Vervolg Leidse familieruzie in 1524

In bijlage de scan

Dirck Heynricxz als man ende voicht van Katrijn Willemsdochter

eysscher is zijn dinctael tegens die pater van den convente van Rodenburch

verwere, die eysscher seyt dat hem die verwere mit groten onrecht uyter

voirsz. erfnysse heeft doen uuytleyden hem zegende vader ende vocht te

weesen van Katrijn Willemsdochter voirsz. twelck hij nyet bewijsen

en sal als recht is, gemerct dat d'eysscher nyemant voicht en

kent van Katrijn voirsz. dan hemzelven, gemerct dat hij Katrijn voirsz.

trou gegeven heeft met handt ende met mondt ende haer gegeven een

gouden penning ende zijn manlicke trou daermede die zij daer up ontfangen

ende gehouden heeft ende dit al te voeren eer zij te cloester gebrocht

worde ende tegens haeren wil ende consent in den voirsz. cloester gebrocht

is twelck d'eysscher bewijsen sal alst hem noot ende bederft doet,

concludeert d'eysscher indien hij bewijst dat voirsz. staedt dat hij hem

mit recht in die voirsz. erfnysse heeft doen inleyden ende dat die verwerer

hem mit onrecht weder uytgeleyt heeft ende dat hem die kenning mede

sal gaen ende die verwere jegens, des hij begeert vonnisse van scepenen en

eerst mit zijn bescheyt ende zijn meerseggen hyer up gehoert te

weesen, mackende eyssche van costen. Actum den 22e in Octobri anno 154.

T... B Beys

Die pater van Rodenburch gemachticht van tvoirsz. convent verwere is zijn

dinctael tegens Dirck Heynricxz eysscher ende die verwere seyt dat

den eysscher hem mit groven onrecht in heeft doen leyden als man ende

voicht van Katrijn Willemsdochter in alsulcke erfnysse goeden als

Katrijn voirsz angestorven zijn bij die doot van haer moeder saliger

gedachten, gemerct dat die verwere bewijsen sal dat hij den eysscher

mit recht uuyt doen leyden heeft ende dat bij reden hyernaer

verclaert. In den eersten dat die verwere bewijsen sal dat Katrijn

voirsz. van Dirck Heynricxz vrij ende quijt geweesen is van die

heymelicke trou die hij haer anseyde bij sentencie van deecken ende

provisoer ende mijnheer die officiael van Uutrecht twelck blijcken

sal. Ten anderen dat Katrijn Willemsdochter gecomen is int

convent biddende die paeter ende dat gemeen convent dat men

haer daer soude willen innemen om Godts willen mit rijpen

raide ende volle verstandt ende tot haer mondigen jaeren oudt weesende

21 jaeren. Ten derden zoe heeft Katrijn voirsz. een wijl tijts daernae

die pater ende dat gemeen convent gebeden om Godts willen dat men

haer soude prouffessien wandt zij wel was ende begeerde daer te

leven ende te sterven, twelck doer die volcomen begeerte haer

gegondt is geweest ende heeft haer prouffessie gedaen in presentie

van den eysscher die daer jegenwoerdich was ende die pater heeft

haer geprouffessijt na den regel ende ordonnancie van die oerder.

Concludeert die verwere in den name soe hij procedeert dat

hij den eysscher mit recht uuyt doen leyden heeft ende indien hij

bewijst dat voirsz. staet dat hem die kenning mede sal gaen

ende d'eysscher jegens. Des hij begeert vonnisse van scepenen ende

eerst mit zijn bescheyt ende meerseggen hyer up gehoert

te weesen, maickende eyssche van costen. Actum den 22e dach

in Octobri anno 1524. T... Jacop Gerytsz.

Aldus zoe wijsen scepenen alzoe die voirsz Dyrck Heynricxz hem mit t'sheeren

hant heeft doen leyden in der erfnisse ende goeden aftergelaten bij dode ende

overlijden van Pietertgen Adriaensdochter der voirn. Katrijnen moeder

was, saliger gedachten, ende soe die voersz. pater in den name zoe hij

procedeert den vorin. Dirck weder heeft doen uutleyden dat mit

alle bescheyt scepenen geblecken die voirsz. Dirck hem mit recht heeft

doen leyden in den erfnisse ende goeden voirseyt ende dat hem die voirsz. pater

in den name als voeren hem weder mit onrecht heeft doen uutleyden

ende geven Dirck voirsz. die kenning gewonnen ende Jacop Gerytsz

voirn. gemachticht als boven verloren. Actum den 17e dach in Maerte anno 1525.

Dirck Heynricxz als man ende voicht van Katrijn Willemsdochter zijn wijff eysscher is

zin dinctael tegens meester Florys Willemsz priester voir hemselven ende macht hebbende

van zijn enen Cuyen verwere d'eysscher seyt dat hij die verweres goeden mit recht heeft doen

besetten die hem angecomen zijn bij doode van Pietertgen Aertnsdochter hoer alre moeder

saliger gedachten ende dat onder Willem Willemsz als boelhouwer daer die goeden

onder rustende zijn ende dat om te hebben betaelinge van zijn wijf voirsz. vader ende

moeders erve of twee duysent rijnsche gulden daer voer te geven vijf groten van beset

gelt, gemerct dat Katrijn voirsz. des eysschers huysvrouwe is een bestorven kindt

van vader ende moeder ende van vader noch van moeders erve nyet voldaen noch betaelt

en is seyt daerom d'eysscher dat die voirsz. gearresteerde goeden blijven zullen in arreste

ter tijt ende ter wijlen toe dat hij vernoucht, voldaen ende betaelt is van tgeen dat voirsz.

staet. Concludeert d'eysscher in den name als boven dat hij dat voirsz. staedt hem die kenning

mede sal gaen ende die verwere in den namen zoe hij procedeert jegens. Des hij begeert

vonnisse van scepenen ende eerst mit zijn bescheyt ende zijn meerseggen hyer up gehoert te

weesen, maickende eyssche van costen. Actum den lesten dach in Octobri 1524. T....

B Beys

Meester Florys Willemsz priester macht hebbende van zijn eene kuyen? verweerder is

hoerluyder dinctael jegens Dirck Heynricxz eysscher die verweres seggen dat d'eysscher haer

goeden mit groten onrecht heeft doen besetten ende verlagen als man ende voicht van Katrijn

Willemsdochter om betalinge te hebben van haer vader ende moeders erve of 2000 rijnsche

gulden daervoer te geven ende vijf groten van beset gelt daer die verweerders up segghen:

In den eersten dat zijluyden d'eysscher voir geen voicht ende kennen, gemerct dat Katrijn voirsz.

een prouffessende suster is ende datter d'eysscher bij sentencie van mijn heer die officiael

ende zijn officicalen van Uutrecht dan die heymelicke trou die d'eysscher haer aenseggende

vrij ende quijt geweesen is, dat die verwerers bewijsen zullen ende sullen noch

bewijsen dat Katrijn voirsz. van haer vaders erve eerlicken voldaen ende betaelt is

mit jaerlicx uyt te reycken dat convent van Rodenburch die renten daer die verwe-

rers ypoteecke of gegeven hebben up alle haere goeden alsoe lanck als Katrijn voirsz. in

levende lijve weesen sal ende nyet langer ende seggen voert dat sij d'eysscher van t'moeders

erve nyet en bekennen gemerct dat die saicke van t'moeders erve handt litis pendencie

onder den gerechte van Leyden. Concluderen die verweres indien zij bewijsen dat voirsz.

staet dat haer goeden vrij ende quijt zullen weesen van den eyssche ende anspraicke

ende dat hem die kenning mede sal gaen ende d'eysscher jegens. Des begeeren vonnis

van scepenen ende eerst mit haer bescheyt ende meerseggen hyer up gehoert te wesen,

maickende eyssche van costen. Actum den lesten dach in Octobri anno 1524.

T... Jacop

Gerytsz.

Hartelijk dank Geert voor de transcriptie van deze lange tekst !

Qua inhoud lijkt het een beetje op de vorige zaak, maar er staan extra bijzonderheden in, zoals de leeftijd waarop Katrijn het klooster inging (21), en het bedrag van de erfenis. De kwestie is nog helemaal rond, want de uitspraak op de laatste zaak ontbreekt, Ik heb nog meer scans m.b.t. de familieruzie welke via dingtalen is uitgevochten. Ik zal ze eerst zelf proberen uit te werken.

NB: de Pietergen Adriaensdochter, over wiens erfenis het gaat, was niet alleen voorouder van mij, maar ook van de in genealogiekringen bekende Clara Jansdr van Sparwoude.

Ik heb eens goed gekeken naar de voornaam van de persoon op het einde van elke alinea. Ik denk dat hier Talind staat.

Volgens het kenningboek der stad Leiden door mr. de Blecourt zou het Talman zijn en dat betekent: tolk. Als je dit boek niet kent, het is te downlaoden van internet in pdf. Het loopt van 1553 tot 1570. Er zijn wellciht nog eerdere delen van dit werk.

Talman, taalman : advocaat, procureur, vertegenwoordiger van een partij in een juridisch proces.

http://wnt.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=56910

Geert en Chris; bedankt voor de aanvullingen; ik kende dat woord talman nog niet.

Voor wat betreft de Leidse kenningboeken: ja, het gedeelte dat loopt van 1553 tot 1570 ken ik, maar van de eerdere jaren is een soortgelijk document niet beschikbaar (niet online in ieder geval, en ik dacht zelfs in het geheel niet).