Transcriptie Dingboek Vrijehoeven

2

3

4

5

6

7

8

Ding-boek

van den ambagte

van Vrijhoeve

begonnen met den jaare

1765

/2/

Het geregt van Vrijhoeve, gezien de requeste

van Jan Anthony Klemrink, meede

woonagtig te Alphen, om voor derselver vier-

schaar als procureur te worden geadmitteerd,

heeft de voorn. Jan Anthony Klemrick ge-

admitteerd, zooals hetzelve hem admitteerd

bij deesen, om voor derselver vierschaar tot ken-

nelijk wederseggen toe als procureur te

moogen occupeeren.

Gedaan iin den regthuise van Vrijhoeve

op den 30 October 1766.

In kennisse van mij secretaris

C. Elant

Den WelEdelen heere Pieter Huguetean,

heere van Vrijhoeve, arrestant op al

zodanig vee, hooy, bouwgereedschap-

pen, meubilarie goederen en generalijk

niets uitgesondert, als op de huis-

mans wooning (genaamd het Hoef-

huis) bestaande in een huis, schuur,

stallinge, bargen en erven, mitsgaders

landerijen, staande ende geleegen

onder de voorn. hooge heerlijkheid

Vrijhoeve, in eigendomme toebehoorende

aan gemelde heere van Vrijhoeve,

bewoond en in huure gebruikt wor-

dende bij Harmen Kroes, zijn

bevonden, interdicent en eisscher

ter eenre

op ende jegens

den voorn. Harmen Kroes, woonende

onder deese heerlijkheid, gearres-

teerde in bonis, geinterdiceerde en

gedaagde ter andere zijde.

Omme de arreste en interdictie te zien inbrengen,

eisschen en conclusie, mitsgaders versoek van provisie

te aanhooren en op de provisie te antwoorden.

Hollingens van Lansbergen als procureur van den

heere arrestant, interdicent en eisscher, exhibeerd sijnen

procuratie, brengt in de arreste en interdictie,

doed eisch, versoekt provisie en concludeerd als bij ge-

schrifte.

Compareerde voor d'Ed. Agtb. heeren schout

en scheepenen der hooge heerlijkheid Vrij-

hoeve Henricus Hollingerus van

Lansbergen als procureur van den WelEdelen

heere Pieter Huguetan, heere van

Vrijhoeve, arrestant op al sodanig vee, hooy,

/3/ bouwgereedschappen, meubilaire goederen en gene-

ralijk niets uitgesonderd, als op de huismans

wooning (genaamd het Hoefhuis) bestaande

in een huis, schuur, stallinge, bargen en

erve, mitsgaders landerijen, staande ende

geleegen onder de voorn. hooge heerlijkheid

Vrijhoeve, in eigendomme toebehoorende

aan gemelde heere van Vrijhoeve, bewoond en

in huure gebruikt wordende bij Harmen

Kroes, zijn bevonden, interdicent en eisscher, ter

eenre

op ende jeegens

den voorn. Harmen Kroes, woonende

onder deese heerlijkheid, gearres-

teerden in bonis, geinterdiceerde en

gedaagde ter andere zijde.

Art.

1 ende deede zeggen

2 dat vanweegen den gemelden heere van Vrijhoeve was

verhuurd en door den gedaagde gehuurd,

3 een huismans wooninge (genaamd het Hoef-

huis) bestaande in een huis, schuur, stalling,

bargen en erve, met nog omtrent d'agt en

dertig morgen, zoo wei als hooiland.

4 dog bij den hoop en sonder maat,

5 waaronder negentien morgen, dat gehooid zoude

moogen worden zonder meer,

6 alle staande ende geleegen binnen en omtrend

de meergemelde heerlijkheid Vrijhoeve,

7 waarvan de belenden aan den huurder bekend

waaren, en mitsdien niet van noode die nader

te specificeeren,

8 ende sulks voor den tijd van twee agtereenvolgende

jaaren,

9 ingegaan ten respecte van de landerijen met Kersmis

van den jaare 1764 en ingegaan ten reguarde

van de huisinge etc. met primo Mey van den

jaare 1765,

10 en te eindigen met Kersmis 1766 en Mey 1767 resepectivelijk

11 en dat voor de somme van zes honderd en vijftig ca-

roly guldens s'jaars, te betaalen in grof zilver-

geld op twee termijnen, yder termijn de geregte

helfte vandien,

12 waarvan den eerste termijn verschijnen zoude primo

Mey en de tweede primo November van ieder jaer,

13 de verpondingen, mergengelden, penninggelden, bin-

nelandse lasten en moolegelden, zouden zijn

en blijven voor reekening van den verhuurder,

14 dog den huurder zoude gehouden zijn de voorsz. on-

gelden op zijn tijd te betaalen en aan zijne huur-

penningen (mits zulks bij quitancie komen te

blijken) moogen korten,

15 zijnde voorts geconditioneerd:

16 dat den verhuurder de voorsz. wooninge in behoorlijke

reparatie zoude moeten onderhouden,

17 waarteegens den huurder wederom aannam deselve

in alle ordelijkheid te zullen bewoonen en gebruiken,

18. mitsgaders de landen van alle onkruid, zoo van

slik, steekels als andersints behoorlijk te zuiveren,

19 de slik ieder jaar daaruit te stikken ende biezen

digt aan de grond af te maayen, alsmeede de

voorsz. landen te slooten en blooten als behoor-

lijk is, beneevens andere buurlanden aldaar

geleegen,

20 deselve alle ordinaris schouwen en banwerken

te houden op zijn eigen kosten en verders alles

ten oirbaar te gebruiken en te beweiden en alle het-

zelve ten einde der voorsz. huurjaaren in een ordente-

/4/ lijke staat wederom opleeveren.

21 dat ook den huurder op t'voorsz. land geduurende de

gemelde huurjaaren zoude moeten besorgen de misse

op de voorsz. wooninge te vallen,

22 benevens een quantiteit vuilnisse en andere be-

kwaame en noodige toemaak specie ter waarde

van zeventig guldens yder jaar, hetgeen bij

quitancie aan den verhuurder soude moeten

blijken,

23 om hetzelve land daarmeede behoorlijk toe te maaken,

24 mits daarvooren jaarlijks zeventig guldens aan

zijn voorsz. huurpenningen kortende,

25 hebbende den verhuurder aan sig de vrijheid behouden

op voorsz. wooning jaarlijks drie ossen of koeyen

te brengen om deselve aldaar in het somer-

saisoen vet te weiden,

26 edog geen of minder beesten als voorsz. is zendende,

zoude den huurder gehouden zijn aan sijn

WelEd. of desselfs gequalificeerdens voor ieder

beest dat manqueerd alle jaar vrij t'huis te

besorgen een ordinaire komijnder kaas,

27 zonder dat den huurder desweegens aan zijne

uitgeloofde huurpenningen ietwes zoude

moogen korten,

28 alles breeder blijkende bij het contract van huure,

gepasseerd ten overstaan van den schout en schee-

penen der meergemelde hooge heerlijkheid Vrijhoeve,

in dato den 19e Januray 1765,

29 tot welkers verderen inhoude ten deesen word gere-

fereerd,

30 dat ofschoon nu den gearresteerden gedaagde ingevolge

het voorsz. contract van huure hadde behooren

zorg te dragen,

31 dat de bedongene en bij hem gedaagde uitgeloofde huurpen-

ningen op de gestipuleerde termijnen waaren

betaald geworden,

32 deselve daarinne was gebleeven gantsch nalatig en

in gebreeken,

33 als hebbende op de tot heeden toe verscheenen huur-

penningen niets meerder betaald dan een somme

van twee honderd gulden,

34 dat den huurder al verder was in gebreeke gebleeven

de ongelden en reële lasten op het voorsz. bij hem

gehuurde staande en daarvan jaarlijks verschul-

digd, op sijn tijd te betaalen,

325 gelijk meede de bij hem voorsz. gehuurde landerijen behoorlijk

te slooten, benevens andere buurlanden aldaar geleegen,

36 waardoor den eisscher merkelijk was benadeeld en beschadigd,

37 waaromme de arrestant en eischer was te raaden geworden,

38 zoo tot conservatie van sijn legaal verband,

39 als omme te verhaalen de huurpenningen bij de gear-

resteerde gedaagde reeds verschuldig en op primo No-

vember aanstaande nog staande verschuldigd te

worden,

40 mitsgaders om te erlangen vergoedinge van geleedene

en nog te lijdenen kosten, schaden en intressen, door

het niet praesteeren en nakoomen van het gemelde

contract van huur,

40 op sijn arrestants en eisschers grond te doen de arreste en

interdictie in het hoofd deses gemeld.

43 ende gearresteerden gedaagde vervolgens in regten te doen

oproepen.

Mits welken andere redenen en

middelen is't nood in tijden en

wijlen nader te deduceren de

voorn. procureur in den name als

boven eisch doende concludeerd

/5/ eerstelijk tot decretatie van den gedaane arreste en

interdictie en dat deselve als wel en teregt gedaan

stadhouden en effect sorteeren zullen, ten uiteinde

van de zaake

en verder in rau actie

Dat den gedaagde bij vonnisse diffini-

tyff van deesen Ed. Agtb, geregte

zal worden gecondemneerd aan

de heere eisscher teegens

behoorlijke quitancie in promp-

tis op te leggen en te voldoen in

grof zilvergeld de somme van

een honderd vijff en twintig gul-

dens per reste van den eersten

termijn voor het eerste jaar

huur van de huismanswooning,

genaamd het Hoefhuis, met de

daarbij gehuurde landerijen,

hiervooren breeder omschreeven,

bij den gedaagde bewoond en van den

heere eischer in huure gebruikt

wordenden, verscheenen primo

Mey 1765.

Item de zomme van drie honderd

vijff en twintig guldens voor

de tweede termijn van het

eerste jaar huur, verscheenen primo

November 1765.

Nog de somme van drie honderd

vijf en twintig gulden voor

de eerste termijn van het tweede

jaar huur, verscheenen primo

Mey 1766 en dus tesaamen

de somme van zeeven honderd

vijf en zeventig guldens.

Voorts op primo November aan-

staande aan den heere eisscher

almeede teegen behoorlijke quitancie

in promptis is op te leggen en te be-

taalen de laatste termijn van

het tweede jaar huur, ter somme

van drie honderd vijf en twin-

tig guldens

en dat met de intresse vandien

jeegens vier guldens vant

honderd in t'jaar an mora sal-

tem al lite contestata, tot de

effectueele voldoeninge toe,

alsmede aan den heere eisscher of

desselfs gequalificeerdens voor

dit jaar vrij t'huis te besorgen

twee ordinaire komijnde kaasen

en vervolgens de voorsz. gehuurde

landerijen behoorlijk te slooten,

beneevens andere buurlanden

aldaar geleegen,

mitsgaders aan den heere eischer

te vergoeden alle kosten, schaden

en intressen door het niet prae-

steeren en naakoomen van de

contracte van huure, reeds geleden

en nog te lijden,

en bij provisie te namptiseeren

onder cautie de restituendo de voorsz.

reeds verscheenen huurpennin-

gen, ter somme van zeeven

honderd vijf en zeeventig gul-

dens,

en laaststelijk dat de gearresteerde

goederen voor alle hetzelvige

door deesen Ed. Agtb. geregte

zullen werden verklaardt verbonden

en executabel.

Presenteerende op de voorsz. geëiste

huurpenningen aan den gedaagde

in afslag te laaten strekken

alle t'geene denselven bij quitancie

/6/ zal aantoonen, zoo weegens on-

gelden en reële lasten van het

gehuurde, als weegens vuilnisse

en andere bekwaame en noodige

toemaakspecie in gevolge de

contracte van huure te hebben

getaald of hetgeene hem

gedaagde van den heere eisscher zoude

worden bevonden te competeeren.

Maakende ten principaalen op

alles wel expresselijk eisch

van kosten ofte tot anderen etc.

(geteekend) H. Hollingerus

van Lansbergen, procureur.

De gearresteerd, geinterdiceerde, gedaagde, mitsgaders

geinsinueerde in judicio doet presentatie, antwoord

en concludeerd als bij geschrifte:

Harmen Kroes, woonende onder deese

heerlijkheid van Vrijhoeve, gearresteerde,

geinterdiceerde, gedaagde, mitsgaders

geinsinueerde alsoo ter eenre

op ende jegens

Pieter Huguetan, heere van Vrij-

hoeve, arrestant, interdicent,

eisscher, mitsgaders insinuant

alsoo ter andere zijde.

De gearresteerde, geinterdiceerde, gedaagde, mitsgaders gein-

sinueerde in judicio omme omme niet te rescontreeren alle de

irrelevante positiven, mitsgaders onwaare voorstellingen

bij de conclusie van eisch geëxpresseert, zoo zegt de gearresteerde,

geinterdiceerde, gedaagde en geinsinueerde niettemin met de uiterste

verwondering te beschouwen de manieren van behandeling

bij den arrestant, interdicent en eisscher, mitsgaders

insinuant, oftewel van sijnentweegen tot een

totaale ruine van den gearresteerde, geinterdiceerde, gedaagde, mitsgaders

geinsinueerde met sijn vrouw en zes kinderen in weesen gehouden.

alsoo den gearresteerde, geinterdiceerde, gedaagde, mitsgaders geinsinueerde al-

toos bereid en te vreeden is geweest en ook nog is.

om aan den arrestant, interdicent en eisscher, mitsgaders in-

sinuant op te leggen en te betaalen de huur van de

huismanswooning en landerijen, bij hem van den

arrestant, interdicent en eisscher, mitsgaders insinuant in huur

gebruikt wordende ende in den eisch in't breed ver-

meld, is verschuld, onder aftrek nogtans van zo-

danige penningen als hem gearresteerd geinterdiceerde en

gedaagde, mitsgaders geinsinueerde van den arrestant, interdicent,

geinterdiceerde, mitsgaders insinuant zoo wegens logement, ver-

teeringe, verschotten als andersints van den

jaare 1756, 1757, 1758, 1765, 1766 tesamen ter somma

van vijfhonderd vijff en dertig guldens, elf stui-

vers twaalf penningen deugdelijk is competeerende,

naar luid des reekeninge daarvan sijnde, ten deesen

geëxhibeert en welken t'deugdelijkheid sijn prae-

tensie hij gearresteerde en gedaagde ten allen tijden bereid

en te vreeden is des gerequireerd wordende met

solemneele eeden te willen bevestigen.

Dat hij gearresteerde, geinterdiceerde, mitsgaders geinsinueerde van den

beginne sijner praetensie af met de gemagtigdens

van den arrestant, interdicent, eisscher, mtisgaders insinuant voor soo-

verre deselve toen was bij de betaaling der voorige huur

ook heeft willen verreekenen, dog zulks op hunnen

principaal hebben gerenvoyeerd, dat hij gearresteerde,

geinterdiceerde en gedaagde, mitsgaders geinsinueerde

de arrestant, interdicant ende eisscher als

toen bij d'eerste geleegenheid over sijne

praetensie heeft onderhouden, wanneer hij arrestant,

interdicent en eisscher antwoord heeft gegeeven, het in 't

vervolg wel zoude gevonden worden en hij (nu) ge-

arresteerde, geinterdiceerde en gedaagde mitsgaders geinsinueerde het

maar soude onthouden, den arrestant, interdicent

en eisscher, mitsgaders insinuant vervolgens wederom bij

hem nu gearresteerde en gedaagde, mitsgaders

geinsinueerde is koomen logeeren tot in t'jaar 1758,

zooals bij de reekening als voorn. consteert

/7/ als wanner den arrestant, interdicent, eysscher, mitsgaders in-

sinuant uitlandig is gegaan en in den jaare 1765

wederom bij hem gearresteerde, geinterdiceerde en gedaagde

koomende ook om sijne praetensie heeft aange-

sprooken, gelijk oook meede van deesen jaare

bij sijne wederkomst heeft gedaan en ook

omme hem te willen reekenen en te liquideeren,

vermits zijn huurtijd haast stond te expireeren en

een reekening behalven sijne gedaane uitschotten

overhandigd, dien hij arrestant, interdicant en eisscher aan-

nam na zoude zien en nader zoude spreeken, dat den

gearrestereerde, geinterdiceerde en gedaagde, als niet weetende waar

de arrestant, interdicent en eisscher zig was ophoudende, als

teffens reisende zijnde ende zijne gemagtigdens zig

daarmeede niet hebbende begeeren in te laaten,

daarop dan ook is blijven wagten, dog niet van

gekoomen, dan, dat de arrestant, interdicent en eisscher, mitsgaders

insinuant heeft konnen goedvinden om op den 20

October deeses jaars ten overstaan van deesen Ed. Agtb.

geregte de goederen van hem gearresteerde, geinterdiceerde en

gedaagde te doen neemen in den arreste en opschrijving

niet alleen, maar schoon deselve merkelijk meerder

bedraagen dan hem arrestant, intrerdicent en eisscher is compe-

teerende, nog daarenbooven zoo t'schijnt tot maa-

king van extraordinare kosten en waardoort de gear-

resteerde, geinterdiceerde en gedaagde met vrouw en zes kinderen

totaal geruineerd moet worden, meede nog op

den 22e October deeses jaars heeft doen neemen in

de arreste hetgeen van hem gearresteerde, geinterdiceerde

en gedaagde onder de heerlijkheid van Ter Aar geelegen was.

Mits welke en andere reedenen en middelen in tijd en

wijlen, is't nood, nader te allegueeren, den gearresteerde,

geinterdiceerde en gedaagde, mitsgaders geinsinueerde alvorens te

antwoorden, doet praesentatie, verklaard bereid en

te vreeden te sijn om zig te laaten condemneeren

in de somme van elf honderd gulden per rest

wegens land en huishuur bereids verscheenen en

nog zullende koomen te verschijnen, zooals in den

eisch in t'breede is vermeld, mitsgaders aan den

arrestant, interdicant en eisscher of desselfs gemagtigde

voor dit jaar nadat den arreste sal zijn ont-

slagen, vrij t'huis te besorgen twee ordinaren

komijnde kaasen, onder aftrek nogtans van

de somme van vijffhonderd vijf en dertig guldens

elf stuivers en twaalf penningen als den ge-

arresteerde, geinterdiceerde, gedaagde, mitsgaders geinsinueerde van den

arrestant, interdicent en eisscher, mitsgaders insinuant zoo weegens

logement, verteering, verschotten als ander-

sints deugedelijk is competeerende, na luid der

reekening daarvan sijnde, welkers deugdelijkheid

zijne praetensie hij gearresteerde, geinterdiceerde en gedaagde

en geinsinueerde de gerequireerde, bereid is ten allen

tijden met solemneele eeden te willen bevestigen.

En dan in zooverre wel te moogen lijden dat den arreste

bij eisch gemeld worde gedecreteerd en tot voorkoo-

ming van ruineuse kosten aan deesen Ed.

Agtb. geregte overgeevende, om van sijne best

missende of minst schadelijkste goederen

(dewijl hem thans de handen als gebonden sijnde

om penningen te bekoomen) ten eersten te laaten

verkoopen en bij hun Ed. Agtb. te worden ontfangen

onder arrestant en eisscher terstond uit te konnen

worden voldaan.

Wijders bereid sijnde en praesenteerende om de lan-

derijen sijner in huur gebruikt wordende wooning

als voorsz. zoolang als ingevolge de huurce-

dul is hebbende op behoorlijke tijd, gelijk

altoos heeft gedaan, te slooten als andere buuren.

Sustineerende met deese allesints satisfactoire praesenta-

tie te konnen en te mogen volstaan en dat sulks bij

deesen Ed. Agtb. geregte alsoo sal worden verklaard

en bij refus en onder benefitie vandien antwoordende

concludeerd ten fine van verders of anders niet

ontfnakelijk en bij ordine tot ontzegginge van de

/8/ verdere ofte ander eisch en dat den arrestant, interdicent

en eischer, mitsgaders insinuant sal worden gecondemneerd

t'voorsz. arrest af te doen, kost en schadeloos,

met interdictie van gelijke meerder te doen

en aan den gearresteerde, geinterdiceerde, gedaagde, mitsgaders

geinsinueerde te vergoeden de kosten, schaade en

intressen bereits gehad en geleeden en

nog verder te hebben en te lijden, met de kosten,

ofte tot anderen etc.

Sustineerende ten deesen geen provisie te vallen

ofte intressen te passe te koomen (getee-

kend) Harmen Kroes.

Holligens van Lansbergen versoekt copie, zoo van

de conclusie van praesentatie en antwoord als

van de reekeninge bij deselve conclusie vermeld en

dag na de leevering.

De gedaagde in judico consenteerd.

Kan iemand mij helpen dit stuk uit een Dingboek beter te begrijpen? Ik heb het stuk uitgebreid door gelezen en vind het moeilijk om precies te begrijpen wat er nou staat in het stuk. Het is een groot stuk.

Voor zover ik nu zelf kan begrijpen staat er in dit stuk een zaak beschreven tussen Pieter Hugutean en Harmen Kroes, enerzijds de verhuurder en eiser anderzijds de huurder en gedaagde.

Harmen huurt een woning van Piete. Lees ik het goed dat Harmen niet aan zijn verplichtingen voldaan heeft? Op welke manier heeft hij niet aan zijn verplichtingen voldaan? Alleen door het niet betalen van de afgesproken huurprijs?

Harmen heeft ook een weerwoord waarin ik volgens mij leest dat hij verbaasd is. Volgens mij lees ik ook dat Harmen Pieter ook enkele jaren kost en inwoning heeft gegeven en Harmen hiervoor gemaakte kosten door hem en zijn familie wil verrekenen met Pieter.

Wat de precieze uitkomst is van deze zaak word mij niet helemaal duidelijk.

Kan iemand mij helpen met het beter begrijpen van dit stuk en wat er dus precies staat beschreven?

Het is inderdaad een nogal juridisch verwoord verslag van een zitting, helaas zonder de uitspraak hierin.

Pieter Huguetan, de heer van Vrijhoeven en eigenaar van de boerderij Het Hoefhuis te Vrijhoeven met alle toebehoren aldaar, heeft kennelijk Harmen Kroes, de huurder en feitelijk gebruiker van deze boerderij beschuldigd en laten vastzetten vanwege vermeend niet betaalde huur voor deze onroerende goederen. In dit proces verbaal worden zowel de aanklacht als het weerwoord van de beschuldigde weergegeven. De klager heeft hiertoe Henricus Hollingerus van Lansbergen gemachtigd (procuratie verleend).

Harmen heeft van Piueter Huguetan stukken land in huur. Het verbaal lijkt er oop te wijzen dat men het niet nodig vond om de ligging en omvang van deze stukken land nauwkeurig in het contract van 19 januari 1765 vast te leggen, omdat de huurder prima wist om welke stukken land het gind (zie regel 7). De huur zou voor twee achtereenvolgende jaren zijn en starten op respectievelijk Kerstmis 1764 (voor de landerijen) en 1 mei 1765 voor de boerderij (ter achtergrondinformatie: in vroeger tijden was 1 mei de standaard begin- en einddatum voor huurcontracten van huizen, vandaar dat veel verhuizingen op die dag plaatsvonden). Het huurbedrag bedroeg 650 carolus guldens, te betalen in liefst munten met zo groot mogelijke waarde per munt (grof zilvergeld), te betalen in twee halfjaarlijkse termijnen op respectievelijk 1 mei en 1 november van elk jaar.

De belastingen die verbonden waren aan het landbezit (verpondingen, morgengelden, etc.) bleven voor rekening van de eigenaar (in dit geval dus Pieter Huguetan), maar mochten eventueel door de huurder namens de eigenaar betaald worden en dan in mindering gebracht worden op het verschuldigde huurbedrag. Daarnaast mocht de huurder een bedrag van 70 gulden per jaar van de huursom aftrekken, op voorwaarde dat hij jaarlijks een hoeveelheid mest (misse) en puin van die waarde zou leveren; puin en vuilnis werden destijds gebruikt om bijvoorbeeld sloten en plassen te dempen en land op te hogen. De verhuurder beloofde verder om het huis in goede staat te houden en waar nodig te repareren, terwijl de verhuurder beloofde land en huis op goede wijze te gebruiken en onderhouden.

De verhuurder had verder het terecht om per jaar 3 ossen of koeien te laten grazen op het bedoelde land. Als de verhuurder minder beesten liet grazen, dan moest de huurder aan de verhuurder elk jaar gratis een kruidenkaas (komijnekaas) dienen te leveren.

De beschuldiging luidt nu dat Harmen Kroes aan zijn verhuurder tot nog toe slechts 200 gulden aan huur had voldaan (r. 32-33), ook de verdere verschuldigde kosten niet en/of niet tijdig had voldaan (r. 34), te weinig had gedaan aan het graven en onderhouden van sloten, waardoor het bouwland en aanliggende gronden schade zouden hebben opgelopen (r. 35-36). De aanhouding was daarom bedoeld om de beschuldigde alsnog zijn plichten en betalingen te laten voldoen, inclusief de bedragen die hij voor de eerstvolgende termijn (1 nobvember) schuldig zou zijn (r. 39), inclusief schadevergoeding en rente (r. 40).

De klager verzoekt daarbij om een uitspraak 'in rau actie', dat wil zeggen een uitspraak die onmiddelijk ten uitvoer kan worden gelegd zonder verdere tussenstappen. Zijn uiteindelijke eis luidt:

- een betaling van 125 gulden vanwege achterstallige huur voor de eerste betalingstermijn (1 mei 1765)

- een betaling van 325 gulden vanwege achterstallige huur voor de tweede betalingstermijn (1 november 1765)

- een betaling van 325 gulden vanwege achterstallige huur voor de eerste betalingstermijn van het tweede jaar (1 mei 1766)

- een betaling van 325 gulden voor de huur van de tweede termijn van het tweede jaar, direct te voldoen op 1 november 1766

- een rentevergoeding over de verschuldigde bedragen van 4% per jaar, te berekenen vanaf de oorspronkelijke betalingsdatum tot de daadwerkelijke datum van betaling

- levering van twee komijnekazen in de loop van het lopend jaar

- ordentelijk graven en onderhouden van sloten

- vergoeding van bestaande en nog te ontstane schade, geleden onkosten, en rente aan verhuurder

- dat de goederen van de huurder ter zekerheid verbeurbaar worden verklaard

Het verweer van Harmen Kroes luidt dat hij verbaasd is over zijn behandeling door de klager en dat hij en zijn gezin door zijn aanhouding geruïneerd zijn. Hij verklaarde dat hij te allen tijde bereid was en is om aan de klager de verschuldigde huur te betalen, onder aftrek van de kosten die hij in 1756-1758 en 1765-1766 ten behoeve van de eiser al had gemaakt (535 gulden, 11 stuivers en 12 penningen); hieruit blijkt dat het zakelijk contact tussen beide partijen al bijna een decennium eerder is begonnen. Volgens Harmen heeft hij destijds met de klager afgesproken dat hij de gemaakte kosten te zijner tijd zou inhouden en dat de klager daarmee akkord was. De klager schijnt in de jaren 1756-1758 bij de beklaagde onderdak te hebben gehad, daarna buitenslands te zijn geweest en vanaf 1765 weer teruggekomen te zijn. Harmen beweert nu dat de klager niet alleen de eerdere afspraak om de gemaakte kosten met de huidige huur te verrekenen niet nakomt, maar hem bovendien voor een hoger bedrag schuldig acht dan het geval is en de klager hem daarvoor op 22 oktober heeft laten aanhouden.

Harmen verklaart bereid te zijn om direct de zaken die hij voor zijn bedrijf het minst dringend nodig heeft, te verkopen om zo een eventuele schuld te voldoen en verder het onderhoud aan zijn sloten voor de rest van de huurtermijn ordentelijk (zoals hij altijd al deed) te verrichten). De tegeneis van Harmen luidt uiteindelijk dat de klager bevolen wordt het proces te doen stopzetten, te verbieden verdere stappen hierin tegen Harmen te ondernemen, en de beklaagde diens geleden en nog te lijden schade te vergoeden.

Het stuk vermeldt dus alleen de eisen van beide partijen tijdens de zitting, maar niet de uiteindelijke uitspraak...

De eerste alinea betreft overigens een toestemming aan Jan Anthony Klemrink uit Alphen om in processen voor de vierschaar op te mogen treden als vertegenwoordiger (procuratiehouder, procureur) van een gerechtelijke partij; uit de tekst van het proces verbaal blijkt niet dat hij ij dit proces al optrad namens een partij, de aantekening lijkt dus als losse beslissing te zijn opgetekend en geen directe relatie te hebben met het conflict tussen Harmen en Pieter.

Hartelijk dank voor de ze uitgebreide toelichting! Dit makat het voor een stuk begrijpelijker.

Weet iemand misschien waar de uitspraak in deze zaak gevonden kan worden?

Als het zich niet in de dingregisters ergens verderop staat, wellicht in de rollen van het plaatselijke gerecht; als je een link kunt geven waar je de bovenstaande stukken hebt gevonden, kan ik wel eens meekijken.

In onderstaande link is het dingboek te vinden.

het begint op scan 275

https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QHV-N38S-29LV-N?i=274&cat=…

In het dingboek kom ik niet zo gauw de uitspraak tegen in deze zaak.

Maar wellicht lees ik er over heen.....