Overslaan en naar de inhoud gaan

Forum

Verzoek transcriptie akte Vrijenban uit 1513

Wie wil voor mij de volgende akte transcriberen zie ook de link: publiekswebsite Delft - Detail Enkelvoudige beschrijving Delft, als het goed is moeten jullie de afbeelding van de fotoscan kunnen zien maar voor de zekerheid hier nog de verdere specifieke informatie over de akte:

Inventarisnummer: 183 Beschrijving: Stukken betreffende verwerving en verhuring van drie morgen land in Vrijenban Periode: 1476 en 1513. Uiterlijke vorm: 3 charters; 1 transfix Status: Inventarisnummer is gescand, origineel niet aanvraagbaar Aantekening: charternrs: 3142-3144 N.B. Regesten 78, 80, 126; aanvragen als charternrs 3142-3144.

 

Ik kijk uit naar jullie transcriptie! Alvast bij voorbaat hartelijk dank!

Met vriendelijke groet,

Jermaine Van der Meer

Reacties (17)

Otto Vervaart zei op do, 04/10/2025 - 17:27

Beste Jermaine, over een paar woorden twijfel ik, maar de rest lees ik als volgt:

Burgermeesteren scepenen ende rade der stede van Delf oirconden dattie? kerckmeesters van der nieuwer /
kercken binnen onser stede bij consent ende goetduncken van ons hebbben vercoft den zeven getijden in der /
kercken voirsc. die helfte van desen drie morgen lants in allen maniren ende voirwerden als dese /
doirsteken brief inhout ende die kerckmeesters voirsc. loven bij consent ende goetduncken van ons /
den zuwen? met den voirn. die helfte van dese drie morgen lants te waren als recht is alle dinck /
sonder argelist in kennisse der wairheit hebben wij onser stede zegel ten saken an desen brief ge- /
hangen upten iiiien dach in novembri int jair onsheren m.cccc. zes ende tseventich

Jermaine van der Meer zei op vr, 04/11/2025 - 00:15

Dag Otto, super bedankt voor je transcriptie!! er staan op die pagina schijnbaar nog 2 andere aktes,c waaronder de volgende

 

1476, 17 mei,

-           Adriaen Jansz

-           Symon Jansz

-           Willem Heynricxz

compareren als erfgenamen van hun broer Pieter Jansz. 

Pieter had in zijn testament de kerkmeester en de getijdemeesters van de Nieuwe Kerk te Delft de helft besproken van 7 morgen land in de Vrijenban (dat nu door Jan Gorysz gepacht wordt).

De erfgenamen zijn met de vertegenwoordigers van de kerk overeengekomen welke helft laatstgenoemden krijgen: 3 morgen land gelegen in 32 morgen (de rest is van Willem van Woude, Margriete Willem Muyszdr en Ghysbrecht Willemsz).

Namens de erfgenamen wordt deze akte gezegeld door Adriaen van de Horn Dircxz en Vranck Claesz. (met dank aan Denis Verhoef voor de transcriptie) 

Als ik me niet vergis Otto moet bovengenoemde transcriptie dezelfde zijn als de 2e akte die ik je nu toestuur, klopt dit Otto? Zou jij eventueel de transcriptie die Denis voor me had opgesteld wellicht nog wat kunnen verfijnen? Ik heb namelijk het idee dat het de akte ietwat kort en bondig heeft samengevat? 

Het moet dus in alle 3 de aktes om 7 morgen grond in Vrijenban gaan, Dhr Verouden oud voorzitter van de situeert deze 7 morgen op de grens van Pijnacker daar waar de Oude Leedeweg en de Zuideindsewg samenkomen.

Met vriendelijke groet,

Jermaine Van der Meer

Jermaine van der Meer zei op vr, 04/11/2025 - 00:17

Dag Otto en hier zie je de 3e akte, zou je me hier eventueel ook nog een transcriptie van kunnen geven? In ieder geval alvast een fijn weekend toegewenst!!

Je antwoord tegemoet ziende verblijf ik.

Met vriendelijke groet,

Jermaine Van der Meer

Otto Vervaart zei op vr, 04/11/2025 - 09:39

Beste Jermaine, gisteren heb ik alleen de eerste foto die je meteen had bijgevoegd bekeken, vandaag heb ik minder tijd om ernaar te kijken, misschien dat ik in het weekend tijd vind, er zijn vast ook andere bezoekers op dit forum die willen en kunnen helpen. In mijn transcriptie van inv.nr. 3142 gaat het puur om een stedelijke bevestiging van de verkoop van het perceel.

Jermaine van der Meer zei op vr, 04/11/2025 - 16:29

Oh kijk maar of je in het weekend tijd en zin hebt om er nog eens n keer naar te kijken, het zonneke brand ook heerlijk, in ieder geval bij ons in Tilburg dus daar zou ik zeker ook van genieten!! Nou word het mij niet duidelijk maar als ik me niet vergis Otto hebben de kerkmeesters van de 7 getijden de 3 morgen grond die in 1476 werd geschonken aan diezelfde ghetijdenmeesters? weer doorverkocht aan de stad Delft dan, of vergis ik me nou? 

In ieder geval super bedankt voor al je hulp tot nu toe!

Met vriendelijke & warme Brabantse groet,

Jermaine Vander Meer

Otto Vervaart zei op ma, 04/14/2025 - 16:36

Dag Jermaine, helaas kwam ik in het weekend niet toe aan transcriberen! Hier even een tussenstand: het gaat om drie verschillende oorkonden. Oorkonde nr. 3143 uit 1476 betreft inderdaad de drie erfgenamen die een regeling treffen voor de helft van de drie morgen uit het testament van hun overleden broer Pieter. De derde oorkonde, inv.nr. 3144 uit 1513, is een akte over de huur door Jan Goriszoon  - al genoemd in 1476, oorkonde 3143 - van deze drie morgen van de sancmeesteren . Het perceel wordt in deze akte enkel gesitueerd in de vrije ban, zonder verdere precieze belendingen. De betaling van de huur moet plaatsvinden op de markt te Voorschoten en Valkenburg of hooguit veertien dagen later. Dit gegeven is wel suggestief voor de ligging.

In oorkonde inv.nr. 3142 bevestigt de stad Delft de verkoop van de helft van de drie morgen door de kerkmeesters aan de getijdemeesters. Ik kan niet beloven dat ik deze week alsnog  met complete transcripties kom...

Jermaine van der Meer zei op di, 04/15/2025 - 05:20

Hey Otto! Dat is hellemaal niet erg joh, ik wil je in ieder geval alvast super bedanken voor al je fantastische hulp tot nu toe, het heeft me namelijk al super veel verder geholpen!! Verder kunnen we wel degelijk vaststellen welk perceel het moet zijn, ik ben namelijk de organisatie van Dhr Verouden vergeten te vermelden. Hij was namelijk oud-voorzitter van de Nederlandse vereniging voor Genealogie en hij wees me erop dat dit perceel ter hoogte van de Oude Leede moet hebben gelegen!!

Als het goed is zou je het kaartje moeten zien van Pijnacker omstreeks 1400 en anders kun je het zien in de link: Afbeelding17-1.jpg (491×440) waarbij je ziet dat de landerijen met kleine rode spikkeltjes bij Vrijenban hoorde, hetgeen wat dus heel specifiek is!!!

Verder moet er specifiek op de markten van Voorschoten en Valkenburg betaald worden want als we het noordelijkste stukje van Vrijenban op de Pijnackerse kaart van 1400 bekijken dan komt dit overeen met de huidige wijk Vrijenban in het noorden dat toen al grensde aan Rijswijk en de nog steeds bestaande wijk in Noord-Delft grenst nu nog steeds aan Rijswijk!!

Maar dan is dit nog steeds gek want als we gaan kijken naar de huidige grens tussen Rijswijk en de Delftse wijk Vrijenban dan komt dit in het niets in de buurt van de plaatsen Voorschoten en Valkenburg.

Nu is de vraag waarom deze gekke constructie? Waarom hellemaal naar de omgeving Leiden moeten gaan voor het betalen voor gronden in de omgeving van Delft?

Nou dat is heel simpel Otto ik denk dat men dus aan de abdis van Rijnsburg moest betalen, en ik denk dat Rijnsburg zelf niet echt een marktfunctie had en het voor de mensen uit de omgeving van Delft het handigste was als de abdis niet naar Delft wou komen om hun pacht of andere betalingen te geven op de markt in Voorschoten en Katwijk!!

En er is maar een perceel dat voldoet hieraan namelijk ongeveer te hoogte van de Zuideindseweg 124 te Delfgauw nabij de Oude Leede, want precies hier liep de grens tussen Vrouwenregt, en nu hoor ik je denken Otto van maar er lag ter hoogte van het centrum van Delft toch ook een Vrouwenregt dat inderdaad nog steeds een bestaande straat is....

Dat klopt ook hier had de abdis van Rijnsburg bezittingen, doch zij deed dit volgens de link: publiekswebsite Delft - Detail Archief Delft in 1466 van de hand (archiefnummer 151, Ambachtsheerlijkheid, van 1795-1798 municipaliteit, vanaf 1798 gemeente Hof van Delft) aan de stad Delft waarna het gebied dat overbleef buiten de Oostpoort samen met Ackersdijck een ambacht ging vormen vandaar de naam: Vrouwenregt & Ackersdijck. Overigens lag het stukje Vrouwenregt dat de abdis in 1466 verkocht veel zuidelijker als het huidige adres Vrouwenregt, dit voormalige gebied van de abdij van Rijnsburg lang namelijk nu ongeveer waar de Zuidwal en de Lange Geer samenkomen!! 

Ook leest men in de link dat het voor de bewoners van de ambachten zelf ook niet altijd makkelijk was om te bepaalden in welk ambacht zij nou woonde, ik denk dus dat deze 3 morgen dus precies op de grens van Vrijenban met Vrouwenregt (en Ackersdijck) moet hebben gelegen!!

Overigens ben ik zo geinterseerd in dit gebied omdat hier de oudste stamouders van de familie Van der Meer (waar ik mijn achternaam aan mag ontlenen) vandaan komen

Eerder kwam ik niet verder als het onderzoek dat Verbeek deed naar de familie Vermeer en waar hij bleef hangen:

I. AELBRECHT ARENTSZ., geb. 1520 of eerder, ovl. voor 14-8-1584,
wonende in het Noorteynde van Berckel, met landbezit
aan de Berkelse Oostmeer. Tr. NEELTGEN JANSDR.
Kinderen, voor zover bekend:
1.Arent Aelbrechtsz., volgt IIa.
2.Jan Aelbrechtsz., volgt IIb.

Mijn vaderlijke lijn gaat verder via Jan Aelbrechtsz, want zijn kleinzoon (getrouwd met Maritje Jans Vuyck) gaat zich namelijk Jansz Van der Meer/Vermeer noemen!!

Alleen toen ontdekte ik cruciale informatie in de stamboom Jacobs-Schumacher:

22704 Aernt *;
tr.
22705 Machtelt (Matgen) Claesdr. **, ovl. na 21 okt. 1563 (NA, archief van het Hof van Holland, nr. 1677, akte van 14 nov.
1563);
tr. 1e kw. 22704;
tr. 2e (NA, archief van het Hof van Holland, nr. 1677, akte van 14 nov. 1563) voor [1553] (NA, archief van de Staten van
Holland 1445-1572, nr. 571, fol. 13v) Symon Jansz.

** Moeder van kw. 11352 blijkens NA, archief van het Hof van Holland, nr. 1677, akte van 14 nov. 1563.

En met de tekst "Moeder van kw. 11352 blijkens NA, archief van het Hof van Holland, nr. 1677, akte van 14 nov. 1563." word dus bedoeld dat zij de moeder van Aelbrecht Arentsz was, die namelijk eveneens in de stamboom Jacobs-Schumacher word genoemd en wel onder het nummer kw. 11352:

11352 Aelbrecht Aer(n)tsz., ovl. tussen 1561 (NA, archief van de Staten van Holland 1445-1572, nr. 1222, kohier van 2 juni 1562, fol. 30v, 36, 36v-37, 38v, kohier van 30 sept. 1562, fol. 28, 33v, 34-34v, 36) en 7 juli 1577 (GA Rotterdam, voormalige gemeente Berkel en Rodenrijs, rechterlijk archief, nr. 24); tr. 11353 Neeltgen Jansdr., begr. Berkel geref. 14 aug. 1613 (GA Rotterdam, voormalige gemeente Berkel en Rodenrijs, oud archief, nr. 489, fol. 44). De Nederlandsche Leeuw, jg. 101 (1984), kol. 76 Ons Voorgeslacht, jg. 61 (2006), p. 302 Link: XIV.pdf

Ik ben a.d.h.v. bovenstaande informatie van de stamboom Jacobs-Schumacher tot de conclusie gekomen dat Machtelt eerst met Aernt/Adriaen/Arent Jansz getrouwd moet zijn geweest en na de dood van deze stamvader van mij rond 1544 met diens broer Symon Jansz (deze staat dus hierboven vermeld in de stamboom Jacobs-Schumacher) was hertrouwd!!

En de akte van 1476 versterkt dit De Adriaen Jansz en Simon Jansz worden hier inderdaad broers genoemd en het ziet er heel sterk naar uit dat zij inderdaad land verkopen nabij de Oude Leende wat inderdaad vlak bij het Oostermeer lag (dit meer was toen nog niet ingepolderd!!)

Al denk ik wel dat Adriaen Jansz en Simon Jansz toch zeker wel veel ouder moeten zijn geweest als Machtelt Claesdochter:

REPERTORIUM OP DE LENEN VAN DE
HOFSTAD TE HONTSHOL, 1253-1770 kom ik bij leen 8 (weliswaar gesplitst) zowel Aert Jansz als Machteld Claes tegen:

25-3-1464: Wouter Gerritsz., neef van - en na overdracht door Dirck Willemsz. met zijn
oudste zoon Willem Dircxz.
23-7-1475: Boudewijn Gerritsz.
10-2-1482: Gerrit Boudijnsz.
7-3-1506: Joris Boudijnsz.
10-10-1507: Dirck Heynricxz.
..-7-1534: Bette Claes Willemsdochter, weduwe van Jacob Dircxz. hulde door haar zwager
Aernt Jansz. te Maeslant.
..-.-1...: Maerten Outsiersz. wielmaicker.
6-10-1541: Zent Jan Poelen na overdracht door Mairten Ziersz. wielmaicker. (26-9-1547: en
belast het leen met een rente van 6 lb hollands per jaar ten behoeve van Dirck Pieter Aemsz.
als gildemeester van het Sint Adriaengilde te Naeldwijck.).

Het leen 8 gesplitst in 8A en 8B.
8A. Een huisje met erf naast het huis van Zent Jansz., strekkende van de Heerweg 5
roeden westwaarts 2½ roede breed met de halve sloot aan de westzijde en 2 roeden
1½ voet breed met de halve sloot aan de oostzijde.
..-.-1...: Cornelis Claesz. na overdracht door Cent Jansz. Poelen.
6-5-1553: Quirina Cornelisdochter te Naeldwijck, hulde door Jan Jorisz. aldaar, bij dode van
haar vader Cornelis Claesz. en draagt het leen over aan Machteld Claesdochter, hulde door
Lenaert Jorisz.
4-6-1580: Lenert Lenertsz. in de Ketel bij dode van zijn tante Machtelt Claesdochter en draagt
het leen over aan Dirck Aemsz. te Naeldwijck.
2-3-1584: Cornelis van Reynegom, rentmeester te Naeldwijck, na overdracht door Dierick
Aemsz.
..-.-1610: Cornelis van Reynegom krijgt het leen ten vrij eigen.

Bron: Microsoft Word - 1972-149Hontshol.doc

Ik denk dus dat Verbeek hellemaal niet zo verkeerd zit met zijn schattingen dat Aelbrecht Arentsz rond 1520 geboren moet zijn, en ik vermoed dat zijn moeder rond 1500 geboren moest zijn en zo rond de 20 moet zijn geweest toen zij zwanger raakte!!

BINGO!!!!

Item Marritgen Jan Symonsz. gehuyert vande gethienmeesters (= getijdenmeesters) tot Delft 11 m. den hoop voir 6 L. groot Vlaems. Noch den selfden gehuijert van Frans Pietersz. tot Berckel 5 m. ende 2 h. lants den hoop voir 29 LH. Noch die selfde 16 m. haer eygen toebehorende getaxseert die margen voir 3,5 car. gld.

Dit kan natuurlijk geen toeval zijn en naar mijns inziens moet Marritgen Jansz haar goederen die zij huurde van de getijdenmeesters ook op de Oude Leede gelegen hebben, ik denk zelfs dat dit gronden waren die vroeger van haar vader waren en wellicht zelfs nog van Pieter Jansz afkomstig zijn en die zij nu weer huurde!! Ik denk alleen niet dat zij een dochter van Machteld Claesdochter was maar wellicht van een andere vrouw maar dat weet ik niet zeker haar vader word ook in het kohier van van 1544 vermeld:

Item Symon Jansz. gehuijert van Leendert Vranckesz. tot Berckel 3 m. ende 2 h. den hoop voir 21 LH. Noch den selfden gehuijert van Aelbrecht Aertsz. tot Berckel met zyn evenknien 7,5 ende 4? h. die margen voir 3,5 LH. Noch den selfden 13 m. ende 4 h. zyn eygen toebehorende getacxseert die margen voir 4,5 LH. Noch den selfden 18 m. zyn eygen toebehorende eensdeels verdolven getacxseert die margen voir 3 LH. Noch den selfden 5 h. lants zyn eygen toebehorende getacxseert den hoop voir 2 car. gld.

Sijmon Jansz. op die Lee sijn woninck is groot ontrent 30 m. 1 h. an 4 perceelen.

Dit kan toch geen toeval meer zijn, Simon Jansz die zijn woning precies op de grens moet hebben gehad met Vrijenban en Vrouwenregt & Ackerdijck en net binnen de kohieren van Berkel viel!!

Stel dat Arent Jansz (de broer van Simon Jansz) bij de akte van 1476 zo'n 18 tot 20 jaar was dan moet hij dus ergens tussen de 60 en 64 zijn geweest toen Machtelt zwanger van hem raakte, op zich kan dit gewoon hoor want ik heb onlangs van mijn moederskant Van Kuijk) dat de vader van haar betovergrootopa al 54 toen hij nog een kind kreeg!!

 

Overigens word in de link van het gemeentearchief van Delft m.b.t. het Hof van Delft het volgende vermeld: 

"De schouw van de wegen en wateren in alle ambachten rond Delft geschiedde door de schout van Hof van Delft met enkele gezworenen van Hof van Delft en enkele schepenen van de stad Delft. Herhaaldelijk probeerde de schout van Vrijenban dit recht via een proces voor het Hof van Holland aan zich te trekken. Zo voerde Pieter Janszoon, schout van Vrijenban, in 1470 een proces tegen zijn collega Gerijt Jacobszoon in Hof van Delft.[33] Hij stelde dat hij het schoutambt gepacht had ‘mit allen zijnen toebehoeren’ waaronder de schouw van wateren en wegen. Gerijt Jacobszoon verweerde zich door te stellen dat de schout van Hof van Delft altijd de schouw in de ambachten Vrijenban, Vrouwenregt, Poortland, Ruiven, Abtsregt, St. Maartensregt, Biesland, een deel van Pijnacker, Harnas en Hof van Delft gedaan had ‘zoe lange dat geen memorie van menschen ter contrarie ie gedenken en was’. "

Waarbij ik dus denk dat Pieter Jansz weer een oudere broer moet zijn geweest van Adriaen Jansz en Simon Jansz, dus chronologisch zou het allemaal precies moeten kloppen!! Het proces van Pieter Janszoon tegen Gerijt Jacobs was ook nog eens in1470 dus 6 jaar voor zijn dood, dus ook dit moet dus precies koppen!!

Ik ben dus hard op weg om de ouders om de ouders van Adriaen Jansz, Simon Jansz en Pieter Jansz te vinden!!

Ik kijk uit naar je reactie!!

Met vriendelijke groet,

Jermaine Van der Meer

Otto Vervaart zei op wo, 04/16/2025 - 16:47

Beste Jermaine, je kunt bij jouw onderzoek terecht steunen op al eerder verzamelde kennis. De abdij Rijnsburg zal ongetwijfeld met de betaaldatum te maken hebben. De identificatie van het perceel lijkt me te kloppen, al heb ik weinig weet van de topografie aan deze kant van Delft. Via Topotijdreis, https://www.topotijdreis.nl probeer ik nu zicht te krijgen op de situatie. In inv.nr 3143 worden wel nog een aantal namen genoemd bij het perceel, het zou kunnen dat dit de gebruikers van belendende percelen zijn, maar dat staat er niet bij. Helaas heb ik nu verder geen tijd...

Jermaine van der Meer zei op do, 04/17/2025 - 03:43

Dag Otto! Om een goed overzicht te krijgen kunde beter de kaart van het hoogheemraadschap Delfland gebruiken waaraan Floris Balthasars samen met zijn zoon Balthasar Florisz. van Berckenrode van 1609 tot aan 1612 aan werkte, als je vervolgens in naar de kaart in de link: Kaart van Delfland (blad midden rechts) - Rijksmuseum dan zie je links van de kaart het dorp 'Berckel' staan zoals dat toen werd genoemd, alleen de kaart is nogal vreemd getekend omdat het Oostmeer hier het Berckelse meer word genoemd en op de kaart van noord naar zuid loopt.

 

In werkelijkheid moet je de kaart denkbeeldig dus een klein beetje naar rechts draaien zodat het Berckelse meer in dat geval horizontaal komt te liggen, men ziet dan dat het Berkelse meer in feite 2 meertjes bedroeg die met een kleine waterverbinding met mekaar waren verbonden en direct ten noorden van het Berckelse Meer (het Oostmeer dus) ziet men de 'Lee wech' staan waar nu het Pijnackerse gehucht de Oude Leede ligt

 

Als men nu dus op google maps de naam Pijnacker intypt en men bekijkt de grenzen die overeenkwamen met de grenzen van toen dan ziet men dat het Berkelse Meer eigenlijk direct tegen de grens met Pijnacker 'aanschurkte', Dhr. Verouden zegt hier dan ook over dat mijn familie eigenlijk een minime oversteek heeft gemaakt maar zo wel hoogstwaarschijnlijk van de Pijnackerse naar de Berkelse administratie is overgegaan!!

 

Men ziet verder nog iets vreemds want als men naar de huidige plaats Berkel & Rodenrijs kijkt op Google Maps dan ziet men ten zuiden van de bebouwde kom van Berkel en net ten noorden van het natuurgebied de Zuidpolder namelijk de naam Rodenrijs staan. Als men vervolgens op Google Maps de naam 'buitenplaats de Tempel' intikt dan verschijnt deze buitenplaats in Schieveen net ten zuiden van de begraafplaats Hofwijk en grenst het aan het iets ten noord westen van deze buitenplaats gelegen gehucht de Kandelaar!!

 

Op de kaart van de familie Van Berckenrode uit de periode 1609-1612 is alles anders, want daar daar verschijnt vanuit Berkel gezien eerst de Tempel en daarna pas 'Roderys'!?!? Nou omdat te begrijpen Otto raad ik je de link: story.pdf aan waarin je het artikel van H.C. Hazewinkel over de DE HOFSTAD RODENRIJS ziet!! Overigens lag deze hofstad niet exact op de laats waar nu buitenplaats de Tempel ligt maar lag net iets ten noorden van de Doenbrug

 

En om het nog ingewikkelder te maken lag er in Sestienhoven ook nog een hofstede Rodenrijs dus 2 voor de prijs van 1 en de bij de Tempel was het juist omgedraaid want die lag in de Zuidpolder, inderdaad Otto dezelfde Zuidpolder waar nu in het noorden Rodenrijs word ligt daar lag de Tempel, kortom heel ingewikkeld allemaal

 

Volgens het kaartje van 1400 liep de Ketel tot aan Schieveen en grensde het net niet aan Ackersdijk (de hoeken raakte elkaar net niet), ook grensde de Tempel die begon in wat nu dus de Zuidpolder is en waar nu ten noorden het 'moderne' Rodenrijs begint tot aan de hofstad Rodenrijs in het zuiden (zuidwesten) afgaande op de link: https://rjb.x-cago.com/GARJB/1951/12/19511231/GARJB-19511231-0169/story… deze hofstede Rodenrijs dus zoals ik al eerder schreef net direct ten noorden van de Doenbrug hebben gelegen, de hofstede Tempel lag in de huidige Zuidpolder en op de 17e -eeuwse kaart van de hoogheemraadschap van Schieland in de link: Kaart van het Hoogheemraadschap van Schieland, Balthasar Florisz. van Berckenrode, 1611 - 1635 - Rijksmuseum moet 'de oude hofstede Tempel' voordat deze door Mr. Johan Van der Hoeven vanaf 1715 door turfwinning onder water werd gezet (zie hiervoor de link: De geschiedenis van Overschie en De Tempel (engelfriet.net)) via de verbindingsweg van de Doenkade op zeer korte afstand van de hofstede Rodenrijs gestaan hebben!!

 

De buitenpaats de Tempel moet dus in directe nabijheid hebben gelegen van de hofstede(n) Rodenrijs en de voormalige oude hofstede de Tempel lag dus precies in de nabijheid van wat nu het moderne Rodenrijs ten noorden van De Zuidpolder ligt, ik hoop dat je het nog snapt Otto!!!

 

Kortom als men de kaart bekijkt en men ziet de huisjes boven de schans, stel dat Lenert Lenertsz de neef van Machteld Claesdochter die in het leen van Hontshol word genoemd in de huisjes boven de schans op de grens van de Schie, Poldervaart en de oude Wateringe heeft gewoond dan woonde neef en tante vrijwel bij mekaar op de hoek. Zodoende mogen we er dus vanuit gaan dat we hier met de juiste Machteld Claesdochter te doen hebben, sterker nog in het Berkelse kohier van 1561 staat: "Machtelt Claesdr. 3 m. lants haer tuebehoerende getaxeert voer 13½ gld. - 27 st. 13 Strect vande watering oestwaert" en als we de oude Schielandse kaart erbij pakken dan woonde Machteld Claesdochter hoogstwaarschijnlijk aan de ene kant Schieveense molen en haar neef Lenert Lenertsz aan de andere kant van diezelfde molen en hiermee kunnen we dus ook stellen dat het gebied direct ten oosten van deze 'Watering' dus al nog tot 'het Eijnde' van de Tempel hoorde!!

En zoals je hier beneden ziet Otto moeten Simon Jansz de broer van Adriaen Jansz en Machteld Claesdochter feitelijk ook buren zijn geweest: 

Machtelt Claesdr. 3 m. lants haer tuebehoerende getaxeert voer 13½ gld. - 27 st.
- Sijmon Jansz. op die Lee 3 m. ende is getaxeert ende angebrocht int 22e blat leggende daer tenden op die Oestmeer.
- Machtelt Claesdr. een camp van 4 m. ende is getaxeert voer 12 gld. - 24 st. Daer noertwaerts an leggen streckende soe veer als die boevenste twie campen oest ende wests

 

Verder zie je op het kaartje van 1400 Otto dat het ambacht Ruiven een heel  lang gerekt perceel naar het oosten was, het ambacht Ruiven ging dus zelfs tot aan het huidige Klapwijk toe!! Ook hier had Machteld Claesdochter bezittingen:

De volgende landen liggen ten oosten van de Overgau en strekken tot aan de Clappicxden weg naar het oosten. Het zijn alle lage weilanden, te beginnen vanuit het noorden vanaf de jurisdictie van Pijnacker naar het zuiden. Alle 5 percelen liggen met elkaar gemeen in 2 weren:

 

Idem huurt van Machtelt Claesdochter te Berckel 1 morgen 2 hond weiland tegen 5 pond. 3 Idem gebruikt een huis, schuur, berg en geboomte met 3 morgen eigen laag weiland, getaxeerd op 19 pond 5 sc

 

En het word nog aparter als men de volgende vermelding ziet:

Item Symon Jansz. gehuijert van Leendert Vranckesz. tot Berckel 3 m. ende 2 h. den hoop voir 21 LH. Noch den selfden gehuijert van Aelbrecht Aertsz. tot Berckel met zyn evenknien 7,5 ende 4? h. die margen voir 3,5 LH. Noch den selfden 13 m. ende 4 h. zyn eygen toebehorende getacxseert die margen voir 4,5 LH. Noch den selfden 18 m. zyn eygen toebehorende eensdeels verdolven getacxseert die margen voir 3 LH. Noch den selfden 5 h. lants zyn eygen toebehorende getacxseert den hoop voir 2 car. gld.

 

Wat hier bedoeld word met 'zyn evenknie'? Weet ik niet? Word hier zijn broer bedoeld of toch zijn stiefvader Symon Jansz? 

 

Ik ben trouwens no wat vergeten Otto want in de akte van 1476 word in het uittreksel van het stadsarchief Delft dus niet alleen Adriaen Dircxsz Van den Horn als getuige vermeld maar Willem Van Woude ook als belender net als Magriet Willem Muijsz dochter en Ghijsbrecht Willemsz

Dat lijk mij wel cruciale informatie voor het achterhalen voor de ligging van een dergelijk perceel en m.b.t. de akte van 1513 geeft het stadsarchief nog de volgende personen:

Jan Ghorijszoon (huurder)

Zeven Getijden Nieuwe Kerk (verhuurder)

Cornelis Arentsz (verhuurder)

Huijch Joesz (verhuurder)

Cornelis Dircxsz (verhuurder)

Cornelis Hughezoen (verhuurder)

Balthazar Jacobszoen (getuige)

Aelbrecht Jansz van Buijten (getuige)

 

 

Een hoop namen waren al bekend maar een hele hoop nog niet!! Het spijt me heel erg Otto deze informatie had ik al langer maar het was me glad ontschoten en net kwam ik zomaar per ongeluk op de bellenders toen ik mn mail aan het doorspitten was!!

 

Weet niet of jij nog wat toe te voegen hebt aan bovenstaande lijst(en)?

 

Met vriendelijke groet,

Jermaine Van der Meer

Otto Vervaart zei op za, 04/19/2025 - 11:49

Beste Jermaine, hier mijn transcriptie van oorkonde inv.nr. 3143:

Wij Adriaen Jansz. Symon Jansz. ende Willem Heynricxz. erfnamen van Pieter Jansz. onse broeder zaliger /
gedachten doen kont alle luyden dat Pieter Jansz.onse broeder voirn. gemaect heeft in een testament die /
Nyewe Kerck binnen Delff ende die zeven getiden in der selver kerck die helft van zeven mergen lants vrij te /
hebben gelegen in den vrien ban ende bruyct nu ter tijt Jan Gorijsz. soe ist dat wij overcomen sijn mit die /
kercmeesters ende getidemeesters voirscreven als dat sij hebben ende behouden sullen voir die helft van den zeven morgen /
te weten drie morgen alsoe groot ende cleen als Pieter onse broeder die leggende hadde int huijs weer dair Jan
Gorijsz. nu ter tijt op woent leggende in twee ende dertich morgen gemeenre vuer ende gemengeder airden mit
Willem van Woude, mit Margriete Willem Muyszs. dochter ende mit Ghijsbrecht Willemsz. Ende wij Adriaen Jansz. /
Symon Jansz. ende Willem Heijnricxz. voirn. geloven voir ons ende onse nacomelingen ende elcx onser een voir all /
dese voirscreven drie morgen lants bij den hoop sonder maet alsoe groot ende cleen alst Pieter voirn. in de voirs. woninge /
leggende hadde te vrien ende te waren tot ewigen dagen vrij eijgen onbecommert erve te wesen niet dair op te /
staen dan sinen jairlicxsen tijnse. Ende wart datet mit enigen saken anders becommert of belast wair dat geloven / 
wij elcx onser een voir al off te doen ende te vrien sonder enige weer dairtegen te doen alle dinc sonder arch of list. In /
kennesse der wairheit soe hebben wij Adriaen Jansz. Symon Jansz. ende Willem Heynricxz. voirn. gebeden Adriaen van der /
Horn Dircxz. ende Vranc Claesz. dat sij ter bede van ons desen brief over ons bezegelt hebben mit haren zegelen besc. opten /
xviien dach in meije int jair ons heren MCCCC zes ende tseventich

Jermaine van der Meer zei op zo, 04/20/2025 - 20:50

Dag Otto!! Super bedankt voor je transcriptie!! Heb je n beetje n fijn weekend gehad? Ik in ieder geval wel! Verder kan ik dus alles verklaren omtrent de informatie of dit Vrijenbanse stukje grond, behalve de personen Willem van Woude, mit Margriete Willem Muyszs dan. Want deze personen kom ik nergens tegen

 

Al lijkt de naam Muysz mij een Schiedamse naam, men heeft ook het bekende geslacht Muys Van Holy (zie ook de link: Muys van Holy - Wikipedia) ook vond ik nog de woning van Bartholomeus Van der Made, doch ik heb hier nooit de 7 morgen, laat staan de hierboven genoemde 3 morgen heb kunnen vinden!!

Verder vraag ik mij af of Was Margriet wellicht een dochter van Willem Muysz, die in de 15e eeuw burgemeester van Schiedam was? Maar dan is weer de vraag wat zij dan met dit bezit in Vrijenban te maken hebben?

 

Alleen tja ik heb verder dus nooit iets over die Willem Van (der) Woude kunnen vinden, das toch vreemd? Ook vraag ik mij af Otto of we hier echt met belenders te maken hebben, want normaal spreekt men bij belending over 'strekken van de een zijde tot de ander zijde', maar dit staat er niet

Er staat alleen: "ende gemengeder airden mit", ik ben een dergelijke zin nog nooit tegengekomen in een akte? Was het wellicht gemeenschappelijk bezit in plaats van dat men aan mekaars bezit bellenden?

Met vriendelijke groet,

Jermaine Van der Meer

Otto Vervaart zei op ma, 04/21/2025 - 10:04

Beste Jermaine, we zijn net duidelijk met elkaar eens dat de namen van de overige personen meer vragen oproepen, als het geen belenders zijn, wat dan wel? De uitdrukking over de gemengde aarde betekent verder speurwerk. Verder even geen oud schrift vandaag!

Jermaine van der Meer zei op di, 04/22/2025 - 05:19

Ja dat is inderdaad waar!! Overigens heb ik al eerder laten zien dat volgens de toch wel zeer goed onderbouwde stamboom van Jacobs-Schumacher Machteld Claesdochter de moeder was van Aelbrecht Arentsz waar Verbeek niet verder als Aelbrecht Arentsz zelf.

Waarbij dus ook duidelijk is dat zij zowiezo met ene Simon Jansz is hertrouwd, en precies in het Berkelse kohier  waar Aelbrecht Arentsz dus al volgens het onderzoek van Verbeek op duikt in 1544 bezittingen had aan het Oostmeer tegen Pijnacker daar was in datzelfde kohier van 1544 zijn 'stiefvader' Symon Jansz dus ook al schout van Berkel:

 

10e PENNING BERKEL 1544

Wy schout ende gezworen inden ambachte van Berckel oirconden ende certyficoeren voir die gerechte waer- heyt als dat wy dit cohier te boecken gebrocht hebben ende die eygen landen getaxeert als ons die guede luyden angebrocht hebben wetende onser vijff sinnen ende dat bijden eede die wij gedaen hebben int stuck onser offician ende dat dit waerachtich is zoe hebben wij Claes Vranckensz, Jan Dirck Garytsz Jan Heynensz ende Joest Cornelisz Daniel Dircxz ende Jan Jacopsz ende Cornelis Cornelisz Versijden gezworen vanden ambocht voornt ende want wij selver gaen zegel an ghe- bruijcken zoe hebben wij gebeden Symon Jansz onsen schoudt van Berckel dat hij dit onse cohier over ons bezegelen wilde ende ick Symon Jansz schout om bede wil vande gezworenen an over mijn selveren mijn zegel gedruckt opt tspacien van desen ende is gedaen opte xiiiie october anno xvC xliiii Link: Microsoft Word - Berkel, 10e penning 1544.doc

 

en de in 1470 overleden broer Peter Jansz moest dus in 1540 ook al schout van Vrijenban geweest zijn. Sowiezo zegt dit wel iets over de maatschappelijke positie van Aelbrecht Arentsz daar in die tijd bestuurdersfamilies alleen onderling met mekaar trouwde, en ik er niet vanuit ga dat Machteld Claesdochter dus eerder met een arme sloeber getrouwd was en later ineens met de hoogste ambtsdrager van het dorp!!

 

Verder is het wel heel frapperend Otto dat zowel de zoon van Aelbrecht Arentsz dus Jan Aelbrechtsz heette en dat er dus ook een Aelbrecht Jansz Van Buyten optreed in de akte van 1513, in de link: Microsoft Word - 1966-603Buytene.doc vind men weer meer informatie over de familie Van Buyten, waarbij het volgende opvalt:

 

VAN BUYTENE door J.C. Wolters en C.A. van Buytene Eerder gepubliceerd in ‘Ons Voorgeslacht’, jrg. 21 (1966), een uitgave van de Zuidhollandse Vereniging voor Genealogie De kwartierstaat, die wij hier zullen laten volgen, vangt aan met enige broers en zusters, die omstreeks 1840 werden geboren. De reden hiervan is, dat de ouders van deze broers en zus ters het eerste gezamenlijke voorouderpaar vormen van de beide samenstellers. Omdat deze kwartierstaat dus vrij laat begint (er zijn na de eerst opgenomen personen al weer vier generaties geboren), treden er al betrekkelijk vlug onvolledigheden en hiaten op. Het is opmerkelijk, dat de geografische spreiding bijzonder klein is. Practisch alle voorouders zijn geconcentreerd in het gebied, dat begrensd wordt door de lijn Rotterdam-Delft-Den Haag enerzijds en de Nieuwe Waterweg anderzijds. Dit is niet zo vreemd als we weten, dat Delft als de bakermat van het geslacht Van Buytene beschouwd kan worden. Reeds omstreeks 1450 hadden leden van een familie van deze naam zitting in de stedelijke regering van Delft. Als wapen werd gevoerd: in groen een zilveren staand schaap. O.a. door Pieter Jansz. van Buyten genaamd de Coninck (ca. 1460-1537), de vader van de in ‘Ons Voorgeslacht’ nr. 130 op blz. 51 genoemde Jacob Pietersz. van Buyten, wiens wapen dan ook naar onze mening geen paaslam vertoont, doch een schaap. Een Agnus Dei wordt steeds afgebeeld met een kerkvaantje in de opgeheven rechter voorpoot. Het is (nog) niet bewezen, dat de huidige leden van de familie Van Buytene afstammen van deze 15e eeuwse naamgenoten, maar onwaarschijnlijk is dit zeker niet, ook al omdat behalve rond de stad Breda en rond de stad Delft deze naam verder nergens in ons land voorkomt. Natuurlijk wonen er wel dragers van deze naam elders in Nederland maar deze zijn toch steeds in enkele generaties terug te voeren tot de Baronie van Breda of de streek rond Delft. Er bestaan zelfs vermoedens, dat de Delftse leden van het geslacht oorspronkelijk uit Breda afkomstig zijn, maar ook dit is weer moeilijk te bewijzen. De schrijfwijze van de naam varieert nogal eens in de loop der eeuwen. Men keek vroeger blijkbaar niet zo nauw, hetgeen wel blijkt uit de wijze waarop de eerste generatie van de nu volgende kwartierstaat in het geboorteregister werd ingeschreven.

 

Waarbij Verbeek bij de oudste gegevens van de familie Van der meer de volgende aktes meedeelt in zijn onderzoek:

14-8-1584 koopt Arent Aelbrechtsz., won. in 't Noorteynde van Berckel van Grietgen Jansdr., wed. van wijlen Cornelis Jansz. Langelaen 17 hont 92 gaarden land, liggende bij zijn huurland, belend van Neltge Aelbrecht Aertszoons weduwe *3.

2-11-1587 verkoopt de zelfde als man en voogd van Maritgen Adriaensdr. aan Jan Adriaen Claesz., zijn zwager, een gerecht 1/6 part van "'t voeroffse weer lants", gelegen in het Noorteynde, als door hem Jan Adriaensz. gebruikt en hem comparant aangekomen door overlijden van Trijntge Cornelisdr., wed. wijlen Adriaen Claesz. za.mem.,, zijn huisvrouwe moeder *3.

27-5-1591 compareren Neeltgen Jans, wed. wijlen Aelbrecht Aertsz., met Arent Aelbrechtsz. haar zoon en gekozen voogd in deze, Grietge Jans, wed. wijlen Cornelis Jansz. Langelaen, Pieter Willemsz. en Jan Willemsz., zich sterk makende en vervangende hun "consocijs!", erfgenamen van Willem Pietersz.. verkopen gezamenlijk 141/2 hont land aan Jacob Michielsz. *3.

30-9-1591 compareren Neeltgen Jansdr. wed. wijlen Aelbrecht Aertsz. met haar zoon Arent Aelbrechtsz., Grietge Jansdr., wed.wijlen Cornelis Jansz. Langelaen tot Pijnacker, met Jan Cornelisz. haar zoon en gekozen voogd en vervangende haar kinderen, erfgenamen van voorn. Cornelis Jansz. za.mem., Pieter en Jan Willemsz. gebroeders v.h.z. en vervangende Maritgen Willems hun zuster, erfgenamen van Willem Pietersz. in Maeslant, verkopen gezamenlijk 26 hont land aan Heynrick Pouwelsz., won. in 't Noorteynde van Berckel *4.

10-5-1593 verkoopt en transporteert Neeltgen Jansdr., wed. wijlen Aelbrecht Aertsz., met Arent Aelbrechtsz. haar oudste zoon en voogd in deze, aan Jan Aelbrechtsz. haar woning, liggende in 't Noorteynde van Berckel, groot 12 morgen land, daar huis, schuur en barch op staat, strekkende van de Berckelsche wech oostwaart op tot de landscheiding toe, belend N Sybrant Aertsz., IJsbrant Huygensz. en Symon Cornelisz., Z Louweris Ariensz., Jan Joosten en Adriaen Maertsz.Cock. 

Nog 2 morgen land op Swencoop, Nog 1 morgen voor de woning liggende. Met alle levende have van koeyen, paarden, vaarzen, jonge en oud, varckens, schapen en calveren, huisraad, uitgezonderd 1 bed met toebehoren en wat linnehgoed, met haar dagelijkse kist. Alsmede de bruikwaar (huurlanden). Zij blijft op de woning wonen en zal genieten eten, drinken en 50 gld. per jaar haar leven lang. Voor haar gebruik zal een nieuwe woonplaats daarin getimmerd worden. Zij houdt de eigendom van 4 morgen land, liggende "int voeroffse weer" van 17 morgen, strekkende westwaart tot de meer. Alsmede het gebruik van de boomgaard tot haar "plaeysier". Zij verklaart met een som van penningen ten voile betaald to zijn (bedrag ongenoemd) *4.

28-4-1592 koopt de zelfde Arent Aelbrechtsz. 9 hont land van Jan Lenaertsz. als voogd van moederszijde en Cornelis Ariensz., won. in Vrieslandt, als vader en nog uit naam van Trijntgen Cornelisdr., achtergelaten dochter van Wijve Lenaertsdr.. Liggende dit land aan het voorland van Aernt Aelbrechtsz. voornoemd *4.

8-5-1595 compareren Arent Aelbrechtsz. als voogd van Neeltgen Aelbrecht Aertszoons.weduwe, Claes Adriaensz.Dorp met Adriaen Jansz. Coninck als voogd van de achtergelaten kinderen van Betge Jansdr., geprocreerd bij voorn. Claes Adriaensz.Dorp, en Cornelis Bonefaes v.h.z. en kavelen en delen 8 morgen land, liggende in het Noorteynde van Berckel *4.

Een generatie verder compareert in Berkel een Aelbrecht Arentsz. met genaamd Boerman 18-12-1628 en 12-10.1635 en als den Boer 22-3- 1632-*5.

De familie van de vrouw van Jan Aelbrechtsz., Maritgen Jansdr., blijkt uit de de volgende acten.

8-3-1596 transporteert Jan Leendertsz., buyrman van Berckel, aan Vranck Jansz. zijn zoon, een woning als huis,berg,schuur, geboomte en 12 morgen land, staande en gelegen in Roderijs, gemeen in ca. 18 morgen land, alsmede de levende have, bouwgereedschappen, huisraad, enz. *6.

25-5-1645 verkopen en transporteren Cornelis Aelbrechtsz. van der Meer en Neeltgen Aelbrechtsdr., huisvrouw van Pieter Lourisz. van Noorden te Delft, ab intestato erfijenamen van Vranck Jansz., gewoond hebbende in Roodenrijs in het ambacht van Berckel, aan Dirck Adriaensz. Ouwerkerck, won. Schiedam, een stuk land in Vlielant onder Pijnacker, de hoop zonder maat, te verongelden voor 4 morgen, hun aangekomen bij dode van hun vader Aelbrecht Jansz. als erfgenaam van Maritgen Jansdr. zijn moeder *7.

 

Vreemd is dus dat er in het onderzoek van Verbeek ook weer een Adriaen Jansz Coninck opduikt net als in het onderzoek van Verbeek maar den net een periode later, en deze Adriaen Jansz die Coninck duikt later ook weer op als feitelijke buurman van Aelbrecht Jansz Van Berkel  in Zoutenveen die zich eerst 'Van Berkel noemt'maar later Vermeer en Van der Meer en secretaris was van Zoutenveen!! de broer van deze Aelbrecht Jansz Van Berkel-Van der meer te weten Jan Jansz Van 't Noordeinde (gehucht in het noorden van in Berkel & Rodenrijs) diens zoon noemt zich dus in 1670 te Schieveen Van der Meer.Vermeer (zijn broer Gangert noemt zich letterlijk Oostermeer!!) terwijl de Zoutenveense tak deze naam dus al rond 1630 begint te voeren!!

 

waarbij er ook een patriciersfamilie is 'van Berkel' Van ook een wapen is gaan voeren met de kwartieren van de Brabantsefamilie Van Berkel maar ook van Buytene, doch na nader onderzoek blijkt deze familie niet aan mijn tak te linken!!

Groot gelijk trouwens dat je af en toe rust neemt en niet met oud schrift bezig bent, ik hoop dat je een fijne Pasen hebt gehad?

Met vriendelijke groet,

Jermaine Van der Meer

Jermaine van der Meer zei op do, 05/01/2025 - 04:51

Hey Otto ik ben hellemaal vergeten te vragen opf jouw eerste reactie betrekking heeft op = akte 3142?Want hebben we nu van alle 3 de aktes een transcriptie dan?? Met vriendelijke groet, Jermaine Van der Meer

Otto Vervaart zei op do, 05/01/2025 - 09:31

Dag Jermaine, ja, mijn eerste reactie was een transcriptie van inv.nr. 3142, de eerste oorkonde die je liet zien. Van Inv.nr. 3144 uit 1513 is er nog geen transcriptie...

Jermaine van der Meer zei op do, 05/01/2025 - 13:04

Okee ja het is vandaag te warm om iets te doen, laat maar weten als je me aan een transcriptie van de akte uit 1514 kunt helpen. Ik ben je in ieder geval al super dankbaar voor al je hulp tot nu toe!! Uit welk jaar is trouwens die akte van 3142 uit je eerste reactie? Ook uit 1476 net als de 2e akte of niet?? Met vriendelijke groet, Jermaine Van der Meer

Jermaine van der Meer zei op wo, 05/07/2025 - 21:20

Dag Otto je schreef dat je van de akte uit 1513 nog geen transcriptie had maar je schreef eerder: "De derde oorkonde, inv.nr. 3144 uit 1513, is een akte over de huur door Jan Goriszoon  - al genoemd in 1476, oorkonde 3143 - van deze drie morgen van de sancmeesteren . Het perceel wordt in deze akte enkel gesitueerd in de vrije ban, zonder verdere precieze belendingen. De betaling van de huur moet plaatsvinden op de markt te Voorschoten en Valkenburg of hooguit veertien dagen later. Dit gegeven is wel suggestief voor de ligging."

Mijn vraag is of je niet alle informatie hiermee uit de akte hebt gegeven of is er nog informatie uit de akte die je nog niet hebt kunnen delen?

Met vriendelijke groet,

Jermaine Van der Meer

Reageer op dit bericht

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Slechts één bestand.
10 MB limiet.
Toegestane types: png gif jpg jpeg.