Overslaan en naar de inhoud gaan
Home

Hoofdnavigatie

  • Oefenen
  • Forum
  • Uitleg

Complete teksten

Van Turnhout naar Tilburg

Armoede en rijkdom
Nederlands

Laurentius Daneels en Maria van Bellikom gaan verhuizen van Turnhout naar Tilburg. De Turnhoutse armenkas staat garant als zij daar niet de kost kunnen verdienen of ziek worden. Meer lezen over...

Vermelden van overlijden in Franse brief / Mention du décès dans une lettre en français

Van wieg tot graf
Frans
NL: In 1813 werd deze verklaring afgegeven in Badbergen (een stad in Duitsland). De verklaring gaat over het overlijden van de moeder van Gerhard Henrich Hamke. De oefentekst is een fragment uit een...

Een brandend actueel reglement (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Middeleeuwse en 16e-eeuwse steden waren, met hun nauwe straten en grote aantallen houten huizen, bijzonder kwetsbaar voor verwoestende branden. Lees hier enkele lokale bepalingen inzake...

Proeftijd volbracht (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Een leerling uit het noorden van Brabant brengt in de 16e eeuw zijn proeftijd door in het zuiden. Lees deze verklaring die na afloop is opgesteld en ontdek of hij 'geslaagd' is voor het ambacht dat...

Een 17e-eeuws smokkelnetwerk (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
In 1694 voerde de soeverein-baljuw van Vlaanderen onderzoek naar vier mannen die betrokken waren bij de smokkel van goederen vanuit de Republiek naar Frankrijk. Lees welke vragen de soeverein-baljuw...

Steenrijk grensoverschrijdend (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Tussen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden bestonden vele soorten handelsrelaties. Over en weer werden goederen besteld, vervoerd en afgeleverd. In deze verklaring lees je welke Zeeuwse plaats in...

Blaffende honden in de kerk

Dagelijks leven
Nederlands
Blaffende honden bijten niet, zegt het spreekwoord. Maar al dat geblaf kan wel storend zijn, zeker tijdens de kerkdienst waardoor de gelovigen de preek niet kunnen verstaan. Dat was het geval in het...

Sterbeurkunde

Van wieg tot graf
Duits
In het Regionaal Archief Nijmegen vinden we overlijdensverklaringen van Nijmegenaren die overleden zijn tijdens hun verblijf in het buitenland. Zoals deze uit de negentiende eeuw van de vrouw van een...

Stichtse Landbrief

Stad en land
Nederlands
Anno 2025, precies 650 geleden, werd in 1375 met de Stichtse landbrief het startschot gegeven van de 650 jaar provinciale geschiedenis van Utrecht die erop volgde. Uit deze oorkonde hebben we de...

Willem van Gulik belooft trouw aan Nijmegen

Stad en land
Nederlands
Willem III van Gulik (1363 - 1402) werd in 1377 hertog van Gelre en graaf van Zutphen met dank aan keizer Karel IV. Hij werd ingehuldigd in Nijmegen en in 1378 belooft hij de stad te behoeden tegen...

Leprozen in de stad

Dagelijks leven
Nederlands
In 1559 stelde het stadsbestuur van Nijmegen nieuwe regels in voor mensen die leidden aan de ziekte lepra. Omdat men bang was voor besmetting woonden deze zogenaamde leprozen in een 'melaatsenhuis'...

Wijsheden van weleer

Dagelijks leven
Nederlands
Notaris Wynant van Asten uit Alphen besloot in 1577 de eentonige opeenvolging van contracten, procuraties en testamenten eens te onderbreken met een paar levensspreuken. Doe er je voordeel mee!

Een "productieve" vergadering

Stad en land
Nederlands
Op 25 januari 1452 kwamen de baljuw, de schepenen en de “edele vazallen” van de kasselrij Ieper (het plattelandsdistrict rond de gelijknamige stad) samen om een nieuwe ontvanger aan te duiden. Hoewel...

Ook op zee is het niet veilig (2022)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Tijdens een oorlog wordt de strijd niet alleen op het land uitgevochten, ook op zee is het niet veilig. Een gewone handelsreis kan dan heel verkeerd aflopen, zoals deze attestatie laat zien.

Een exotisch trauma als excuus (2022)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Na een gewelddadig incident wordt Adriaan de Scheppere door een raadsheer van de Raad van Vlaanderen op de rooster gelegd. In een poging zijn hachje te redden rechtvaardigt de verdachte tijdens dat...

Vooroordelen zijn van alle tijden (2022)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Vooroordelen zijn van alle tijden. Een toevallige archiefvondst geeft aan welke eigenschappen men toedichtte aan de inwoners van diverse landstreken.

De noord-zuid relatie is opperbest! (2022)

Wedstrijdteksten
Nederlands
De middeleeuwse Lage Landen telden verschillende gewesten, die zich samen op een relatief beperkte oppervlakte bevonden. Een goede verstandhouding was daarom in ieders belang. Hier probeert één van de...

De geboorte van Ardt Schaetzen

Dagelijks leven
Nederlands
In de 17de eeuw schreef Arnold Schaetzen, een voorname Tongerse aristocraat uit Tongeren, deze familiekroniek. Het is een soort dagboek waarin hij de kindertijd van zijn acht kinderen met zijn eerste...

Weg met Maximiliaan! / À bas Maximilien!

Oorlog en rampen
Frans

NL: In 1488 kwamen de inwoners van de stad Brugge in opstand tegen Maximiliaan van Oostenrijk, die in naam van zijn minderjarige zoon Filips de Bourgondische Nederlanden bestuurde. De opstandelingen...

Weduwe met brandmerk op haar rug

Misdaad en straf
Nederlands

Cathalina Peters heeft kant gestolen en wordt opgepakt. Tijdens het verhoor in de gevangenis verklaart zij weduwe te zijn en ook al eens ergens anders iets gestolen te hebben. Dat blijkt wel uit het...

In bloed verklaarde liefde

Misdaad en straf
Duits

Luitenant Beer woont op kamers en wordt stapelverliefd op zijn hospita Anna Maria Vonk. Klassiek probleem: zij is getrouwd en moeder van vier kinderen. Het wordt uiteindelijk een noodlottige liefde...

Chirograaf voor maken altaarstuk

Van wieg tot graf
Nederlands

Het kapittel van de Stevenskerk wil een mooi nieuw drieluik op het hoogaltaar. Voor de levering sluiten zij met meester Ernst van Campen een overeenkomst in de vorm van een chirograaf. Een chirograaf...

Koninklijk watermanagement

Stad en land
Duits

In 1785 sluit Frederik II de Grote, koning van Pruisen, een overeenkomst over het afwateren van de Duitse polder de Duffelt over Nederlands grondgebied. Extra moeilijkheidsgraad bij het transcriberen...

Vergadering van het polderbestuur in roerige tijden

Oorlog en rampen
Nederlands

Nijmegen heeft in 1585 voor de Spanjaarden gekozen en wordt nu, in 1591, door prins Maurits van Nassau belegerd. Vanuit Fort Knodsenburg wordt de stad door Maurits beschoten. De Hertog van Parma...

  • Meer laden
Deze website is een initiatief van
Ontwikkeling
Styling
2e prijs jury & 3e prijs publiek
Vragen of suggesties?

Mail ons via info@watstaatdaer.nl

contact & informatie
Opmerking