Sonder gesanck ofte geklanck!

In Meldert in Belgisch Limburg was het in het begin van de achttiende eeuw de gewoonte dat een (jonge) knecht of meid die voor een andere baas ging werken, feestelijk werd ingehaald. Hun hebben en houden werd op een versierge (gemeijde) wagen geladen, die dan met gesanck en geklanck naar zijn bestemming begeleid werd. Knechten werden door mannen begeleid, die bij die gelegenheid graag hun geweren lieten knallen.

In juni 1735 vaardigde de heer van Meldert een verbod op dit soort optochten uit.

niveau
  • RH, Archief van de schepenbank van Meldert, voorlopig nr. 201.

    Extraordinarie desen 25 junij 1735
    Soo is door ons meijer, schepenen, borgemeester etcetera deser gemijnte
    van Meldert geresolveert ende gestatueert, om alle aenstaende
    ongelucken alhier gesien ende gebleeken voor te koomen, dat
    in toekomende geene meijsens treckende van den eenen
    meester naer den anderen, soo van binnen als van buijten,
    meer en sullen mogen overgehaelt woorden met gemeijde
    karren, vergeselschapt met eenige dochters oft vrouwpersoonen,
    maer wel met eene gedeckte karre sonder gesanck ofte
    geklanck, op eene pene ende amende van drij goutguldens
    voor den officier, ende sal des selfs karre daervoor connen
    gearresteert woorden ende in bewaerenisse gehouden woorden
    ter tijdt toe de voorschreven amende sal betaelt woorden, ende
    bovendien eenen goutgullen voor den dienaer die de selve
    sal gearresteert hebben; item is oock geordoneert ende gestatueert
    om voor te comen alle abuijsen ende ongelucken in onse
    naebueren gesien ende gebleeken, dat in toekomende geene
    knechten ofte domestieken soo van binnen als van buijten
    treckende van den eenen meester naer den anderen,
    meer en sullen mogen overgehaelt woorden vergeselschapt
    met eenige persoonen gewaepent met pistolen, snaphaenen
    oft eenigh schietgeweer, die in toekomende sullen bevonden
    woorden, sullen vervallen ijder persoon geweir bij sich
    dragende, in eene amende van eenen goutgullen voor den
    officier, boven confiscatie van het selven geweir dat over hun
    sal woorden gevonden, waervoor sij altijdt sullen
    connen ende mogen gearresteert woorden.
    M.A. Swolfs, secretarius
    de mandato etcetera.
  • RH, Archief van de schepenbank van Meldert, voorlopig nr. 201.

    Extraordinarie desen 25 junij 1735
    Soo is door ons meijer, schepenen, borgemeester etcetera deser gemijnte
    van Meldert geresolveert ende gestatueert, om alle aenstaende
    ongelucken alhier gesien ende gebleeken voor te koomen, dat
    in toekomende geene meijsens treckende van den eenen
    meester naer den anderen, soo van binnen als van buijten,
    meer en sullen mogen overgehaelt woorden met gemeijde
    karren, vergeselschapt met eenige dochters oft vrouwpersoonen,
    maer wel met eene gedeckte karre sonder gesanck ofte
    geklanck, op eene pene ende amende van drij goutguldens
    voor den officier, ende sal des selfs karre daervoor connen
    gearresteert woorden ende in bewaerenisse gehouden woorden
    ter tijdt toe de voorschreven amende sal betaelt woorden, ende
    bovendien eenen goutgullen voor den dienaer die de selve
    sal gearresteert hebben; item is oock geordoneert ende gestatueert
    om voor te comen alle abuijsen ende ongelucken in onse
    naebueren gesien ende gebleeken, dat in toekomende geene
    knechten ofte domestieken soo van binnen als van buijten
    treckende van den eenen meester naer den anderen,
    meer en sullen mogen overgehaelt woorden vergeselschapt
    met eenige persoonen gewaepent met pistolen, snaphaenen
    oft eenigh schietgeweer, die in toekomende sullen bevonden
    woorden, sullen vervallen ijder persoon geweir bij sich
    dragende, in eene amende van eenen goutgullen voor den
    officier, boven confiscatie van het selven geweir dat over hun
    sal woorden gevonden, waervoor sij altijdt sullen
    connen ende mogen gearresteert woorden.
    M.A. Swolfs, secretarius
    de mandato etcetera.
  • RH, Archief van de schepenbank van Meldert, voorlopig nr. 201.

    Extraordinarie desen 25 junij 1735
    Soo is door ons meijer, schepenen, borgemeester etcetera deser gemijnte
    van Meldert geresolveert ende gestatueert, om alle aenstaende
    ongelucken alhier gesien ende gebleeken voor te koomen, dat
    in toekomende geene meijsens treckende van den eenen
    meester naer den anderen, soo van binnen als van buijten,
    meer en sullen mogen overgehaelt woorden met gemeijde
    karren, vergeselschapt met eenige dochters oft vrouwpersoonen,
    maer wel met eene gedeckte karre sonder gesanck ofte
    geklanck, op eene pene ende amende van drij goutguldens
    voor den officier, ende sal des selfs karre daervoor connen
    gearresteert woorden ende in bewaerenisse gehouden woorden
    ter tijdt toe de voorschreven amende sal betaelt woorden, ende
    bovendien eenen goutgullen voor den dienaer die de selve
    sal gearresteert hebben; item is oock geordoneert ende gestatueert
    om voor te comen alle abuijsen ende ongelucken in onse
    naebueren gesien ende gebleeken, dat in toekomende geene
    knechten ofte domestieken soo van binnen als van buijten
    treckende van den eenen meester naer den anderen,
    meer en sullen mogen overgehaelt woorden vergeselschapt
    met eenige persoonen gewaepent met pistolen, snaphaenen
    oft eenigh schietgeweer, die in toekomende sullen bevonden
    woorden, sullen vervallen ijder persoon geweir bij sich
    dragende, in eene amende van eenen goutgullen voor den
    officier, boven confiscatie van het selven geweir dat over hun
    sal woorden gevonden, waervoor sij altijdt sullen
    connen ende mogen gearresteert woorden.
    M.A. Swolfs, secretarius
    de mandato etcetera.
  • RH, Archief van de schepenbank van Meldert, voorlopig nr. 201. Extraordinarie desen 25 junij 1735 Soo is door ons meijer, schepenen, borgemeester etcetera deser gemijnte van Meldert geresolveert ende gestatueert, om alle aenstaende ongelucken alhier gesien ende gebleeken voor te koomen, dat in toekomende geene meijsens treckende van den eenen meester naer den anderen, soo van binnen als van buijten, meer en sullen mogen overgehaelt woorden met gemeijde karren, vergeselschapt met eenige dochters oft vrouwpersoonen, maer wel met eene gedeckte karre sonder gesanck ofte geklanck, op eene pene ende amende van drij goutguldens voor den officier, ende sal des selfs karre daervoor connen gearresteert woorden ende in bewaerenisse gehouden woorden ter tijdt toe de voorschreven amende sal betaelt woorden, ende bovendien eenen goutgullen voor den dienaer die de selve sal gearresteert hebben; item is oock geordoneert ende gestatueert om voor te comen alle abuijsen ende ongelucken in onse naebueren gesien ende gebleeken, dat in toekomende geene knechten ofte domestieken soo van binnen als van buijten treckende van den eenen meester naer den anderen, meer en sullen mogen overgehaelt woorden vergeselschapt met eenige persoonen gewaepent met pistolen, snaphaenen oft eenigh schietgeweer, die in toekomende sullen bevonden woorden, sullen vervallen ijder persoon geweir bij sich dragende, in eene amende van eenen goutgullen voor den officier, boven confiscatie van het selven geweir dat over hun sal woorden gevonden, waervoor sij altijdt sullen connen ende mogen gearresteert woorden. M.A. Swolfs, secretarius de mandato etcetera.

    Let hier op

    Transcribeer de handgeschreven tekst in principe zo letterlijk mogelijk.

    Voor een goede werking van de automatische controle van je invoer en om verschillen in werkwijzen tussen archiefdiensten en onderzoekers te voorkomen, zijn er een paar uitzonderingen op het letterlijk transcriberen afgesproken:

    • Typ een ij voor y, behalve wanneer het echt een y moet zijn (bv. Lyon of hypotheek).
    • Typ afkortingen zoveel mogelijk voluit, behalve bij (samengestelde) woorden die je ook zo uit zou spreken (bv. t'selve blijft dus t'selve en wordt geen het selve).
    • In de oorspronkelijke tekst worden woorden op diverse manieren, al dan niet met streepjes, haaltjes e.d. afgebroken, maar gebruik in je transcriptie altijd een min-
      teken, zoals in modern Nederlands.

    Verschillen tussen kleine letters en hoofdletters, spaties, regeleinden en witregels worden tijdens de controle genegeerd, maar probeer deze voor de leesbaarheid natuurlijk wel zo letterlijk mogelijk over te nemen.

    'Wat staat daer?' is nadrukkelijk bedoeld om het lezen van oude handschriften te oefenen, niet om het maken van transcripties te leren. Wil je over dat laatste meer uitleg? Lees verder >