Overslaan en naar de inhoud gaan
Home

Hoofdnavigatie

  • Oefenen
  • Forum
  • Uitleg

Complete teksten

Sokken voor Piet

Oorlog en rampen
Nederlands

Piet Grandiek uit Wormer verbleef tijdens de Tweede Wereldoorlog als dwangarbeider in Duitsland. Uit die periode zijn brieven en kaartjes aan en van Piet bewaard gebleven waaronder dit briefje van...

Bevrijding!

Oorlog en rampen
Nederlands

In haar dagboek beschrijft Elisabeth Keppel Krelage-Hesselink hoe zij de dagen van de bevrijding heeft beleefd in Haarlem. Elisabeth is getrouwd met Ernst Heinrich Krelage, directeur van één van de...

Gesmokkelde lapjes

Oorlog en rampen
Nederlands

Tijdens de Tweede Wereldoorlog is op het Haarlemse gemeentehuis de ‘Stadhuisgroep’ actief. Dit is een verzetsgroep die onder andere illegaal voedselbonnen en valse persoonsbewijzen verspreidt onder...

Crowdfunding in de 18e eeuw voor de bouw van Purmerendse kerk

Armoede en rijkdom
Duits
Dit tekstfragment komt uit een kasboekje uit 1709. In deze periode woonden er veel ‘arme’ Duitse Lutherse arbeiders in Purmerend. Om een nieuw kerkgebouw te kunnen realiseren, kwamen deze arbeiders...

Vermelden van overlijden in Franse brief / Mention du décès dans une lettre en français

Van wieg tot graf
Frans
NL: In 1813 werd deze verklaring afgegeven in Badbergen (een stad in Duitsland). De verklaring gaat over het overlijden van de moeder van Gerhard Henrich Hamke. De oefentekst is een fragment uit een...

Ook op zee is het niet veilig (2022)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Tijdens een oorlog wordt de strijd niet alleen op het land uitgevochten, ook op zee is het niet veilig. Een gewone handelsreis kan dan heel verkeerd aflopen, zoals deze attestatie laat zien.

Losgeld voor een schipper

Handel en koloniën
Nederlands

Verzekering tegen slavernij. Dat was mogelijk in Broek in Waterland waar een fonds was opgericht om losgeld voor gevangen genomen zeelieden te kunnen betalen. Ook de echtgenote van een schipper...

Lekenbroeders in het klooster

Stad en land
Nederlands

Van het klooster Galilea Minor bij Monnickendam is een bijzonder handschrift bewaard gebleven, het zogenaamde Diversorium, met aantekeningen over allerlei onderwerpen. Onder andere zijn de...

Outfit van een schippersknecht

Dagelijks leven
Nederlands

Welke kleding droeg een zeeman in de eerste helft van de achttiende eeuw? Een antwoord op deze vraag komt soms uit onverwachte bron. Van de schippersknecht van de Harlinger veerman weten we meer door...

Met piek, musket of bijl

Oorlog en rampen
Nederlands

In het Rampjaar 1672 werd de Republiek van alle kanten bedreigd. Het was dus zaak om de verdediging op orde te brengen. Ook van het dorp Watergang werd in kaart gebracht wie zo nodig ingezet konden...

Stijve wind met vorst

Stad en land
Nederlands

Jacob Bouman was ‘landman’ in de Beemster. Uit de periode 1826-1875 zijn schriftjes bewaard gebleven waarin hij aantekeningen maakte over het weer. Deze tekst gaat over het winterweer in januari en...

Jan des Bouvrie

Verborgen Verleden
Nederlands

Interieurontwerper Jan des Bouvrie blijkt af te stammen van Jacob Reijnders die in 1762 aangesteld werd als organist te Monnikendam. Tevens was hij ‘klokkenist’, maar ook commissaris van het oude en...

Watersnood door kinderogen

Oorlog en rampen
Nederlands

De elfjarige Purmerender Jan Zuidland beschreef zijn ervaringen tijdens de watersnood in 1916 in een tweehonderd pagina's dik dagboek. Gedwongen hun huis te verlaten door het water, schuilden hij en...

De spa in de dijk

Armoede en rijkdom
Nederlands

Als boer met land grenzend aan de Waterlandse Zeedijk had je het niet makkelijk. Je moest ‘jouw’ stuk dijk onderhouden. Als dat niet meer lukte zat er niets anders op dan de spa in de dijk te steken...

Ter beschikking aan de wetenschap

Misdaad en straf
Nederlands

Als veroordeeld misdadiger kon je eindigen op het galgenveld in Monnikendam. Maar het was ook mogelijk dat jouw lichaam naar Leiden vervoerd werd om gebruikt te worden bij de openbare anatomieles van...

Boeren in de Beemster

Stad en land
Nederlands

In 1758 werd de inventaris opgemaakt van de bezittingen van boerenechtpaar Moerbuijk-Hulstman in de Beemster. Wil je meer weten over de dieren en de gereedschappen op de boerderij? Je vind het in deze...

Genezenverklaring uit Jisp

Dagelijks leven
Nederlands

Waarschijnlijk nodig om weer aan het werk te kunnen gaan, deze genezenverklaring van Jan Tijszoon opgesteld door de burgemeester van Jisp in 1674. In het Noord-Hollandse Jisp was de familie Ploegher...

Edammer kaas naar Bordeaux

Handel en koloniën
Nederlands

Kaas is al heel lang een belangrijk exportproduct, vooral de Edammer kazen waren gewild. In de notariële archieven vind je daar de bewijzen van terug. Zo liet Jan Teengs, schepen van Edam, in 1748...

Ferry Mingelen

Verborgen Verleden
Nederlands

Ferry Mingelen ontdekt dat zijn voorouder eind negentiende eeuw werd opgenomen in een psychiatrische instelling. Willem Wolffram had zichzelf volledig uitgeput bij het organiseren van een dejeuner...

Kalvermarkt verplaatst

Stad en land
Nederlands

De markt van Purmerend is eeuwen lang een begrip geweest. Het stadsbestuur heeft heel wat keren een keur uitgevaardigd om de handel in goede banen te leiden. In 1696 bijvoorbeeld werd de...

Paasbrief

Dagelijks leven
Nederlands

Cornelis Ploeger uit Broek in Waterland schreef in 1765 deze mooie Paasbrief. Wellicht als proeve van zijn kunnen? Het was in met name de 18e eeuw gebruikelijk dat kinderen rond feestdagen als Pasen...

Toffe gast die Floris (2020)

Wedstrijdteksten
Nederlands

Graaf Floris V, 'der keerlen God', stelt de burgers van Haarlem gerust door garant te staan voor een borgstelling. Noord-Hollands Archief, Stadsbestuur van Haarlem (1245-1573), toegangsnr. 1573, inv...

Palingoproer

Misdaad en straf
Nederlands

Tijdens het Palingoproer van 1886 in de Amsterdamse Jordaan wordt Jan Baars opgepakt. Volgens de politie heeft Jan met socialistische motieven deelgenomen aan het oproer. Eenmaal in de gevangenis...

Gerrit Zalm

Verborgen Verleden
Nederlands

Begin negentiende eeuw wordt de grootouder van oud minister van Financiën Gerrit Zalm op de vingers getikt voor zijn buitensporige gedrag. Hieronder een klein stukje tekst uit de beroepszaak van de...

  • Meer laden
Deze website is een initiatief van
Ontwikkeling
Styling
2e prijs jury & 3e prijs publiek
Vragen of suggesties?

Mail ons via info@watstaatdaer.nl

contact & informatie
Opmerking