Een lot uit de loterij

In 1606 werd in Haarlem een loterij gehouden om met de opbrengst het Oudemannenhuis op te richten. Bijzonder is dat bij de inschrijving een zelfbedacht uniek rijmpje van de koper werd toegevoegd. De trekking van de Haarlemse loterij op de Grote Markt duurde 52 dagen en 52 nachten!

niveau
  • Aerent Willemss mandemaeckers wijf
    Wort, vast crupel ende stijf
    Creech se het hoochste lot, twaer haer gerijf.
    per Anna Claes opt den hoeck van de camp

    Cornelis Arentss naest den Delver
    Hadde liever het hoochste lot selver
    per Cornelis Arentss op den hoeck van de camp

    De bueren vande leter N op het Spaeren
    Crijgen sij een Goet lot sij sullen der op vergaeren
    per de bueren vande letter N. opt Spaeren

    Dit leg ick in, om de oude mannen te beschencken
    Verleent mij Godt een goet lot, ick sal haer noch meer bedencken
    per Wijburch Jans op het Spaeren op de niew turfmarckt

    Ick jonge Jan Janss Smidt, op het Spaeren
    Crijch ick een goet lot ick salt wel bewaeren
    per Jonge Jan Janss Smidt op de niew turfmarckt opt Spaeren

    Maertgen Heijndrixs Babbelde boon
    Had ick het hoochste lot, ick had de croon
    per Maertgen Heijndricxs, op de niew turfmarckt op Spaeren

    Wilde Godt en noch een, ick sliep niet langer alleen
    per Heijndrick Kemp, tot Amsterdam in de Warmestraet

    Dit leg ick in om het oude manhuijs op te helpen bouwen
    Al crijch ick geen prijs, ten sal mij niet rouwen
    per Anna Claes op het bagijn hof.

    Trijn Claes heeft haer vlas verkoft,
    En het gelt in de loterij gebracht
    per Trijn Claes op de baeckenesser graft

    T word om prijs gedaen
    Is het hier mis ick salt hier nae ontfaen
    per Heijltgen van Doornick inden Delver opt Spaeren

    De weduwe van Engel Garbrantss doet vraeghen
    Wat se met haer soon ut de loterij sal draeghen
    per Cijtgen Ariaens weduwe van Engel Garbranss opt Spaeren
  • Aerent Willemss mandemaeckers wijf
    Wort, vast crupel ende stijf
    Creech se het hoochste lot, twaer haer gerijf.
    per Anna Claes opt den hoeck van de camp

    Cornelis Arentss naest den Delver
    Hadde liever het hoochste lot selver
    per Cornelis Arentss op den hoeck van de camp

    De bueren vande leter N op het Spaeren
    Crijgen sij een Goet lot sij sullen der op vergaeren
    per de bueren vande letter N. opt Spaeren

    Dit leg ick in, om de oude mannen te beschencken
    Verleent mij Godt een goet lot, ick sal haer noch meer bedencken
    per Wijburch Jans op het Spaeren op de niew turfmarckt

    Ick jonge Jan Janss Smidt, op het Spaeren
    Crijch ick een goet lot ick salt wel bewaeren
    per Jonge Jan Janss Smidt op de niew turfmarckt opt Spaeren

    Maertgen Heijndrixs Babbelde boon
    Had ick het hoochste lot, ick had de croon
    per Maertgen Heijndricxs, op de niew turfmarckt op Spaeren

    Wilde Godt en noch een, ick sliep niet langer alleen
    per Heijndrick Kemp, tot Amsterdam in de Warmestraet

    Dit leg ick in om het oude manhuijs op te helpen bouwen
    Al crijch ick geen prijs, ten sal mij niet rouwen
    per Anna Claes op het bagijn hof.

    Trijn Claes heeft haer vlas verkoft,
    En het gelt in de loterij gebracht
    per Trijn Claes op de baeckenesser graft

    T word om prijs gedaen
    Is het hier mis ick salt hier nae ontfaen
    per Heijltgen van Doornick inden Delver opt Spaeren

    De weduwe van Engel Garbrantss doet vraeghen
    Wat se met haer soon ut de loterij sal draeghen
    per Cijtgen Ariaens weduwe van Engel Garbranss opt Spaeren
  • Aerent Willemss mandemaeckers wijf
    Wort, vast crupel ende stijf
    Creech se het hoochste lot, twaer haer gerijf.
    per Anna Claes opt den hoeck van de camp

    Cornelis Arentss naest den Delver
    Hadde liever het hoochste lot selver
    per Cornelis Arentss op den hoeck van de camp

    De bueren vande leter N op het Spaeren
    Crijgen sij een Goet lot sij sullen der op vergaeren
    per de bueren vande letter N. opt Spaeren

    Dit leg ick in, om de oude mannen te beschencken
    Verleent mij Godt een goet lot, ick sal haer noch meer bedencken
    per Wijburch Jans op het Spaeren op de niew turfmarckt

    Ick jonge Jan Janss Smidt, op het Spaeren
    Crijch ick een goet lot ick salt wel bewaeren
    per Jonge Jan Janss Smidt op de niew turfmarckt opt Spaeren

    Maertgen Heijndrixs Babbelde boon
    Had ick het hoochste lot, ick had de croon
    per Maertgen Heijndricxs, op de niew turfmarckt op Spaeren

    Wilde Godt en noch een, ick sliep niet langer alleen
    per Heijndrick Kemp, tot Amsterdam in de Warmestraet

    Dit leg ick in om het oude manhuijs op te helpen bouwen
    Al crijch ick geen prijs, ten sal mij niet rouwen
    per Anna Claes op het bagijn hof.

    Trijn Claes heeft haer vlas verkoft,
    En het gelt in de loterij gebracht
    per Trijn Claes op de baeckenesser graft

    T word om prijs gedaen
    Is het hier mis ick salt hier nae ontfaen
    per Heijltgen van Doornick inden Delver opt Spaeren

    De weduwe van Engel Garbrantss doet vraeghen
    Wat se met haer soon ut de loterij sal draeghen
    per Cijtgen Ariaens weduwe van Engel Garbranss opt Spaeren
  • Aerent Willemss mandemaeckers wijf Wort, vast crupel ende stijf Creech se het hoochste lot, twaer haer gerijf. per Anna Claes opt den hoeck van de camp Cornelis Arentss naest den Delver Hadde liever het hoochste lot selver per Cornelis Arentss op den hoeck van de camp De bueren vande leter N op het Spaeren Crijgen sij een Goet lot sij sullen der op vergaeren per de bueren vande letter N. opt Spaeren Dit leg ick in, om de oude mannen te beschencken Verleent mij Godt een goet lot, ick sal haer noch meer bedencken per Wijburch Jans op het Spaeren op de niew turfmarckt Ick jonge Jan Janss Smidt, op het Spaeren Crijch ick een goet lot ick salt wel bewaeren per Jonge Jan Janss Smidt op de niew turfmarckt opt Spaeren Maertgen Heijndrixs Babbelde boon Had ick het hoochste lot, ick had de croon per Maertgen Heijndricxs, op de niew turfmarckt op Spaeren Wilde Godt en noch een, ick sliep niet langer alleen per Heijndrick Kemp, tot Amsterdam in de Warmestraet Dit leg ick in om het oude manhuijs op te helpen bouwen Al crijch ick geen prijs, ten sal mij niet rouwen per Anna Claes op het bagijn hof. Trijn Claes heeft haer vlas verkoft, En het gelt in de loterij gebracht per Trijn Claes op de baeckenesser graft T word om prijs gedaen Is het hier mis ick salt hier nae ontfaen per Heijltgen van Doornick inden Delver opt Spaeren De weduwe van Engel Garbrantss doet vraeghen Wat se met haer soon ut de loterij sal draeghen per Cijtgen Ariaens weduwe van Engel Garbranss opt Spaeren

    Let hier op

    Transcribeer de handgeschreven tekst in principe zo letterlijk mogelijk.

    Voor een goede werking van de automatische controle van je invoer en om verschillen in werkwijzen tussen archiefdiensten en onderzoekers te voorkomen, zijn er een paar uitzonderingen op het letterlijk transcriberen afgesproken:

    • Typ een ij voor y, behalve wanneer het echt een y moet zijn (bv. Lyon of hypotheek).
    • Typ afkortingen zoveel mogelijk voluit, behalve bij (samengestelde) woorden die je ook zo uit zou spreken (bv. t'selve blijft dus t'selve en wordt geen het selve).
    • In de oorspronkelijke tekst worden woorden op diverse manieren, al dan niet met streepjes, haaltjes e.d. afgebroken, maar gebruik in je transcriptie altijd een min-
      teken, zoals in modern Nederlands.

    Verschillen tussen kleine letters en hoofdletters, spaties, regeleinden en witregels worden tijdens de controle genegeerd, maar probeer deze voor de leesbaarheid natuurlijk wel zo letterlijk mogelijk over te nemen.

    'Wat staat daer?' is nadrukkelijk bedoeld om het lezen van oude handschriften te oefenen, niet om het maken van transcripties te leren. Wil je over dat laatste meer uitleg? Lees verder >