"Zoenbrief"

Beste Leo, dit is een beroerde onscherpe foto van een stoffig ogende oorkonde. Ik zie bij het Regionaal Archief Dordrecht dat beide exemplaren van deze akte (toegang 16, Gilden en confrerieën, inv.nrs. 363 en 685) ongeveer even vaal en niet scherp zijn gefotografeerd. Bij nr. 685 staat een verwijzing naar bekende oude publicaties "De Wall I, 404 en Balen, 759", bevatten die een editie?!
",

Met wat giswerk kom ik tot het volgende:

Wij Wouter van Ghenderen Wouters soen, Aerne van Maldeghem Henrix soen, Tielman Oem, heren Hughe Boeyen soen, Willem Ghijsbrechts soen, Willem Graman Hughemans soen, Gillys /
Snellaert heren Humans soen, Warmbout van den Wyngerde, heren Tyelmans soen, Tielman van Ratingen, heren Harman Vincken soen, ende Jan Fazour, heren Claes soen, schepenen in Dordrecht, oirconden /
ende kennen ende doen cond allen luden, want Jan Scoenhout Henrix soen, Willem Dunc Cleys oems soen, Goedscalc Gillys soen, Jacop Mane Jans soen. Jacop die Guede Jacobs soen, Sander van /
Harman vincken soen van Venlo, Jan seghers soen ende Aerns Meeuws soen die Cuper, met horen hulpers ende starkers op een dinxdagh na jaersdach lestleden binnen Dordrecht, doe si t'vaelyescap? /
rentmeesterscap, t'coutscap, t'borghemeestersacp, t'secpenscap ende t'gerecht in horen handen hadden, een bolwerck maecten ende een opset ende twee husen aldaer begrepen met ghewapenderhant /
tieghens den here der stede ende de ghemeenten daer si op vochten met horen boghen ende wapenen soe si lantste mochten ende daer si eerst vechters op waren om rechtswillen dat /
de stede ende ghemeente an hem keren versochte ghedaen te hebben van der stede guede ende van anderen poynten daer der stede orbaer ende der ghemeenten ruste an lach als scepenen die hoer /
ons waren ons ende der alingher stede wel kenliken is ende daer si om gevanghen hebben ghelegen tot desen daghe toe, ende omdat die stede van Dordrecht ende die ghemeente dick ende /
menichwarf van heren ende van gueden luden vervolcht heeft gheweest ende ghebeden is om die vorsz. acht personen hoer lijf te behouden ende die stede ende die ghemeente hoer ghenade hier /
in te doen, soe heeft die stede ende de ghemeente daerom ende omdat se alrede gheneghen heeft gheweest ende gheneghen is bloetstoringhe te voerhoeden daer si mach met bescheide hemluden /
ghenade ende goedertierenheit ghedaen al ist dat se hore alre lijf in der stede ende in der ghemeenten hant gheset hadden, horen vrijen wille daermede te doen ende hebben hemluden hoir /
lijf laten behouden ende dier vanghenisse ... op sulke verbanden ende geheooften als si ende elx van hem bisonder hem voer ons verbonden, ghelooft ende verwilcoert hebben ende hier- /
na geschreven staen, in den eersten hebben si ende elx bisonder wel voerpeist vrij losse ende ledich wesende den heren ende der stede te beter moghen van horen mesdaden vorschreven voer ons ghe- /
weest ende ghestaen ende hebben aldaer elc bisonder voer ons lijfliken  met opgerecte vingheren ghestaefts eedts ende maechter eerstat ghesworen ten heilighen ende bi hore ... /
trouwen ere ende sekerheit als dat behoort dat si rechtevoort uter stede striken enede scheiden sullen ende binnen den dorden daghe naestcomende wesen ende bliven sullen eweliken buten /
der graeflicheit van Hollant ende dat si nemmermeer namaels tot gheenre tijt comen marren noch wesen en sullen in enich van allen ons ghenadichs heren lande van Hollant of in /
enighen palen ende heerlicheden daerbinnen gheleghen als die heerlicheit van Brederode, van Pitte, van Sevenberghen, van  Hoorne, van Voorne, van IJselstein ende andere heerlicheden /
desghelijx met gheenre beden noch met gheenre gracie noch met  gheenrehande saken gheeslic noch warentlic dien hem hiertieghens in enigen manieren te staden comen mochten, /
voors hebben si ende elx van hen bisonder voor ons hem verbonden ende overghegeven mit horen vrijen willen den heren der stede ende de ghemeenten van Dordrecht te beteringhe waert /
dat si of enich van hem achten korsch tot enigen tijt namaels quamen binnen den landen, heerlicheden ende palen voirschreven of diergelijcx, het ware met beden of met enigen gracie off /
andere enichsins dat men se dan van enen ygheliken sal moghen  houden thoenen ende slaen gheliken ende in allen manieren of si of enich van hem t'Dordrecht verwonnen ende tuurlaghen s'lants /
gheleit waren met vollen rechte ende hebben hem dan voer ons bekent ende bekomen verwonnen luden ghelijc of si ende elx van hem verwijst waren met vollen vonnes ende met allen /
rechte, item hebben si ende elx van hem bisonder of ghegaen ende quijtghsconden ende scelden aen alle verbanden ende ghelooften die si voortijts yemant ghedaen moghen hebben off van hen hebben off van /
yement ghenomen moghen hebben hetsi van enighen soenliken saken of anders enichsins ende hebben oec voert voer oins ghelooft ende overghegeven wes die steden van der zoenen van /
Ghijsbrecht van Klemes ende Viggher Baertns soens doordien  God ghenadich si doen sal dat si dat ghestade ende van waerde houden sullen ende hebben't alinghe ende al in der stede hant /
gheset horen vrien wille daermede te doen totter stede behoef, item hebben si ende elx van hem bisonder voer ons ghesworen ende ghelooft op hoer lijf dat si noch niement van hem- /
luden der stede van Dordrecht noch horen poirteren noch nement anders mesdoen en sullen noch doen mesdoen mit raden noch mit daden om deser zoene verbanden ende sake wil voirsz. /
of dat daer uut roeren mechten in enigen wijs, voort wi Jan Saenhout, Willem Sint Gorscale Gillys soen, Jacop  Marre, Jacop die Guede, Sander van Jan Segers soon ende Aerndn Meeuws /
voerschreven kennen ende liden mit desen brieve dat wi ende elx van ons bisonder te verenighen den heren der gueder stede ende ghemeenten van Dordrecht voer onse broken ende mesdaden vorschreven /
ghesworen hebben ten heiligen lijfken ende ons verwilcoort ende verbonden voor den ghemeenen scepenen t'Dordrecht voirsz. in allen manieren ende formen als vorschreven staet ende bidden daerom /
allen hen rechteren ende gueden luden daer wi of enich van ons namaels ende bi tide comen sullen dat si ons tot desen eedt ende gheloeften ... houden ende ewighen te houden ende /
voert daer te doen na t'inhouden des briefs alsoe verre als wi in enighen van der poynten voirsz. broken bevonden worden in ongewille der goede verboden ende voerhoeden moeten. /
In kennissen der waerheit hebben wi scepenen voirsz. onse seghelen ende wij Jan Scoenbur ende Willem Dirric nettb anderen acht personen voirsz. onse seghelen hier an ghehanghen. Ghegevenen /
opten twintichsten dach in Octobri int jaer ons Herem  dusent vier hondert ende seven.

@Geert, mooi werk, vanochtend had ik geen tijd om een online versie van het werk van Pieter van de Wall, Handvesten, privilegien (...) de stad Dordrecht op te sporen. Via de Digitale Sammlungen van de Bayerische Staatsbibliothek kwam ik nu eigenlijk binnen een minuut bij diens editie uit [in deel 2, Dordrecht 1772, p.402-404], zie https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10623433?q=1407&page=186,… (p. 402-403). Op de volgende scan (p. 404) verwijst Van De Wall  inderdaad naar Van Balen, p. 759 in diens Beschrijving van Dordrecht , en ook nog naar het Groot Charterboek van Van Mieris, deel IV, p. 85. Ik heb nog even het contrast van de Dordtse foto verbeterd.

Strikt genomen moet deze transcriptie nog vergeleken worden met het andere charter. Van de Wall zag het exemplaar van het nieuwe schoenmakersgilde met zeventien zegels, dat zou inv.nr 685 moeten zijn; inv.nr. 363 heeft zestien zegels of resten ervan.

Beste Geert/Otto,

Dank voor jullie transcriptie en bijdrage. Het gaat hier om een conflict tussen de Kabeljouwen en de Hoeksen begin vd 15e eeuw en dan met name de "de gewapende escalatie" in 1407 bij het bolwerk in de buurt van de "Hoppensteger" oftewel de Hoppensteiger.  Wat voor mij belangrijk is/was naast de bronnen van bijv.  Balen (blz 759), Wal en van Dalen, is de originele bron en die ben ik hier tegen gekomen. Dus nogmaals mijn grote dank.

Gr.

Leo

Voor degenen die hier aan transcripties bijdragen maakt het wel degelijk uit - alleen al qua (scherm-tijd! - of er een bestaande editie/transcriptie is van een bron, zulke informatie is beslist behulpzaam! Zelf heb ik de tijd niet om in zekere zin dubbel werk te verrichten, helemaal als een oorkonde van vóó'r 1300 is uitgegeven in een modern (digitaal of gedigitaliseerd) oorkondenboek.

Aan de hand van het aantal zegels had je hier kunnen zien welke oorkonde de basis was voor Van de Wall. Het leuke en handige van verschillende schriftsoorten leren transcriberen is onder andere dat je veel meer in staat raakt om de bronnen zelf te vergelijken met de weergave in eerdere edities...

Beste Otto, het was zeker niet de bedoeling om jullie dubbel werk te bezorgen. Excuses hiervoor. Ik zag in het archief wel de verwijzing naar vd Wall en Balen staan maar wist niet (had ik niet door) dat de tekst in de charter dezelfde tekst is als bij vd Wall/Balen. Anders had ik zeker niet om de transcriptie gevraagd. 

M. vr. gr.

Leo

Dank je wel voor je reactie, Leo, Geert is gelukkig erg thuis in Dordtse bronnen! Van de Wall's werk bevat uitsluitend tekstuitgaven met commentaar. Van Balen zou tekstedities hebben overgenomen uit Johan van Beverwijck, 't Begin van Hollant in Dordrecht (Dordrecht 1640),