Overslaan en naar de inhoud gaan
Home

Hoofdnavigatie

  • Oefenen
  • Forum
  • Uitleg

Complete teksten

Dankbrief van koning Filips II

Oorlog en rampen
Nederlands
In 1566 vond de bekende Beeldenstorm plaats in de Nederlanden, gebied dat toen onder gezag stond van de streng katholieke Spaanse koning Filips II. Het Nijmeegse stadsbestuur deed er alles aan om...

Weg met Maximiliaan! / À bas Maximilien!

Oorlog en rampen
Frans

NL: In 1488 kwamen de inwoners van de stad Brugge in opstand tegen Maximiliaan van Oostenrijk, die in naam van zijn minderjarige zoon Filips de Bourgondische Nederlanden bestuurde. De opstandelingen...

Koninklijk watermanagement

Stad en land
Duits

In 1785 sluit Frederik II de Grote, koning van Pruisen, een overeenkomst over het afwateren van de Duitse polder de Duffelt over Nederlands grondgebied. Extra moeilijkheidsgraad bij het transcriberen...

Edammer kaas naar Bordeaux

Handel en koloniën
Nederlands

Kaas is al heel lang een belangrijk exportproduct, vooral de Edammer kazen waren gewild. In de notariële archieven vind je daar de bewijzen van terug. Zo liet Jan Teengs, schepen van Edam, in 1748...

Een Veerse leeuw voor de koning van Schotland 1474

Handel en koloniën
Nederlands
Latijn

Wat te doen als je iets graag wilt hebben? Dan ga je paaien. Dat deden de heren van Veere, die maar wat graag de Schotse stapel wilden bemachtigen. Vele geschenken vergezeld van brieven met...

Oranje in het Luikerland

Oorlog en rampen
Nederlands

In 1568 trekken Willem van Oranje en zijn medestanders door het vorstendom Luik naar Brabant. Anders dan verhoopt blijken zij daar niet welkom.

Thuis bierbrouwen

Stad en land
Nederlands

Als Jan Grijnen, wonende in de Boekend bij Blerick, een aanvraag doet om thuis bier te mogen brouwen zijn er wel enkele bedenkingen bij het Hof van Gelder. Hij woont immers niet aan een doorgaande weg...

De beschermbrief van prins Frederik Hendrik

Oorlog en rampen
Nederlands

Tussen juni en augustus 1632 lag het leger van Prins Frederik Hendrik voor Maastricht. Uiteindelijk zou de stad voor hem zwichten, maar zo'n beleg brengt natuurlijk moeilijke tijden met zich mee. Zo...

Drinken en klinken

Dagelijks leven
Nederlands

Na de meesterproef is het feest voor de nieuwe leden van het boekdrukkersgilde. N.B.: Sommige handschriften in dit stuk zijn moeilijker te lezen dan anderen.

Frikadellen uit het archief

Dagelijks leven
Nederlands

Lekker ouderwetsch snacken? Dit recept voor frikadellen komt uit een kookboekje in het archief van de familie Raupp. Meer een bal dan een worst trouwens, die frikadel zonder n! Brabants Historisch...

Crowdfunding in de 18e eeuw voor de bouw van Purmerendse kerk

Armoede en rijkdom
Duits
Dit tekstfragment komt uit een kasboekje uit 1709. In deze periode woonden er veel ‘arme’ Duitse Lutherse arbeiders in Purmerend. Om een nieuw kerkgebouw te kunnen realiseren, kwamen deze arbeiders...

Vermelden van overlijden in Franse brief / Mention du décès dans une lettre en français

Van wieg tot graf
Frans
NL: In 1813 werd deze verklaring afgegeven in Badbergen (een stad in Duitsland). De verklaring gaat over het overlijden van de moeder van Gerhard Henrich Hamke. De oefentekst is een fragment uit een...

Malou Gorter

Verborgen Verleden
Nederlands
In het TV-programma Verborgen Verleden ontdekt actrice Malou Gorter dat een groot deel van haar familiegeschiedenis zich afspeelt in Veere. Ze komt uit bij de adellijke familie De Mauregnault, die...

Een brandend actueel reglement (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Middeleeuwse en 16e-eeuwse steden waren, met hun nauwe straten en grote aantallen houten huizen, bijzonder kwetsbaar voor verwoestende branden. Lees hier enkele lokale bepalingen inzake...

Proeftijd volbracht (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Een leerling uit het noorden van Brabant brengt in de 16e eeuw zijn proeftijd door in het zuiden. Lees deze verklaring die na afloop is opgesteld en ontdek of hij 'geslaagd' is voor het ambacht dat...

Een 17e-eeuws smokkelnetwerk (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
In 1694 voerde de soeverein-baljuw van Vlaanderen onderzoek naar vier mannen die betrokken waren bij de smokkel van goederen vanuit de Republiek naar Frankrijk. Lees welke vragen de soeverein-baljuw...

Steenrijk grensoverschrijdend (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Tussen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden bestonden vele soorten handelsrelaties. Over en weer werden goederen besteld, vervoerd en afgeleverd. In deze verklaring lees je welke Zeeuwse plaats in...

Recept voor waffels

Dagelijks leven
Nederlands
Al minstens tweehonderd jaar bakken mensen massaal wafels tijdens de donkere dagen. Deze 19e-eeuwse bakker deelt een succesrecept. Niet voor vegetariërs. Bron: Regionaal Archief Tilburg, Archief 338...

Blaffende honden in de kerk

Dagelijks leven
Nederlands
Blaffende honden bijten niet, zegt het spreekwoord. Maar al dat geblaf kan wel storend zijn, zeker tijdens de kerkdienst waardoor de gelovigen de preek niet kunnen verstaan. Dat was het geval in het...

Crime passionnel

Misdaad en straf
Gekrenkt door gebroken huwelijksbeloftes pleegt een jonge vrouw een dramatische en bloedige wraakactie op haar minnaar. Het lijkt misschien een klassiek filmscenario, maar het gebeurde echt! In 1690...

Voorwerp eener ongelukkige liefde

Armoede en rijkdom
Nederlands
In de koude eerste dagen van 1821 liet een vrouw haar pasgeboren dochtertje achter in de rol van het vondelingenhuis in Maastricht. Het was een wanhoopsdaad: ze kon op dat moment niet voor haar kind...

Hubertus met de schoppenboer

Armoede en rijkdom
Nederlands
Met het invoeren van de Franse Code Napoléon werd de zorg voor vondelingen een overheidstaak. Ook in Maastricht richtte de lokale overheid een burgerlijk vondelingenhuis op. Tussen 1803 en 1823 werden...

Grofgebekt

Misdaad en straf
In 1841 werd Johannes Bijenkorf beschuldigd van landloperij. Van de commissaris in Maastricht kreeg hij te horen dat hij maar eens werk moest gaan zoeken in een van de fabrieken in de stad. Johannes...

Huwelijk in Oostburg in de Franse Tijd - Acte de mariage

Van wieg tot graf
Frans
In Zeeuws-Vlaanderen werd de burgerlijke stand ingevoerd op 1 juli 1796. De eerste volledig handgeschreven akte van de burgerlijke stand van Oostburg – met datumnotatie volgens de Franse...
  • Meer laden
Deze website is een initiatief van
Ontwikkeling
Styling
2e prijs jury & 3e prijs publiek
Vragen of suggesties?

Mail ons via info@watstaatdaer.nl

contact & informatie
Opmerking