Overslaan en naar de inhoud gaan

Forum

Wat staat hier, Latijn in NL huwelijksakte

goedenavond,

context:

ik verwacht een huwelijk tussen Meints Gerrits (diverse spellingen kom ik tegen) en Bartjen Jansen o.i.d.

wat staat hier allemaal?

en wat zegt dit over eventuele voorouders en locaties?

ook met eventuele patroniemen

 

bedankt!

 

 

Reacties (22)

Andreas zei op do, 02/26/2026 - 22:08

Ik zie op deze pagina niet direct iets met die namen staan. Op welke datum moet ik jouw koppel terugvinden?

René van Weeren zei op do, 02/26/2026 - 22:08

Het is de 3e inschrijving op de echterbladzijde. Een paar regels eerder staat de datum van ondertrouw (25 februari 1632)

25 febr(uarii) p(raesente)s omnibus [allen aanwezig]

Meint Gerritsz backer sone van Gerrith Claesz te Weghelen [=Wegeln] in(der)
Palst [=Rheinland-Pfalz]
Bertien Jansz d(ochte)r van Jan Evertsz ann den Brinck

[getekend:
meindt gerrits bruidigum
bertijen ijans bruit]

rechtermarge: cop[ulati] 3 aprilis 1632 [= in de echt verbonden de 3e van April 1632]

Kai Noteboom zei op do, 02/26/2026 - 22:17

bedankt voor de snelle hulp!

is backer sone letterlijk zoon van de bakker? ik ken die term nl niet.

en kan ik er van uit gaan met die sz op het einde, dat de vader van Gerrith Claesz vervolgens de Claes als zijn voornaam heeft? en de vader van Jan Evertsz zodoende Evert als voornaam heeft?

en dat het nu echt gissen wordt wat hun volledige namen zijn?

en ik heb tot nu toe nagenoeg altijd Deventer kunnen volgen, maar ik moet dus nu Weghelen ontdekken, en waar moet ik aan denken bij ann den Brinck?

 

groetjes!

René van Weeren zei op do, 02/26/2026 - 22:35

Beste Kai,

In deze teksten gebruikte men punten en komma's, waardoor ze soms wat lastiger te lezen en begrijpen zijn. De vermelding 'backer' betreft in dit geval het beroep van de bruidegom. Zie ook de volgende inschrijving waar de bruidegom als schoenmaker wordt vermeld.

Het begrip 'volledige naam' is wat onduidelijk. Pas onder de Franse bezetting onder Napoleon werden familienamen officieel vastgelegd; in grotere steden zoals Amsterdam was het ook eerder al gebruikelijk om min of meer 'vaste' familienamen te gebruiken, die echter in spelling nogal eens konden variëren. In meer landelijke gebieden was het systeem van patroniemen echter lang gebruikelijk. De reden hiervoor was praktisch: in tegenstelling tot de dichtbevolkte steden was het Nederlandse landelijke gebied dunbevolkt: vaak wist men aan de hand van de combinatie voornaam en patroniem prima wie er bedoeld werd en als er al eens twee personen dezelfde naamcombinatie hadden, dan werd er vaak een bijnaam aan toegevoegd om ze van elkaar te kunnen onderscheiden.

Bij het patroniemsysteem wisselt de 'volledige naam' dus inderdaad per generatie. In jouw geval:

* Meint Gerritsz, is de zoon van Gerrith Claesz; Gerrit Claesz is op zijn beurt weer een zoon van een Claes

* Bertien Jansz is een dochter van Jan Evertsz; Jan Evertsz is op zijn beurt een zoon van een Evert

Het terugvinden van plaatsen is soms lastig; plaatsnamen werden vaak op het gehoor opgeschreven: zo werd bijvoorbeeld Zierikzee ook wel geschreven als Zirixzee. De plaats Wegeln heb ik zelf nog niet kunnen vinden, maar het zou verband kunnen houden met de omgeving van Slot Wegelnburg (zie https://en.wikipedia.org/wiki/Wegelnburg).

Als deze bron inderdaad Deventer betreft (ik kon dat niet uit je beschrijving halen), dan verwijst ann den Brinck er naar dat zij aan de Brink in Deventer woonde. https://nl.wikipedia.org/wiki/Brink_(Deventer)

 

 

Kai Noteboom zei op do, 02/26/2026 - 23:33

Goedenavond,

 

bedankt voor uw duidelijke uitleg!

ik ben nogal nieuw op dit vlak, dus deze informatie is heel nuttig!

ja had ik even kunnen vermelden, ik zit vooral in de regio Deventer momenteel voor deze tak.

Wel leuk hoor, met andere takken al in Ned. Indie, Zwitserland, Duitsland, Frankrijk, en dacht nu blijven we even lekker in NL, haha, maar nu weer een uitstapje naar grens Duitsland/Frankijk als ik de link van u net heb doorgenomen. Dat zou zo maar kunnen dat het die locatie is.

Ja okay, ik vond al lastiger worden met de namen, maar dit soort handigheidjes moet ik zelf wat meer in mijn systeem krijgen en dan vind ik hopelijk nog meer.

Ik moet zeggen dat het wel intensief werk ik zeg, nu heb ik eigenlijk nog maar 1 mini takje van een takje van een takje, haha, jarenplan of niet.

 

groeten!

 

René van Weeren zei op vr, 02/27/2026 - 09:35

Beste Kai,

Je volgende post loste grappig genoeg ook deze post verder op. Waar ik dacht Weghelen in(der) Palst te lezen, blijkt de juist oplossing veel meer in de buurt te liggen. 

Er staat namelijk niet Palst, maar Polst (verkort voor Polstraat, dhet adres waar de aanstaande bruidegom woonde).

Weghelen blijkt bij verder zoeken dan ook te verwijzen naar het buurtschap 't Wechel, ook wel vermeld als Wechelo of 't Wechel. Dit buurschap (een kleine verzameling huizen) lag tegenover de huidige begraafplaats Steenbrugge te Deventer. Op de afbeelding van een kaart uit 1999 (opgezocht via Topotijdreis,nl) staat dit buurtschap nog vermeld; tegenwoordig bevindt zich exact op dezelfde locatie een groot agrarisch bedrijf. 

Je blijft dus in de buurt van Deventer :)

De juiste transcriptie wordt dus

 

25 febr(uarii) p(raesente)s omnibus [allen aanwezig]

Meint Gerritsz backer sone van Gerrith Claesz te Weghelen in(de)
Polst(raet)
Bertien Jansz d(ochte)r van Jan Evertsz ann den Brinck

[getekend:
meindt gerrits bruidigum
bertijen ijans bruit]

rechtermarge: cop[ulati] 3 aprilis 1632 [= in de echt verbonden de 3e van April 1632]

Kai Noteboom zei op vr, 02/27/2026 - 10:27

Ha wat leuk zeg!!

ik zat al in mijn beste Duits het lokale archief aan te schrijven, haha.

maar viel me al wel op in de boeken van Deventer dat er wel wat Claes(z) en waren, dus hoopte eerst al dat er mogelijk een kortere route zou zijn

leuk ook die details die u hier toevoegt over de locatie! en wat bent u snel en handig zeg met zoeken!

Nou ik zal een volgende schoolvakantie toch maar met het gezin naar Deventer, daar liggen aardig wat voetsporen.

 

groeten!

 

René van Weeren zei op vr, 02/27/2026 - 12:19

Herlezend kom ik tot de conclusie dat de vader van de bruidegom vermoedelijk dus in het buurschap of op het landgoed Te Wechel woonde; wellicht verkort dat je zoektocht iets, In die regio was het niet ongebruikelijk om als toenaam de locatie waar je werkte te gebruiken. 

 

Kai Noteboom zei op za, 02/28/2026 - 16:39

bedankt voor de toevoegingen!

dat kan zeker wat opleveren!

nog een hele andere meer algemene vraag... n.a.v. het stamboomonderzoek was ik op zoek naar Martinus Heideman. Ook regio Deventer en tot nu toe Hervormd. Wezenloos gezocht, want zat mogelijk stiekem wat anders....

 

ik vond nu namelijk echter deze links waardoor ik me afvroeg hoe dat zou komen?  logisch maakt?

1) huwelijk ouders? hervormd (na de doop) harmannus heideman en elisabeth bode (afkomst mogelijk Duitsland door Lutherse invloeden en achternaam?)

https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QSQ-G9CH-3868?cc=2037905&wc=SB…

2) zijn doop? Luther in 1738

https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-899W-PSR4?cat=koha%3A2…

 

3)zijn overlijden: hier werd gesproken over 87 jaar... dan zou hij 1743 ipv 1738 geboren moeten zijn

https://collectieoverijssel.nl/collectie/archieven/?mizig=236&miadt=141…

 

Hij is verder 2x getrouwd geweest en bij beide vrouwen die hij heeft overleefd een aantal kinderen, waarvan de 1ste ook Hermannus genaamd, na de vader/opa. ik beb die aktes allemaal en zag dat verder geen toevoegingen

 

enig idee wat hier speelt?

 

groetjes Kai

 

 

 

René van Weeren zei op za, 02/28/2026 - 19:05

Beste Kai,

De gevonden relaties kloppen:

Harmannus Heideman ondertrouwt als J.M. (jongman: dat is een term voor mannen die nooit eerder getrouwd waren en zegt niets over de leeftijd) op 17 juni 1741 te Deventer met J.D. (jongedochter: dat is een termvoor vrouwen die nooit eerder waren getrouwd en zegt ook niets over de leeftijd) Christina Elisabeth Boode. De aanstaande bruidegom woonde destijds in de Nieuwstraat, de aanstaande bruid in de Diefsteeg (sinds 1918 hernoemd tot de Bruynssteeg), beide straten gelegen in het centrum van Deventer. Het paar trouwt uiteindelijk op 2 juli 1741 voor de schepenen van Deventer.

Er staat in de inschrijving niets over hun herkomstplaatsen en/of geloofsovertuiging. Toch is er wel wat af te leiden uit de inschrijving wat betreft hun geloofsovertuiging: hun ondertrouw en huwelijk vond namelijk voor de burgerlijke autoriteiten plaats (in steden doorgaans voor twee of meer van de lokale schepenen). Huwelijken die voor de schepenen werden gesloten destijds betroffen meestal stellen waarvan de bruidegom en/of de bruid een andere geloofsovertuiging dan de Gereformeerde geloofsovertuiging. Gereformeerde stellen trouwden meestal in de kerk en huwelijken in de Gereformeerde Kerk gesloten golden destijds ook gelijk als geldig burgerlijk huwelijk. Het huwelijk van Harmannus en Christina Elisabeth werd gesloten voor de schepenen, wat er dus op wijst dat Harmannus en/of Christina Elisabeth inderdaad een andere dan de Gereformeerde geloofsovertuiging aanhingen.

Dat wordt ook wel bevestigd door de doop van hun zoon Martinus in de Lutherse Gemeente. Die doop vond echter niet in 1738 plaats, zoals je meldde, maar in op 16 augustus 1744; de verwarring is kennelijk ontstaan omdat helemaal links een stukje van de vorige bladzijde te zien is, waarop het jaartal 1738 staat.

Met het doopjaar 1744 is de leeftijd die werd opgegeven bij overlijden ook iets minder afwijkend. Volgens de akte is hij overleden op 8 februari 1830, 87 jaar oud. Volgens de akte zou hij dus in 1742/1743 geboren moeten zijn. Hoewel dat niet helemaal overeenkomt met de doopdatum (destijds werden kinderen vrij snel na de geboorte gedoopt, de geboortedatum ligt vaak hooguit een paar dagen voor de doopdatum), komt dat aardig in de buurt: hij zou ruim 85 jaar geweest zijn. Het verschil is bij akten wel te verklaren: gezien zijn relatief hoge leeftijd zullen er weinig mensen in zijn omgeving geweest zijn die nog wisten wanneer hij precies geboren was. Bovendien werd de aangifte gedaan door mensen die de overledene alleen uit hoofde van hun functie kenden, respectievelijk als knecht van het Grote Gasthuis te Deventer en als aanspreker: zij kenden de overledene dus niet persoonlijk en in dergelijke gevallen kon de opgegeven leeftijd wel eens wat afwijken van de daadwerkelijke leeftijd.

Kai Noteboom zei op za, 02/28/2026 - 22:03

Goedenavond,

 

bedankt voor uw uitgebreide toelichting!!

allereerst een hele opluchting dat ik juiste data heb gevonden, dat heeft me zoveel uren gekost, haha, maar niets voor niks gelukkig :-) 

U heeft gelijk zeg! ik heb me helemaal verkeken op de geboortedatum, idd 85 is ook al zo'n respectabele leeftijd, dat hij natuurlijk alle mensen van het eerste uur had overleeft, dus dan heb je vaak te maken met schattingen, zeker van wat aangevers in dit geval die een hele andere relatie met hem hadden.

Interessant ook dat steeds die straatnamen worden genoemd, geeft toch wel extra dimensie aan de zoektocht!

Ja ik heb uiteindelijk nu 2 kinderen, de genoemde Martinus, en nog een dochter Maria uit 1742, wat mooi aansluit bij het huwelijk. Daarna zie ik niks meer... wat ik wel opvallend vind gezien de hoeveelheid kinderen destijds.

dus misschien sprake van overlijden, dat heb ik van beiden nog niet, of een verhuizing wellicht.

ik ga weer op zoek naar geboorte en overlijden van de ouders (heideman en boode, en dochter Maria), kijken wat dat oplevert, vaak krijg je toch weer wat aanwijzingen die helpen.

 

 

Kai Noteboom zei op di, 03/03/2026 - 20:32

Bizar niks meer op gevonden nog. ik laat deze eerst even rusten, soms heb je door het vele zoeken even een blinde vlek lijkt het wel.

mijn zoektocht loopt nu na een paar dagen ook vast bij een andere tak, Noord Brabant.

Onze achtergrond is Joannes Wilhelmus van Galen (Gaal) 1781-1858

Stamboom - BHIC blz. 257
 

wat weet ik wel:

Echtpaar: Leonardus Jansen van Gaal  x Lucia Fa(a)sen

zij zijn getrouwd op 1768 te Neerloon en Overlangel, Ravenstein, NB.

https://www.bhic.nl/memorix/genealogy/search/persons?f=%7B%22location_f…

Zij hebben samen 8 kinderen in de periode 1768 t/m 1884, achtereenvolgens:

Joannes "Jan Lindert" (x met Hendrica vd Berg), Petrus, Leonardus, Jacoba, Theodorus, Martinus, Joannes Wilhelmus van Galen (Gaal) (x met Theodora Pastors in 1829 te Houten, Utrecht)  en Henricus. Die vond ik allen terug via archief Brabant en wat aktes online. Allen te Herpen, NB> kom ik tegen in de rk boeken.

Lucia Faasen komt ook met diverse spellingen terug in de aktes, Faasen, Faesen, Lucia van Schaijk).... de hint naar Schaijk heb ik in mijn beleving onderzocht met de archieven maar ik kon daar niks vinden, maar dat kan ook mijn vindingrijkheid liggen.

Lucia Faasen is overleden op 21 april 1810 te Herpen.

Nederland, Noord-Brabant, kerkelijke documenten, 1473-1965; https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QSQ-G9QX-Y9MQ-G?cc=2037960&wc=…

nu heb ik bijzonder genoeg van Leonardus van Gaal die trouwt in 1768 geen geboorte en overlijden, al is er een vermoeden...

en van Lucia Faasen geen geboorte.

laat staan dat ik nu helder heb wie de voorouders zijn

Heeft u met uw ervaring een logische verklaring voor de naam Jansen van Galen bij de man? en waar kan ik qua doop van hem het beste op zoeken? en wat lijkt u qua voorouders het meest logisch qua naamgeving gezien de namen van de 8 kinderen?

soms kan je daar wat aan herleiden. IK heb voor mijn gevoel heel Herpen en gemeentes er omheen uitgekamd, maar kan ze niet vinden.

 

groetjes!

René van Weeren zei op di, 03/03/2026 - 22:39

Beste Kai,

Voor 1811 wordt het inderdaad speurwerk. Ik heb het volgende kunnen vinden. Dankzij het huwelijk dat je vermeldde uit 1829 in Houten (provincie Utrecht) kon ik de huwelijkse bijlagen vinden: dat zijn de bewijsstukken die een bruidspaar overlegde om te kunnen trouwen, zoals een uittreksel van hun doopinschrijvingen. Hierbij bevinden zich ook uittreksels van de overlijdensbewijzen van de ouders van de bruidegom: Leonardus van Gaal en Lucia van Gaal, geboren Faasen. Die van Lucia had je al gevonden als origineel, uit het uittreksel van de overlijdensakte van de vader van de bruidegom blijkt dat die overleden is op 10 juni 1819 in zijn huis aan De Cingel (tegenwoordig Kloosterstraat) te Herpen. Volgens de aangevers was hij bij zijn overlijden 84 jaar oud en geboren te Herpen; dat geeft een indicatie, maar omdat de aangifte door zijn buren werd gedaan moet je er wel op bedacht zijn dat leeftijd en geboorteplaats misschien niet (helemaal) kloppen, te meer omdat de aangevers ook de namen van diens ouders niet konden opgeven.

Gezien de vermelding Jansen en de naam van zijn oudste kind (Joannes) is het logisch aan te nemen dat de vader van Leonardus Jan, Joannes of een variant daarop heette.

De gegevens betreffende het overlijden (eigenlijk: begraven) van Lucia levert geen extra informatie op. De naam Faasen zal inderdaad nogal eens verschillend gespeld worden en zou zelfs een verkorting kunnen zijn van Servaas.

Hopelijk biedt dit weer wat nieuw aanknopingspunten.

René van Weeren zei op di, 03/03/2026 - 22:40

Hierbij de huwelijkse bijlage betreffende het uittreksel van de overlijdensakte

René van Weeren zei op di, 03/03/2026 - 22:41

En de oorspronkelijke akte

Kai Noteboom zei op di, 03/03/2026 - 23:47

bedankt zeg!!!

 

ja die overlijdensakte had ik idd gevonden, maar durfde het nog niet helemaal definitief te linken door alle namen die in die streek in omloop zijn. ik zie dat online zaak vaak terug bij aangemaakte stambomen dat de verkeerde personen worden gekoppeld met vergelijkbare namen waardoor je later echt nat gaat.

ik was eigenlijk niet bekend met die huwelijkse bijlagen en doopakten, hoe kan ik daar het beste opzoeken?

gebruikt u daarvoor een 1 bepaalde bron waarvan uit je alles kan zoeken of is dat weer gemeente gebonden o.i.d.? want dat is wel echt een goede toevoeging!

kijk ik nu verkeerd? ik dacht dat er stond 12 juni 1818?

 

en ja met die leeftijd moeten we de geboorte beetje ruim nemen.

nou ik blijf er op zoeken, ik kwam wel veel aanverwante van Gaal (galen) tegen, maar ook qua vernoemingen leek dat ook niet goed te matchen.

 

Servaas ook een goede tip! bedankt, had ik zelf bedacht, maar vergeten tijdens de zoektocht...

 

 

 

 

 

Kai Noteboom zei op di, 03/03/2026 - 23:51

goedenavond,

 

nog even toelichting, ik heb onderstaande gevonden in diverse akten, vooral Herpen.

ik miste alleen nog wat nu definitief de koppeling maakt naar de man die ik zoek...

maar deze 5 takken vond ik door de tijden heen

 

1. Henricus (Hendrik) van Galen x Gerardina (Gerritje) [Rutten?]

Kinderen: Rutgerus (1698), Joanna (1701), Hendrina (1703), Hendrina (1706), Rutgerus (1710).

 

2. Ouders: Laurentius (Lau) van Gaal x Mechtildis Stoelen

Trouwden 1716 in Herpen.

Kinderen (selectie): Joannes (1718), Henricus (1722), Leonardus (1730), Gerardus (1737).

Vervolg: Zoon Joannes (Jan) Laurentij trouwt met Lamberta Huijskens en krijgt tussen 1753 en 1759 o.a. Joanna Maria, Joannes, Gijsbertus en Theodorus.

 

3. Ouders: Wilhelmus (Willem) van Gaal x Maria Lamberts

Kinderen: Henrica Maria (1727), Henricus (1732), Gerardus (1735/1736), Alegonda (1739).

 

4. De "Arien-tak" 

Ouders: Adrianus (Arien) van Gaal x [Onbekend]

Zonen: Wilhelmus, Theodorus en Leonardus Ariens.

Kinderen (vanaf 1748): Adrianus (1748), Adriana (1749), Wilhelmus (1750), Joannes (1753), Hendrina (1759).

 

5. Ouders: Jan van Gaal x Wilhelmina Janssen

Kind in Herpen: Joannes (1732).

 

Gezochte zoon: Leonardus (Jansen) van Gaal.

 


 

Kai Noteboom zei op di, 03/03/2026 - 23:55

oja, en dit schema had ik gemaakt mbt de getuigen in relatie tot hun eigen 8 kinderen in chronologische volgorde

 

kind en getuigen: Joannes

wilberdina janssen

petrus faassen

 

kind en getuigen: Petrus

theodorus janssen

joanna reijs

 

kind en getuigen: Leonardus

henricus faassen

anna wouters van schaik

 

kind en getuigen: Jacoba

wilhelmus ariens van gaal

hendrina petri faassen

 

kind en getuigen: Theodorus

catherina van gaal

theodorus jansen

 

kind en getuigen: Martinus

magtildis van zittart

henricus megens

 

kind en getuigen: Joannes Wilhelmus

theodorus jansen

joanna reijs

 

kind en getuigen: Henricus 

maria wouters van der wielen

antonius van loon

René van Weeren zei op wo, 03/04/2026 - 09:52

Je hebt gelijk, het jaar moet 1818 zijn. Overlijdensdatum is 10 juni, aangiftedatum is 12 juni.

Huwelijkse bijlagen zijn het beste te vinden via FamilySearch; daarvoor heb je wel een (onbetaald) account nodig. Het zoeken naar akten in FamilySearch is wat ingewikkeld, daarvoor gebruik ik vaak een Nederlands overzicht van beschikbare akten: https://genver.nl/. De huwelijkse bijlagen bestaan vaak uit scans van meerdere documenten, voorafgegaan door een voorblad met volgnummer van het huwelijk, de huwelijksdatum en de namen van het bruidspaar. De dossiers liggen meestal op volgorde; opvallend genoeg miste ik het dossier van huwelijk nummer 4 uit het jaar 1829 in Houten eerst, dat bleek achteraf niet op volgorde te liggen, maar helemaal achteraan bij de dossiers van dat jaar.

Bij het zoeken naar dopen is het meestal zaak om te zoeken via de website van het lokale archief. Vaak kun je daar op meerdere elementen zoeken; bij onzekerheid over de precieze spelling kun je bij veel indexen ook gebruik maken van tekens die meer resultaat geven: vaak gebruik ik het *, dat gebruikt wordt als vervanging van meerdere mogelijke tussenletters. Als ik dus op Faasen zou zoeken, zou ik bijvoorbeeld Fa*sen kunnen vermelden, dat (onder meer) vermeldingen op Faasen, maar ook Faassen of Faesen of Faessen zou opleveren.

Voor onderzoek voor 1811 is het soms ook handig om, zeker als je veel in één gebied zoekt, eens contact te leggen met de lokale archiefdienst; vaak hebben deze wel een cursus waarin je makkelijker leert zoeken in de doop-, trouw- en begraafregisters.

Kai Noteboom zei op wo, 03/04/2026 - 18:48

super dank u wel!

ik ga me er in verdiepen, want dat is wel een mooi alternatief/ aanvulling natuurlijjk voor data!!

 

ps, weet u zo wat hier staat?

komt uit dit boek Nederland, Noord-Brabant, kerkelijke documenten, 1473-1965; https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QSQ-G9QX-Y9MQ-R?cc=2037960&wc=…

ik vermoed iig Laurentius Gaal te zien staan... toch wel aanwijzingen dat hij de voor vader kan zijn samen met Mechtildis Stoelen, die zoek ik nog. Deze schrijfstijl is wel erg lastig zeg.

 

 

 

Reageer op dit bericht

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Slechts één bestand.
10 MB limiet.
Toegestane types: png gif jpg jpeg.