sitten omde menigvuldige informatie
    die men van 't Eijlandt Texel heeft
    goetgevonden te nemen, en is het Lighaem
    niet op het galgevelt aen een galgh geha-
    gen, maer ten versoeke, vande Professoren
    van haer Edelgroot Mogenden Universiteijt tot Leijden
    aldaer ten dienste vande Openbare anatomie
    tot voldoeninge en naercominge van haer
    Edel groot Mogenden Placcaet in dato den 12de
    december 1681 getransporteert, in
    kennisse der waerheijdt, is dese bij twee
    heren schepenen van desen Edele gereghte
    Ondertekent op den 15 maart 1721
    P. Ketel
    G. Baan
    In kennisse van mij
    P. Bruijn secretaris
  • deze hier Vorenstaende sententie is Alsoo ter
    Executie gestelt geweest, en niets bij den
    gevangen bevonden, waer aende Costen en
    misen vande Justitie konde werden verhaelt,
    sijnde met duijmschroeven gepijnigt, en
    op den 27ste Januari 1721 geapprehendeert, ende
    den 29ste februari daer aen volgende geexecuteert
    hebbende de Patient soo Lange moeten
    sitten omde menigvuldige informatie
    die men van 't Eijlandt Texel heeft
    goetgevonden te nemen, en is het Lighaem
    niet op het galgevelt aen een galgh geha-
    gen, maer ten versoeke, vande Professoren
    van haer Edelgroot Mogenden Universiteijt tot Leijden
    aldaer ten dienste vande Openbare anatomie
    tot voldoeninge en naercominge van haer
    Edel groot Mogenden Placcaet in dato den 12de
    december 1681 getransporteert, in
    kennisse der waerheijdt, is dese bij twee
    heren schepenen van desen Edele gereghte
    Ondertekent op den 15 maart 1721
    P. Ketel
    G. Baan
    In kennisse van mij
    P. Bruijn secretaris
  • deze hier Vorenstaende sententie is Alsoo ter
    Executie gestelt geweest, en niets bij den
    gevangen bevonden, waer aende Costen en
    misen vande Justitie konde werden verhaelt,
    sijnde met duijmschroeven gepijnigt, en
    op den 27ste Januari 1721 geapprehendeert, ende
    den 29ste februari daer aen volgende geexecuteert
    hebbende de Patient soo Lange moeten
    sitten omde menigvuldige informatie
    die men van 't Eijlandt Texel heeft
    goetgevonden te nemen, en is het Lighaem
    niet op het galgevelt aen een galgh geha-
    gen, maer ten versoeke, vande Professoren
    van haer Edelgroot Mogenden Universiteijt tot Leijden
    aldaer ten dienste vande Openbare anatomie
    tot voldoeninge en naercominge van haer
    Edel groot Mogenden Placcaet in dato den 12de
    december 1681 getransporteert, in
    kennisse der waerheijdt, is dese bij twee
    heren schepenen van desen Edele gereghte
    Ondertekent op den 15 maart 1721
    P. Ketel
    G. Baan
    In kennisse van mij
    P. Bruijn secretaris
  • deze hier Vorenstaende sententie is Alsoo ter Executie gestelt geweest, en niets bij den gevangen bevonden, waer aende Costen en misen vande Justitie konde werden verhaelt, sijnde met duijmschroeven gepijnigt, en op den 27ste Januari 1721 geapprehendeert, ende den 29ste februari daer aen volgende geexecuteert hebbende de Patient soo Lange moeten sitten omde menigvuldige informatie die men van 't Eijlandt Texel heeft goetgevonden te nemen, en is het Lighaem niet op het galgevelt aen een galgh geha- gen, maer ten versoeke, vande Professoren van haer Edelgroot Mogenden Universiteijt tot Leijden aldaer ten dienste vande Openbare anatomie tot voldoeninge en naercominge van haer Edel groot Mogenden Placcaet in dato den 12de december 1681 getransporteert, in kennisse der waerheijdt, is dese bij twee heren schepenen van desen Edele gereghte Ondertekent op den 15 maart 1721 P. Ketel G. Baan In kennisse van mij P. Bruijn secretaris

    Let hier op

    Transcribeer de handgeschreven tekst in principe zo letterlijk mogelijk.

    Voor een goede werking van de automatische controle van je invoer en om verschillen in werkwijzen tussen archiefdiensten en onderzoekers te voorkomen, zijn er een paar uitzonderingen op het letterlijk transcriberen afgesproken:

    • Typ een ij voor y, behalve wanneer het echt een y moet zijn (bv. Lyon of hypotheek).
    • Typ afkortingen zoveel mogelijk voluit, behalve bij (samengestelde) woorden die je ook zo uit zou spreken (bv. t'selve blijft dus t'selve en wordt geen het selve).
    • In de oorspronkelijke tekst worden woorden op diverse manieren, al dan niet met streepjes, haaltjes e.d. afgebroken, maar gebruik in je transcriptie altijd een min-
      teken, zoals in modern Nederlands.

    Verschillen tussen kleine letters en hoofdletters, spaties, regeleinden en witregels worden tijdens de controle genegeerd, maar probeer deze voor de leesbaarheid natuurlijk wel zo letterlijk mogelijk over te nemen.

    'Wat staat daer?' is nadrukkelijk bedoeld om het lezen van oude handschriften te oefenen, niet om het maken van transcripties te leren. Wil je over dat laatste meer uitleg? Lees verder >