Oplossingen paleopuzzel 140: Aan de ketting gelegd in Sluis

Den ix en in lauwe  joncvr(ouwe) Magriete Jan de

Famorenlis wyf als machtich voier den zelven

haer man dede wettelike arresteren een t(er)  nelle

van diepe daer of meester es Jan de canp en(de)

zulc goet als hemden cant coopman van

Hedemburch daer in heifft  voir  de som(m)e van

een ende dertich ponden gro(te)n ter goeder

r(e)ken(ing) behouden allen rechten present

t/e - …loos inde .ren…ant   Scepenen Sergant

meester Adriaen

Den xxiiii en in lauwe Claes Hemmt hoosterlync

van ambourch dede wettelice arresteren een

Spaensch scip gheheeten de bedu ? met alle

zyne toebehoorten ende engnomen der in zyde

daer of scipper wilen was

van zes onder ponden gro(te)n ter goeder reken(ing)

behouden allen rechten present Jan Mens en(de)

Claes Aernout scepenen sergant meest(er) Adriae(n)

Den xxvi en in lauwe Claes Reymers als machtich

over Wouter Slem dede wettelick arresteren een

k/h/z/-..knede  ? met zyne toebehoorten als toebehoorende 

Willem Pieters  z(oon) ende zyne broeder als poort(er) s

van Zierickzee om de som(me) van xiii p(onden) /groot ? ter goeder

reken(ing) behouden allen rechten ….W(ille)m  X/E/-nerloos

endt Wynnandt scepenen sergant Mahieu 

Pallot

Sporcle 

Den viii en in sporcle Thomaes T/F-onry(zoon ?)  dede wettelik

arresteren een Inghelsch ketst met alle goed macht

der in zynde hem inde ?  cooplieden van ynghelant

toebehoorende dat hem ontvreemt was by den

Re…van t’ orloghe pm…  kerstboom ?  en(de)

Willem Kempe scepenen sergant C Cle///i/-as

Janssz(oon)

Paleopuzzel 140 Aan de ketting gelegd in Sluis.

@Lidwine Deurvorst, wat een knappe poging om deze pittige paleopuzzel op te lossen, complimenten hoor!
Helemaal bovenaan staat nog de naam van de maand: Lauwe. Dat is regel 1.
De persoonsnamen in regel 10 zijn Cuerloos en Renaut.
Verder staan in de tekst enkele namen van scheepstypen, waaronder 'huede' in regel 22. In de tekst wordt de eu vaak geschreven als ue. Een heude ('huede' in de tekst) is een klein zeilend vrachtschip. In regel 4 en in regel 30 staan ook nog scheepstypes vermeld. In regel 14 wordt het in beslaggenomen Spaanse schip alleen aangeduid met 'scip', dus geen scheepstype, maar er staat wel een scheepsnaam bij, die wij hebben getranscribeerd als 'bedu'.
Het is een lastige tekst en ook wij hebben intensief gepaleopuzzeld!

Mijn poging. Zoals je zelf zegt: pittige puzzel! 

Lauwe
Den ixen in lauwe joncvroue Magriete jan de
famoreulis wijf als machtich ouer den zeluen
haer man dede wettelike arresteren een caruelle
van diepe daer of meester es jan de caux ende
zulc goet als hendric cant coopman van
hedemburch daer in heift vuer de somme van
een ende dertich ponden groten Ter goeder
Rekenijnghe behouden allen Rechten present
Cuerloos ende Renaut Scepenen Sergant
meester adriaen

Den xxiiiien in lauwe Claes heinne hoosterlijnc
van ambourch dede wettelike arresteren een
Spaensch scip gheheeten de bedu met alle
zijne Toebehoorten ende engieunen der in zijde
daer of scipper wilen was
van zes onder ponden groten Ter goeder Rekenijnghe
behouden allen Rechten present jan meus ende
claes aernout Scepenen Sergant meester adriaen

Den xxvien in lauwe Claes Reijniers als machtich
ouer Wouter stem dede wettelike arresteren een
huede met zijne Toebehoorten als toebehoorende 
willem Pieterszoon ende zijne broedre als poorters
van ziericzee ouer de somme van xiii ponden groten Ter goeder
Rekenijnghe behouden allen Rechten present willem Cuerloos
ende wijnnandt Scepenen Sergant Mahieu 
pallet

Sporcle 
Den viiien in sporcle Thomaes tourij dede wettelike
arresteren een inghelsch ketse met alle goedinghe
der in zijnde hem ende cooplieden van ijnghelant
toebehoorende die hem ontvreemt was bijden
R…ter van Oorloghe present A... kerstboom ende
willem kempe Scepenen Sergant Eelias
jansszoon
 

Paleopuzzel 140 Aan de ketting gelegd in Sluis.

@Andreas, Het is inderdaad een pittige tekst. Ik ben onder de indruk van je transcriptie! Je hebt, net als wij, zoveel mogelijk de letters getranscribeerd zoals ze er staan, en niet zoals wij ze nu zouden schrijven. Dat geeft hier en daar een wat vreemd beeld, maar het gaat er vooral om of je kunt lezen wat er staat. Soms is het discutabel, dat zal blijken uit de transcriptie die wij hebben gemaakt. En soms is het handig als je bekend bent met het onderwerp, in dit geval met scheepstypen, zoals bijvoorbeeld in regel 4: c(er)uelle, (= scheepstype karveel) en in regel 30: ketse (= kits, een Engels scheeptype). De familienaam in regel 33 is kerseboom. De eerste woorden van regel 33 hebben wij getranscribeerd als Ruuer van Oorloghe (Rover van Oorlog, kaper). En omdat op een andere pagina in het archiefstuk de volledige achternaam van eelias (het is een 'e', geen hoofdletter E, die wordt anders geschreven in het archiefstuk) staat, weten we dat de afkorting van de achternaam moet worden opgelost als: Janssuene. Maar als je dat niet weet is Jans(s)zoon natuurlijk ook goed.

Paleopuzzel 140 Aan de ketting gelegd in Sluis.

Beste paleopuzzelaars,
Jullie hebben nog de oplossing tegoed van de paleopuzzel van april 2026. Die is afkomstig uit het Zeeuws Archief. De tekst komt uit de Rechterlijke, Weeskamer en Notariële Archieven Zeeuws-Vlaanderen (RAZVL), 1447-1796, Archief van de Vierschaar van de stad Sluis 1471-1796, toegang 11, inventarisnummer 1687, Register van akten van arrest 1488-1491, 1 deel. 
https://hdl.handle.net/21.12113/4A8C7162F7964A6183EF7234B69420B6

1 Lauwe

2 Den ixen In lauwe Joncvrouwe magriete Jan de
3 famerenlis wijf als machtich ouer den zeluen
4 haer man dede wettelike arresteren een creuelle
5 van diepe daer of meester es Jan de caux ende
6 zulc goet als heindric cant Coopman van
7 hedemburch daer In heift ouer de somme van
8 een ende dertich ponden groten Ter goeder
9 Rekeninge behouden allen Rechten present
10 Cuerloos ende Renaut Scepenen Sergant
11 meester adriaen

12 Den xxiiiien In lauwe Clais heinne hoosterlijnc
13 van ambourch dede wettelike arresteren een
14 Spaensch scip gheheeten de bedu met alle
15 zijne Toebehoorten ende engiennen der In zijde
16 daer of Scipper wilen was
17 van zes onder ponden groten Ter goeder Rekening
18 behouden allen Rechten present Jan meus ende
19 clais aernout Scepenen Sergant meester adriaen

20 Den xxvien In lauwe Clais Reijniers als machtich
21 ouer woutre stem dede wettelike arresteren een
22 huede met zijne Toebehoorten als toebehoorende
23 willem pieters zoon ende zijne broedre als poorters
24 van ziericzee ouer de somme van xiii L groten Ter goeder
25 Rekening behouden allen Rechten present willem Cuerloos
26 ende wijnnandt Scepenen Sergant mahieu
27 pallet

28 Sporcle

29 Den viiien in sporcle Thomaes tourij dede wettelike
30 arresteren een Inghelsch ketse met alle goedinghe
31 der In zijnde hem ende cooplieden van ijnghelant
32 toebehoorende die hem ontvreemt was bij den
33 Ruuer van Oorloghe present anthuenis kerseboom ende
34 willem kempe Scepenen Sergant eelias 
35 Janssuene

Best een lastige tekst maar wel een mooie oefening in het lezen van vijftiende-eeuws schrift.
De namen van de maanden moeten gelezen worden (lauwe, sporcle), een vereiste om die te kennen in de middeleeuwse paleografie. Er staan mooie plaatsnamen in van de internationale handel (hoosterlijnc, =oosterling, uit het Oostzeegebied dus een hanzeaat uit ambourch (Hamburg); hedenburch (Edingburg), Spanje, ingelsch (= Engelse), Spanje etc. Verder waren er afkortingen om op te lossen, zoals bijvoorbeeld: present (pnt), jonckvr(ouwe). De tekst vergt naast kennis van oud schrift ook enige (maritiem-)historische kennis vanwege de vermelding van enkele scheepstypen, zoals bijvoorbeeld c(er)velle, (= scheepstype karveel) ketse (=kits, een Engels scheeptype). 
Daarnaast hadden wij de gehele bron tot onze beschikking en konden we zaken die uit de tekst niet bleken (oplossingen van persoonsnamen bijvoorbeeld) uit het register halen, zoals de oplossing van de naam van eelias Janss[uene].
Al met al een pittige paleopuzzel en hulde aan @Lidwine en @Andreas die het aandurfden hun paleografische tanden hierop stuk te bijten. Chapeau!