ZAcursus Paleo2 – Zijdeteelt in Zeeland 1610 pagina 1

Edele ende Mogende Heeren de staten Slandts ende graeffelijckheijts van Zeelandt. Remonstreert met behoirlijcke eerbiedinge te kennen gevende Jan de la bat fransch coopman poirter deser Stadt Middelborch, hoe dat hij binnen ses oft seven jaren herwaerts in diversche quartieren ende plaetsen van Vranckerijck heeft sien aenvangen ende oeffenen die const van het teelen, onderhouden, ende voortsbrengen van zijde wormen, metgaders die maniere van de zijde daer aff te trecken, winnen, ende opwinden, ende tot dijen eijnde tot behoirlijck voetsel ende onderhoudinge vande selve wormen aldaer geplant sijn worden ende noch dagelijcx In grooten nombre aenwassen ende vermenichvuldigen verscheijden witte moerbesie- boomen, Oock tselve binnen drij jaren herwaerts heeft sien practicqueren in Engelandt, allwaer als oock In Vranckerijck de voorseijde zijdewormen dagelijcx meer ende meer, sijn toenemende ende veel vruchts ende proffijt voortbrengende Soo ist dat hij remonstrant neerstelijck doorsien ende overgemerckt hebbende de gelegentheijt, natuere, ende aert van de landen deser provincie, ende dselve seer bequaem vindende om aldaer gelijcke plantinge ende teelinge van moerboomen ende sijdewormen, voor te nemen ende te effectueren, veroirsaeckt werdt hem derhalven te addresseren aen uwer Edele Mogende ende derselver sijnen willigen dienst hier toe aen te bieden, niet twijffelende oft sulcx werde hare Edele aengenaem, de wijle door middel van dijen metter tijt, den lande ende ingeseten alhier een sonderling proffijt, nut, ende voordeel can geschieden, oock seer gevoechelijck ende met weijnich moeijte ende arbeijts geoeffent ende onderhouden mach worden, jae selffs deur vrouwen ende kinderen, sonder dat mansparsoonen hun daermede bemoeijen, ende alsoo van hunne ordinarise wercken ende hanteringen niet en behoefven gediverteert te worden, Oock soo en is dvoorseijde zijdewinninge maer twee maenden des jaers in saisoene. Ende Ingevalle uwer Edele Mogende hier Inne smaeck vindende die proeven daer van souden beliefven te laten ondersoecken Ende oock voorder int werck stellen, is hij remonstrant willich ende bereijt met den iersten bequamen tijt, tot sijnen eijgenen coste binnen deser provincie te doen commen ende laten brengen den nombre Van vijftich dusent planten (ofte meer soot uwer Edele goetduncken sal) van soodanige witte moerboomen van de lengte oft hoochte d’een deur d’ander, van een anderhalff ende twee voet, ten prijse van drije stuvers tstuck, omme geplant ende gestelt te worden op alle sulcke plaetsen als uwer Edele Mogende goetvinden ende believen sal te ordonneren, daer van de remonstrant te vreden es, alleen een derdepart te ontfangen, ten tijde van de leveringhe ende t’ander derde t’eijnden van den jare, ende het resterende derde part een jaer daer naer, ende sooder daerentuschen eenige van de selve plantsoenen ofte boomen souden mogen commen te verdroogen ofte vergaen, sal tot sijnen coste weder andere inde plaetse moeten leveren, makende de remonstrant gissinge ende vastelijck vertrouwende dat de voorseijde alhier geplante boomen voor t’eijnden van drij jaren sullen commen te wesen van de lenghte oft hoochte van seven oft acht voeten, ende alsdan bequaem om op alle plaetsen, hoven, kaden, ende andere bequame ende commodieuse plaetsen herplant ende gestelt te worden alsoo die wortels uuijter natueren dienlijck sijn tot eene sonderlinge versterckinge ende weere tegens water ende andere instortinge, oock haest wasdom nemende ende niet subiect van eenige gedierte wormen oft verso