Weduwe met brandmerk op haar rug

Misdaad en straf
Nederlands

Cathalina Peters heeft kant gestolen en wordt opgepakt. Tijdens het verhoor in de gevangenis verklaart zij weduwe te zijn en ook al eens ergens anders iets gestolen te hebben. Dat blijkt wel uit het...

Hekserij in Kortrijk

Misdaad en straf
Nederlands

In de loop van de zestiende en zeventiende eeuw veroordeelden lokale rechtbanken in de Zuidelijke Nederlanden honderden vermeende “heksen” tot de brandstapel. Deze doodvonnissen werden uitgesproken...

Moord op een huisvrouw

Misdaad en straf
Nederlands

Op de vroege morgen van 13 mei 1595 komen de schepenen van Helmond naar het huis van Elisabeth van Cranenbroeck. Met doorgesneden keel is zij 's ochtends gevonden. Wat is er gebeurd?

Crowdfunding in de 18e eeuw voor de bouw van Purmerendse kerk

Armoede en rijkdom
Duits
Dit tekstfragment komt uit een kasboekje uit 1709. In deze periode woonden er veel ‘arme’ Duitse Lutherse arbeiders in Purmerend. Om een nieuw kerkgebouw te kunnen realiseren, kwamen deze arbeiders...

Vermelden van overlijden in Franse brief / Mention du décès dans une lettre en français

Van wieg tot graf
Frans
NL: In 1813 werd deze verklaring afgegeven in Badbergen (een stad in Duitsland). De verklaring gaat over het overlijden van de moeder van Gerhard Henrich Hamke. De oefentekst is een fragment uit een...

Een brandend actueel reglement (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Middeleeuwse en 16e-eeuwse steden waren, met hun nauwe straten en grote aantallen houten huizen, bijzonder kwetsbaar voor verwoestende branden. Lees hier enkele lokale bepalingen inzake...

Proeftijd volbracht (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Een leerling uit het noorden van Brabant brengt in de 16e eeuw zijn proeftijd door in het zuiden. Lees deze verklaring die na afloop is opgesteld en ontdek of hij 'geslaagd' is voor het ambacht dat...

Een 17e-eeuws smokkelnetwerk (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
In 1694 voerde de soeverein-baljuw van Vlaanderen onderzoek naar vier mannen die betrokken waren bij de smokkel van goederen vanuit de Republiek naar Frankrijk. Lees welke vragen de soeverein-baljuw...

Steenrijk grensoverschrijdend (2025)

Wedstrijdteksten
Nederlands
Tussen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden bestonden vele soorten handelsrelaties. Over en weer werden goederen besteld, vervoerd en afgeleverd. In deze verklaring lees je welke Zeeuwse plaats in...

Blaffende honden in de kerk

Dagelijks leven
Nederlands
Blaffende honden bijten niet, zegt het spreekwoord. Maar al dat geblaf kan wel storend zijn, zeker tijdens de kerkdienst waardoor de gelovigen de preek niet kunnen verstaan. Dat was het geval in het...

Sterbeurkunde

Van wieg tot graf
Duits
In het Regionaal Archief Nijmegen vinden we overlijdensverklaringen van Nijmegenaren die overleden zijn tijdens hun verblijf in het buitenland. Zoals deze uit de negentiende eeuw van de vrouw van een...

Stichtse Landbrief

Stad en land
Nederlands
Anno 2025, precies 650 geleden, werd in 1375 met de Stichtse landbrief het startschot gegeven van de 650 jaar provinciale geschiedenis van Utrecht die erop volgde. Uit deze oorkonde hebben we de...