Wat staat er in het testament van Johannes Ernest?

Compareerde voor schepenen van Vrouwe

Jacobslandt, anders gesegt de Fijnaerdt, Johan-

nis Eirnst, arbeyder, woonenden binnen dese ju-

risdictie van den Fijnaerdt, dewelke begerende 

en genegen sijnde te disponeren van sijne tijde-

lijke goederen, doende alvorens dood en te niete

alle zoodanige testamente, codicille of

makinge van uyterste wille, als hij compa-

rant voor dato deses heeft gemaakt of ge-

passeert, niet willende dat op eenige vandien

eenig regart zal werden genomen, en van

nieuws ter dispositie komende, verklaarde

den testateur tot sijn enige en universele

erfgenamen te stellen en te institueeren sijne

drie sonen Hendrik, Johannis en Antony

Ernst, ider voor een egale portie of kints ge-

deelte, mits dat deselve kinderen aan

Johanna Baartmans en Dingena Freke sul-

le moeten uytrijken en voldoen de somma

van een gulden voor een kenpenning als

stiefvader van deselve,

onder conditie nogtans dat het huysje van

den comparant of testateur niet sal mo-

gen werden verkooft voor dat den jongsten

zoon zal bereykt hebben zijnen mondigen

dagen en dat den boedel niet eerder zal

mogen werden verdeelt, except de legitime

portie.

Stellende den testateur tot voogden over sijne nae

te latene boedel en minderjarige erfgenamen den personen

van Antony Broes en Pieter Frijters, beyden

arbeyders, woonende onder dese jurisdic-

tie, gevende aan deselve sodanige magt /

en gesag als voogden na regte toekomt

en mag gegeven worden, bezonder met de magt

van assumtpie en surrogatie.

Secluderende den testateur uyt zijnen

boedel de wet of weeskamer deser heer-

lijkeyd of wel spesiaal daar sijn sterfhuys

mogt komen te vallen of goederen ge-

legen zijn.

Na distincte voorlesinge verklaarde den

testateur dit te wesen sijn uyterste wille,

hetselve wel te hebben verstaan en begeeren-

de hetzelve na zijn overlijden effect sorteren

zal, t'zij als testament, codicil of

makinge van uyterste wil, zooals het

best zal konnen bestaan of mogen

valideeren.

Actum ten huysen van den testateur

onder den Fijnaardt desen 4 Mey 1784,

present de schepenen Hend. Hostdijk

en Nicolaas Danen.

Johannis Enrst

H. Hostdijck

Nicolaas Dane

Mij present H. v. Haren, schepen per absentie van den secretaris

Dankjewel Geert voor je snelle reactie. Dit lost al wat van mijn vragen op. Wat ik nog steeds niet helemaal begrijp: Betalen Hendrik, Johannis en Antony dus een gulden aan Johanna en Dingena? En wat betekent het dat hij uit zijn boedel en wet of weeskamer seculeert?

Helemaal op het begin staat dus dat alle testamenten die deze Johannes Ernest al eerder heeft gemaakt "dood en te niete" zijn. Hij heeft dus al eerder een testament opgemaakt, ga ik dan van uit. Zou dat document ook nog ergens te vinden zijn?

Dag Krijn,

Dit zijn inderdaad termen die wat uitleg behoeven. Een kenpenning is een bedrag dat bij verkoop of verhuur bestemd was als huurpenningen. Mogelijk was het huis dus in bezit van de genoemde stiefkinderen.

Het secluderen van wet en weeskamer betekent dat dit testament bepaalt dat de weeskamer en rechtbanken geen zeggenschap hadden over de erfenis. Als een van de ouders overleed, dan moest er namelijk gezorgd worden dat voor de eventuele minderjarige kinderen hun wettig kindsdeel en de wettelijke voogdij geregeld was. Dat gebeurde door de lokale weeskamer, tenzij de ouder(s) hier zelf al in hadden voorzien via een notariële akte of testament. In dat geval bepaalden de ouders dat de weeskamer gesecludeerd werd.

Het dood en te niet verklaren van eerdere testamenten en codicillen is een standaardformule, maar bewijst niet dat er een eerder testament of codicil was. Het is meer een formule 'voor het geval dat': door dit te vermelden werd duidelijk dat alleen dit testament verder nog geldig zou zijn, ook al zou er een eerder testament bestaan. Als er een voorgaand testament was, werd dit vaak ook terloops vermeld in de tekst; aangezien dat hier ontbreekt, denk ik dat je er van  uit kunt gaan dat er geen eerder testament was.

Er wordt inderdaad 1 gulden gegeven.

Uit de boedel secluderen wil zeggen dat bepaald wordt dat de plaatselijke weeskamer zich niet moet bemoeien met de nalatenschap en de voogdij over de nagelaten minderjarige kinderen.

Dat hij al zijn vorige testamenten herroept, wil nog niet zeggen dat er eerdere testamenten zijn. Zo'n passage werd voor alle zekerheid vaak in een nieuw testament opgenomen. Als er wel een vorig testament zou zijn, dan zou zeer waarschijnlijk de datum en soms ook de naam van de notaris genoemd zijn.

Oké, dat er (waarschijnlijk) geen andere testamenten te vinden zijn is duidelijk. Dat er een voogd wordt aangewezen voor een minderjarige erfgenaam is ook logisch. Maar hoe zou dit huisje in bezit komen van een van de stiefkinderen? En wat heeft Johannes Ernest nog te zeggen daarover in zijn testament als het dus niet meer van hem is?

Over Johannes Ernest en zijn familie heb ik ook een item aangemaakt op het forum van het BHIC: https://www.bhic.nl/onderzoeken/forum/parochies-in-west-brabant-afkorti…