Wat staet hier? Verzoek om translatie

Voor de leesbaarheid heb ik komma's toegevoegd aan de transcriptie

Compareerden voor Pieter Jacobsz Bas ende Jacob Graef, commissarissen, Henricus Hartmann,
van Nyeumegen, boekverkooper, oud 25 jaren, woonende tot Kastrichum*, van waer hij
gehouden is betoogh zijner geboden in te brengen, vertoonende zijns vaders consent onder de
hand van Franciscus Stockius, predikant tot Castrichem, ter eenre, ende Syntjen
Sinays, van Amsterdam, oud 23 jaren, wonende in de Ness, geassisteert met Anneken
Arendts, hare moeder, ter andere zijde

[getekend: Henricus Hartmanni Syntgen Synaas]

li-marge:
Nota [doorgehaald]**
De betoogh / is ingebraght / get#ekent Franciscus / Stockius pred#ikant / tot Kastricom

* Castricum
** Deze notitie was bedoeld voor de commissarissen en hun klerken om er op te letten dat de aanstaande bruidegom inderdaad bewijs van de onverhinderde afkondigingen te Castricum had ingeleverd

Veel dank René! Ik ben benieuwd wat precies "van waer hij
gehouden is betoogh zijner geboden in te brengen, vertoonende zijns vaders consent onder de
hand van Franciscus Stockius" betekent..

Maar dank en groet, Marc

van waer hij gehouden is betoogh zijner geboden in te brengen: verloofden dienden in beider woonplaatsen na de ondertrouw hun huwelijksvoornemen op drie achtereenvolgende zondagen af te laten kondigen, zodat in beide plaatsen personen met eventuele bezwaren tegen het huwelijk zich tijdig konden melden. Ze dienden hiervan ook schriftelijk bewijs ('betoog') te overleggen (middels een brief van de lokale predikant of schepenen) dat de afkondigingen in de andere woonplaats geen bewaren ('verhinderingen') tegen het huwelijk hadden opgeleverd. In dit geval moest de aanstaande bruidegom dus bewijs overleggen dat het huwelijksvoornemen net als in Amsterdam ook in Castricum drie keer onverhinderd was afgekondigd; dat heeft hij ook gedaan, zie de margeaantekening: hij overlegde een brief van predikant Franciscus Stockius die dit bevestigde.

vertoonende zijns vaders consent onder de hand van Franciscus Stockius: bij aanstaande bruiden onder de 20 en aanstaande bruidegoms onder de 25 was toestemming van de ouders vereist omdat de personen dan nog niet meerderjarig waren. Vanaf die leeftijden was het niet absoluut nodig, maar de Amsterdamse autoriteiten hanteerden de regel dat bij iedereen onder de 30 bij voorkeur de ouders (of, indien de ouders overleden waren, een naast familielid) toestemming ('consent') verleenden. Dat kon middels een brief of doordat een ouder aanwezig was bij de ondertrouwinschrijving, zoals hier bij de aanstaande bruid het geval was. De aanstaande bruidegom toonde aan dat zijn vader akkoord ging met het aanstaande huwelijk middels een brief waarin de vader toestemming verleende; deze brief was geschreven door Francisus Stockius, predikant te Castricum. Vaak werd dit inderdaad via een schrijven van de hand van een predikant of van een notaris gedaan, omdat dezen aanzien genoten; bovendien was niet iedereen in staat zelf te lezen en schrijven.

Dat is erg boeiend René. Ik vraag me ook af of het meespeelt dat deze Francisus Stockius, op dat moment predikant te Castricum de tweede man was van Henricus Hartmanni's moeder en dus 'vader' werd genoemd. De biologische vader (Johannes Hartmanni / Hartman) was al overleden in het jaar van deze akte. 

Dag Marc, dat is dan toevallig! Jouw theorie is niet helemaal uit te sluiten, maar ik vermoed dat het consent destijds toch gegeven is door de biologische vader en opgetekend is door Franciscus Stockius (die ook bekend staat als Scipio). In geval van jouw theorie zou namelijk waarschijnlijk volstaan zijn met de vermelding 'vertoonende zijns vaders consent' en zou waarschijnlijk de term behuwdvader of stiefvader gebruikt zijn; vanwege de rechtsgevolgen die bepaalde familierelaties konden hebben, waren de schepenen in die tijd doorgaans vrij secuur met het benoemen van de juiste familierelaties.