Recepten voor alle kwalen

In dit register van het OLV Kapittel te Maastricht zijn in de 17e en 18e eeuw allerlei recepten genoteerd voor de meest uiteenlopende kwalen. De werking daarvan is voor de meeste bewezen. In het Latijn zegt men dan: "probatum est", en daarmee is het een 'probaat' middeltje!

niveau
  • voor iemandt die geenen
    stoel ganck en heeft
    nempt een veers eij ende laet dat
    bloet warm worden dan nempt
    meel van mostart zaet ende doet
    dat daer in ende rordt het onder een
    dan slurpt het in is geordoneert om
    stolganck te crijgen door den meester
    van keulen hier wesende inden meert 1683

    noch een ander remedie voor
    die geel verve
    maeckt den krancken een wittebroet
    boeteram en setter levende luijsen op
    dan stroijter gestoten suijcker over op
    dat die krancken die luijsen niet en
    sijn en laet hun die boteramekens op
    een geleijt eten

    Remedie voor een vroupersoon die
    haer maendts siecke niet en heeft
    men sal nemen een handt vol winrock,
    ende een handt vol meghdepalmen
    en sieden dat in een kanne bier tot
    op die helft, doet het dan door een
    schoenen dock en laet die persoon smorgens
    ende naer midach ten 4 uren een gelaes daer
    van drincken, is geprobeert dat goet is
  • voor iemandt die geenen
    stoel ganck en heeft
    nempt een veers eij ende laet dat
    bloet warm worden dan nempt
    meel van mostart zaet ende doet
    dat daer in ende rordt het onder een
    dan slurpt het in is geordoneert om
    stolganck te crijgen door den meester
    van keulen hier wesende inden meert 1683

    noch een ander remedie voor
    die geel verve
    maeckt den krancken een wittebroet
    boeteram en setter levende luijsen op
    dan stroijter gestoten suijcker over op
    dat die krancken die luijsen niet en
    sijn en laet hun die boteramekens op
    een geleijt eten

    Remedie voor een vroupersoon die
    haer maendts siecke niet en heeft
    men sal nemen een handt vol winrock,
    ende een handt vol meghdepalmen
    en sieden dat in een kanne bier tot
    op die helft, doet het dan door een
    schoenen dock en laet die persoon smorgens
    ende naer midach ten 4 uren een gelaes daer
    van drincken, is geprobeert dat goet is
  • voor iemandt die geenen
    stoel ganck en heeft
    nempt een veers eij ende laet dat
    bloet warm worden dan nempt
    meel van mostart zaet ende doet
    dat daer in ende rordt het onder een
    dan slurpt het in is geordoneert om
    stolganck te crijgen door den meester
    van keulen hier wesende inden meert 1683

    noch een ander remedie voor
    die geel verve
    maeckt den krancken een wittebroet
    boeteram en setter levende luijsen op
    dan stroijter gestoten suijcker over op
    dat die krancken die luijsen niet en
    sijn en laet hun die boteramekens op
    een geleijt eten

    Remedie voor een vroupersoon die
    haer maendts siecke niet en heeft
    men sal nemen een handt vol winrock,
    ende een handt vol meghdepalmen
    en sieden dat in een kanne bier tot
    op die helft, doet het dan door een
    schoenen dock en laet die persoon smorgens
    ende naer midach ten 4 uren een gelaes daer
    van drincken, is geprobeert dat goet is
  • voor iemandt die geenen stoel ganck en heeft nempt een veers eij ende laet dat bloet warm worden dan nempt meel van mostart zaet ende doet dat daer in ende rordt het onder een dan slurpt het in is geordoneert om stolganck te crijgen door den meester van keulen hier wesende inden meert 1683 noch een ander remedie voor die geel verve maeckt den krancken een wittebroet boeteram en setter levende luijsen op dan stroijter gestoten suijcker over op dat die krancken die luijsen niet en sijn en laet hun die boteramekens op een geleijt eten Remedie voor een vroupersoon die haer maendts siecke niet en heeft men sal nemen een handt vol winrock, ende een handt vol meghdepalmen en sieden dat in een kanne bier tot op die helft, doet het dan door een schoenen dock en laet die persoon smorgens ende naer midach ten 4 uren een gelaes daer van drincken, is geprobeert dat goet is

    Let hier op

    Transcribeer de handgeschreven tekst in principe zo letterlijk mogelijk.

    Voor een goede werking van de automatische controle van je invoer en om verschillen in werkwijzen tussen archiefdiensten en onderzoekers te voorkomen, zijn er een paar uitzonderingen op het letterlijk transcriberen afgesproken:

    • Typ een ij voor y, behalve wanneer het echt een y moet zijn (bv. Lyon of hypotheek).
    • Typ afkortingen zoveel mogelijk voluit, behalve bij (samengestelde) woorden die je ook zo uit zou spreken (bv. t'selve blijft dus t'selve en wordt geen het selve).
    • In de oorspronkelijke tekst worden woorden op diverse manieren, al dan niet met streepjes, haaltjes e.d. afgebroken, maar gebruik in je transcriptie altijd een min-
      teken, zoals in modern Nederlands.

    Verschillen tussen kleine letters en hoofdletters, spaties, regeleinden en witregels worden tijdens de controle genegeerd, maar probeer deze voor de leesbaarheid natuurlijk wel zo letterlijk mogelijk over te nemen.

    'Wat staat daer?' is nadrukkelijk bedoeld om het lezen van oude handschriften te oefenen, niet om het maken van transcripties te leren. Wil je over dat laatste meer uitleg? Lees verder >