Overslaan en naar de inhoud gaan

UUcursus Paleo: Michiel de Ruyter uit zijn mening over de Franse tegenstanders

Maar liefst 36 handgeschreven scheepsjournalen zijn er overgeleverd van Michiel Adriaenszoon de Ruyter, bevelhebber en vlootvoogd in dienst der Verenigde Nederlanden. De oudste dateert uit 1633, toen hij 26 jaar was.

In zijn laatste journaal tijdens zijn reis op het schip De Eendracht, schreef hij over zijn missie om de Spaanse Vloot in de Middellandse Zee te ondersteunen. Op 8 januari vocht hij tegen de Fransen, waarbij Verschoor, zijn kapitein-bij-nacht werd doodgeschoten. Het zou ook De Ruyters laatste tocht worden. Op 29 april 1976 overlijdt hij aan de gevolgen van een kogel in zijn linkervoet.

Transcribeer het fragment en lees wat de mening van De Ruyter was over de Fransen op 8 januari 1676. Hij moet naar waarheid bekennen, zo schrijft hij, dat de Fransen zich moedig hebben gedragen. Het is een zeer lastig leesbaar stuk, vol afkortingen en in de rechtermarge is soms een letter weggevallen. Oefen daarom vooral op niveau 1-3. 

Nationaal Archief, Den Haag, Collectie De Ruyter, archiefnummer 1.10.72, inventarisnummer 23.

Met dank aan Cora van Poppe.

NB:  'Captein' voluit schrijven

niveau
  • van 50. tot 80 stucken 4 branders een gaeljoot
    en een satye somma 30. zeylen, sy quamen seer
    fel met haer branders op ons aen, maer het
    geliefde Godt dat wy 2 daer van soo begroet
    wy schooten haere stenge aff en doe staecke
    sy die selve in den brant en savonts ontrent
    4 uren sonck een van haer groote schepen
    van oorloge, ick moet met waerheyt segge
    dat dese fransche konincx schepen haer
    seer manlijck hebben gedragen, de 8 galyen
    quamen savonts by ons, daer van 2 op den
    Captein scheij paste om dat hij soo onder water
    geschoote was den Commandeurs wijbrant
    barentse en den stadthauder mede by den
    Captein sal blijven alwaert tot in de have
  • van 50. tot 80 stucken 4 branders een gaeljoot
    en een satye somma 30. zeylen, sy quamen seer
    fel met haer branders op ons aen, maer het
    geliefde Godt dat wy 2 daer van soo begroet
    wy schooten haere stenge aff en doe staecke
    sy die selve in den brant en savonts ontrent
    4 uren sonck een van haer groote schepen
    van oorloge, ick moet met waerheyt segge
    dat dese fransche konincx schepen haer
    seer manlijck hebben gedragen, de 8 galyen
    quamen savonts by ons, daer van 2 op den
    Captein scheij paste om dat hij soo onder water
    geschoote was den Commandeurs wijbrant
    barentse en den stadthauder mede by den
    Captein sal blijven alwaert tot in de have
  • van 50. tot 80 stucken 4 branders een gaeljoot
    en een satye somma 30. zeylen, sy quamen seer
    fel met haer branders op ons aen, maer het
    geliefde Godt dat wy 2 daer van soo begroet
    wy schooten haere stenge aff en doe staecke
    sy die selve in den brant en savonts ontrent
    4 uren sonck een van haer groote schepen
    van oorloge, ick moet met waerheyt segge
    dat dese fransche konincx schepen haer
    seer manlijck hebben gedragen, de 8 galyen
    quamen savonts by ons, daer van 2 op den
    Captein scheij paste om dat hij soo onder water
    geschoote was den Commandeurs wijbrant
    barentse en den stadthauder mede by den
    Captein sal blijven alwaert tot in de have
  • van 50. tot 80 stucken 4 branders een gaeljoot en een satye somma 30. zeylen, sy quamen seer fel met haer branders op ons aen, maer het geliefde Godt dat wy 2 daer van soo begroet wy schooten haere stenge aff en doe staecke sy die selve in den brant en savonts ontrent 4 uren sonck een van haer groote schepen van oorloge, ick moet met waerheyt segge dat dese fransche konincx schepen haer seer manlijck hebben gedragen, de 8 galyen quamen savonts by ons, daer van 2 op den Captein scheij paste om dat hij soo onder water geschoote was den Commandeurs wijbrant barentse en den stadthauder mede by den Captein sal blijven alwaert tot in de have

    Let hier op

    Transcribeer de handgeschreven tekst in principe zo letterlijk mogelijk.

    Voor een goede werking van de automatische controle van je invoer en om verschillen in werkwijzen tussen archiefdiensten en onderzoekers te voorkomen, zijn er een paar uitzonderingen op het letterlijk transcriberen afgesproken:

    • Typ een ij voor y, behalve wanneer het echt een y moet zijn (bv. Lyon of hypotheek).
    • Typ afkortingen zoveel mogelijk voluit, behalve bij (samengestelde) woorden die je ook zo uit zou spreken (bv. t'selve blijft dus t'selve en wordt geen het selve).
    • In de oorspronkelijke tekst worden woorden op diverse manieren, al dan niet met streepjes, haaltjes e.d. afgebroken, maar gebruik in je transcriptie altijd een min-
      teken, zoals in modern Nederlands.

    Verschillen tussen kleine letters en hoofdletters, spaties, regeleinden en witregels worden tijdens de controle genegeerd, maar probeer deze voor de leesbaarheid natuurlijk wel zo letterlijk mogelijk over te nemen.

    Uitgebreide informatie over de WSD-transcriptieregels kun je vinden op de pagina Aanwijzingen voor transcripties.

    'Wat staat daer?' is nadrukkelijk bedoeld om het lezen van oude handschriften te oefenen, niet om het maken van transcripties te leren. Wil je over dat laatste meer uitleg? Lees verder >

    veel succes en plezier!