Overslaan en naar de inhoud gaan

Forum

Testament Utrecht 1592

Bijgaand het testament van Cornelis Dircks de Cruijff, de vader van Aert de Cruijff, en grootvader van de Crruijff familieleden die we de afgelopen week op het forum zagen. Die laatste generatie heb ik nu afgerond, en ik ben benieuwd welke details uit deze acte tevoorschijn komen voor wat betreft de volgende generatie.

Op het eerste gezicht lijkt het handschrift niet heel lastig, en ik kan enige woorden lezen, maar bij lange na niet genoeg om de gehele tekst te transcriberen.

Wie kan me helpen? Het is nogal een lap tekst (een hele "cluyff"), mijn excuses..

 

Achtergrond info van het Utrechts archief:

Aktenummer: 138

Datum: 11-11-1592

Soort akte: Testament

Erfgenaam: drie dochters, verkregen met eerste vrouw + drie zonen, verkregen met Swaentgen Anthonis Hermans

Notaris: J. VAN HERWAERDEN

Testateur: Cornelis de Cruyff, eerder wedr. NN

Woonplaats: aen den Dwarsdyck

Naam partner: geh. met Swaentgen Anthonis Hermans

Subakte: 2

Bijzonderheden: op last van lyftocht echtgenote Aernt de Cruyff, zoon uit eerste huwelyk, ontvangt f. 125-0-0 ter voldoening van legitieme portie oudste zoon of dochter moet leen- en erfpachtgoederen delen met overige erfgenamen met uitzondering van Aernt de Cruyff; indien deze bepaling niet wordt nagekomen ontvangt oudste zoon of dochter slechts legitieme portie met herroeping d.d. 21-05-1595

Toegangsnummer: 34-4 Notarissen in de stad Utrecht 1560-1905

Inventarisnummer: U003a009

Reacties (2)

Geert Ouweneel zei op za, 07/18/2020 - 16:16

Op huyden den elffden dach des maendts Novembris

nae d'alde stijle des jaers duysent vijffhondert twee ende

tnegentich, in d vijffde indictie renguerende die alder

doorluchtichste ende alder grootmachtichsten heere, heere Rodolph,

bij de Godtlijcke voersienicheyt die tweede Roomsch keyser

van dien namen, verscheenen vuer mij Jacob van Herwaerden,

openbaer notatis, bij den Hove van t'Uytrecht geëdt ende toegelaten, int

bijwezen der naebenoemde getuygen hiertoe sonderling versocht

ende gebeden, Cornelis de Cruyff, woonende aen den Dwarsdijck

ende Swaentgen Anthonis Hermanssendochter, sijne huysfrou,

beyde gesont ende machtich, met ons gaende ende staende, haere

redenen ende verstandt duer des Heeren genade alnoch

volcommelijcken gebruyckende, zoe wij notaris ende getuygen

nyet anders bemercken en conden, ende verclaerden dat sij van den

Hove van Utrecth verworven hadden opene brieven van octroy,

omme van haren tijtlijcke goederen bij hunnen testament ofte

testamenten te muegen disponeren oek elcx andere lijfftochten,

gelijck zij ons notario ende getuygen tselve datelijcken deden blijcken

bij verthooninge der opene zegel ende brieff van octroy in date

den twee ende twyntichsten January 1592,

te negen uren voor noen, omme t'effect van twelcke te

genieten ende die onsekere ure des doots bij testamentaire

dispositie van hunne tijtlijcke goederen te vuercommem, soe sij

seyden, verclaerden vuer eerst zij comparanten ende echteluyden

testateur ende teatatrice dat zij uuyt goede matrimoniale

affectie ende lieffde die eene aen des anders handt ten weder-

sijden gegeven ende gemaeckt hadden, als zij ten beyden sijden,

die eene aen des anders handt gaven ende maeckten in crachte

deeses, alle zijne ende haere respective roerende ende onroerende

goederen, leenen, erffpachten, landen, huysen ende allen andere

vorderlijcke ende haeffelijcke goederen, haeff, beesten, actien, renten,

gelt, goudt, silver, gemundt ende ongemundt, inboedel ende

huysraedt, cleder ende clenoidgens, egeene van allen uuytgesondert,

hoe die genoempt ende waer de gelegen muegen sijn, die sij nue

hebben ende noch nameals vercrijgen sullen moghen ende die eerst /

offstervende van hun beyden mett der doot ruymen ende

achterlaten sall, omme alle dselve, egeene uuytge-

sondert, bij de lancxtlevende van hun beyden genooten,

behouden ende gebruyckt te werden in rechter lijftochte

ende naer lijftochten rechte, sijne ofte haere lancxtlevendens

lijve geduyrende ende langer nyet, gelovende die eene

tott des anders vermaninge deese lijftochte vuer hunnen

erffpacht hier vorder tott genoechdoen te verlijden ende sijnen

consent daerop en over deesen haeren testamentiare

dispositie te verbinden ende tselve te doen advoyeren ende

approberen nae behoren, twelcke aldus gedaen sijnde,

stracx, hier bij verclaerden die voornoemde Cornelis de

Cruyff, alsoe hij heeft eenen zoon genaempt Aernt

de Cruyff ende noch drie dochteren, tsamen bij sijne zaliger

voerhuysfrou verweckt ende noch drie soonen,

geprocreert bij de voornoemde Zwaentgen, sijne tegenwoordige

huysfrou, dat hij oek den voornoemden Aernt, sijnen zoen,

zoe in sijn huwelijck als andersins merckelijcke naer

sijnen staet uuytgegoet ende begiffticht heeft boven sijns

moeders goett, soe dat hij meer van hem comparant, sijnen

vader, genooten heeft, dan sijn testateurs andere kynderen

elcx duer sijnen doot sullen commen te erven, dat oek

hij testateur sijn leen ende erffpacht goederen tsamen

staende boedels mett sijne eerste huysfrou angeëft ende

sijn kynderen daernae haers moeders goet beweesen

heeft, dat hij daeromme ende om andere redenen soe

hij seyde hem moverenden, den voornoemden sijnen zoon Aernt

de Cruyff boven tgheene hij uuyt sijns testateurs

boedel heeft, gaff ende maeckte hem ofte gebraeke

sijns sijn kynderen ende erffgenamen mett een handt in

sijn plaetse uuyt sijns testateurs goederen

die somme van eens hondert ende vijff ende twyntich gulden ende dat in

plaetse van alsulcke legittime als men noempt die

legittime van rechten als hem ofte sijne kynderen uuyt /

zijns testateurs goederen eenichsins souden mogen toecommen,

henluyden daerinnen eden tgheene hij Aert de Cruyff voorens boven sijns moeders

goet van hem testateur eenichsins genooten heeft (twelcke

hij hem all mede tott sijner legittime geimputeert ende

gerekent wilde hebben bij deesen, noemende, instituerende ende

stellende sijne erfgenaem offte erffgenamen bij deesen, sonder

dat nochtans hij ofte sijnen kynderen gehouden sullen sijn yet weder

inne te brengen van tgheene hij Aernt de Cruyff tott nochtoe

genoten heeft, al waert tselve die legtime verre te boven ginck,

maer wilde hij testateur ende ordonneerde bij deesen dat denselven

Aernt de Cruyff ende sijne kynderen mett deese maecke ende

institutie van allen sijnen goederen affstandt doen sullen deselve

daervan secluderende ende uuytsluytende mets deesen, ende in

allen sijnen anderen, soo heerlijcke als vordelijcke ende

allodiale ofte haeffelijcke roerende ende onorerende goederen, egeene

uuytgesondert, heeft hij genomineert, geinstitueert ende gesteldt

als hij nomneerde, institueerde ende stelde sijnen erfgenamen mets

deesen, sijne drie dochteren bij sijne zaliger voershuysfrou vercregen

ende den drie soonen bij sijne tgegenwoordige huysfrou verweckt,

mettsgaders alsulcke kynt ende kynderen als hen Godt de

Heere noch bij sijne huysfrouwe verleenen mochte, ende gebraeke

eenich derselver haere geboorte ofte geboorten mett eender

handt in des overledens plaetse, omme deselve in gelijcke

portien hooft naer hooft te genieten ende elcx enen diep daerbij

te erven, sonder yemants eenich vordel daeruuyt te genieten,

t'sij uuyt cracht van leen ofte erffpacht recht, coustuyme,

ordonnantie ofte onder eenich ander pretext die hij all tsamen

bij deesen derogeerde ende wilde dat die joncxte soe veel als die

oudste daerinne sullen genieten ende dat daeromme die oudste van sijne

voornoemde geinstitueerde kynderen ende erffgenamen daerop die

leenen ende erffpacht verlijt ende verheven sullen werden t'sij soone

ofte dochtere d' andre in deese mede geinstitueerde erffgenamen

gelijcke deylinge daerin doen sall (den voorn. Aernt de Cruyff

ende sijne geboorte in vuegen voersz. gesecludeert ) ende henluyden /

daerinne soe well als in den andre goederen  mede laten

genieten ende te  dien eynde d'selve voldoen soe die dan

t'sijnen overlijden bij onpartijdige goede luyden weerdich

bevonden sullen werden, ende soeverre de oudste

geinstiuteerde erffgename ende daerop die leenen ende

erffpachten verheven versocht ende verlijt sullen werden, sulcx nyet

en dede ofte daerinne onwillich ende vertreck bleeve, soe

verclaerde hij comparant ende testateur dat hij in sulcken

gevallen denselven onwilligen daervan onteerft heeft ende

onterft mets deesen, willende dat hij uuyt allen sijnen

goederen nyet meer genieten sall dan die legitime

portie, hem naer rechten toecommende ende meer nyet, den-

sevle in sulcken gevalle vuer nue, alsdan ende dan alsnue

daerinne ende vorder nyet instiuterende, noemende ende

stellende sijne erffgenaem ende willende dat die vorder

portie des onwilligen toevallen ende anwasschen sall d'andre

sijne kynderen mett deesen testament tevreden sijnde

ende tselve achtervolgende ende dit alles ende over all

behouden de voornomede Swaentgen, sijne huysfrou haere

volle ende vrije lijfftochte. Vorders verclaerden voorts die

voernoemde Swaentgen Anthonis Harmanssendochter,

huysfrou van Cornelis de Cruyff, dat sij in allen haren

goederen, roerende ende onroerende, vorderlijck ende haeffelijcken,

egeen uuytgesondert, die sij metter doot ruymen ende achterlaten

sall, genomineert, geinstitueert ende gestelt heeft, als zij

nomineerde, institueerde ende stelde bij deese, haere erffgenamen

haere tsamentlijcke kynderen die haer Godt verleent heeft,

ende noch verleenen mach, omme d'selve hooft vuer hooft

in gelijcke portien te genieten ende erffelijcken te behouden sonder dat

ymants van hen eenich vordel sall muegen genieten, tsij onder

t'decksel van heerlijck ofte erffpacht goet, ofte andere coustuymen

off ordonnantie ter contrarie, die sij insgelijcx in respecte van

haeren kynderen in haere testatrices goederen derogeerde

ende te nyete deede bij deesen, willende dat haere tsamentlijcke /

kynderen die eene nyet meer dan d'andre van haers testatrices

goederen genieten sullen, ende soeverre yemants van haere

kynderen ende erffgenamen yetwes hiertegens deede, onder watt

dexell, prerogative ofte vorder sulcx nae rechte ofte coustuyme

geschieden conde ofte mochte, verclaerde sij comparante ende

testatrice dat sij in suylcken gevalle denselven onwilligen van

allen haeren goederen onterft heeft ende onterffde hen mets deesen,

willende dat denselven nyet meer van hare testatrices

goederen genieten sall dan die legittime portie die men noempt

legittime van rechten hem nae rechten uuyt haere goederen

toecommende ende meer nyet, denselven onwilligen daerinne ende

vordfer nyet noemende, instituerende ende stellende haere erffgenamen

mets deesen, willende dat die vorder portie van stedaene

onwillige alsdan datelijcken anwassen ende toevallen sall d'andre

haere kynderen ende erffgenamen, mett deesen haeren testamente,

tevreden sijnde ende tselve voldoende ende dat mede in alles

ende overall behouden haren man voornoempt t'sijne volle ende

vrije lijfftochte. Allen twelcke die comparanten testateur

ende testatrice seyden ende verclaerden te wesen haere elcx

testament ende uuyterste wille, twelcke sij wilden ende begeerden

dat naer haren overlijden respective plaetsgrijpen ende

volcommen effecte sorteren sall als eenich testament, codicill

ofte andere uuyterste wille als gifte onder den levenenden ofte

uuyt saeke des doots gedaen ende soe tselve allderbest naer

rechte ofte gewoente bestaen sall muegen, nyettegenstaende

dat alle solempniteyten in gelijcke nae rechten hierinne

nodich, in deesen nyet genoech onderhouden en waren, voerbehouden

henluyden ende elcx van haer haere vrije wille van tselve te

minderen, wederroepen ende veranderen soe haer dat goetduncken sall,

versoeckende een ofte meer instrumenten in forma. Aldus gedaen

t'Uuytrecht ten comptoire mijns notary, int bijweesen van heer

Adam Ghijsbertssen van Halen, ... Sint Jans t'Uuytrecht ende Evert

van Voorde leenman des gestichts van Utrecht ende Dirck Henrickssen

van Venelenbrouck, borger t'Uuytrecht als leenman ende /

geloofweerdige getuygen hiertoe versocht die deesen

metten comparanten ende mij notaris onderteckent hebben ten jare,

dage ende plaetse voersz. de voernoens tusshen tien ende

elff uren.

Cornelis de Cruyff

Adam Ghijsbertsz van Halen

X geteketn bij Swaentgen, testatrfice voornt. ter presentie mijn notarys ende getuygen

Dirck Hendriycksz Vienelenbrock

[In de marge op het eerste blad staat:]

Op huyden den 21e May 1595

compareerden Cornelis de

Cruyff, woonende aen den Dwarsdijck

ende verclaerde dat hij om redenen

hem daertoe bewegende wederoepen ende te

nyet gedaen hadde, wederriep ende deede

te nyte mets deesen die testamentaire

dispositie op den elffden Novembris twee ende

tnegnetich vuer mij notario gedaen, houdende

d'selve vuer soe veel hem aengaet vuer

null ende van onweerden, behoudelijcke alleen

die reciprocque lijfftochte bij denselven testamente

tusschen hem ende sijn huysfrou gepasseert,

die hij alsnoch apporbeerde in krachte deeses,

versoekende hiervan acte die ick hem

gegonst hebbe. Actum t'Utrecht ten comptoire mijns

notary, int bijweesen van Anthonis Aertssen, Johan

Beerntssen, beyde corduwanniers, getuygen

hiernaer geroepen die deesen metten comparant

ende mij notario ondertekent hebben ten jaere ende

dage voersz, des voornoen tusschen tien ende elff uren.

Cornelis de Cruyff

Antonis Aertsz

Jan Beerens

Louis v. V. zei op za, 07/18/2020 - 17:46

Geert, enorm bedankt voor de transcriptie van deze lange, lastige tekst, niet alleen vanwege de slechte kwaliteit van de scan, maar ook - dat zag ik bij het nalezen - van de tekst zelf, die nogal ingewikkeld is.

Reageer op dit bericht

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Slechts één bestand.
10 MB limiet.
Toegestane types: png gif jpg jpeg.