Beste forumleden,
Hierbij gaat een vrij uitvoerig testament waarvan ik het fijne niet snap. Catharina van Lier had een zus Margarita, getrouwd met Arien van Asperen. Dankzij René weet ik dat van Johan van Asperen drie broers worden vermeld: Teunis, Arien en Cornelis. Teunis kende ik al, Cornelis heb ik inmiddels gevonden maar hoe zit het met Arien? Is dat echt een broer of alleen een zwager? En wat staat er nog meer voor behartenswaardigs in het testament? Ik zou heel graag een volledige transcriptie willen zien, maar ben ook blij met wat essentiële gegevens.
Alvast dank
Catharina
In den name des Heeren, amen.
Bij den inhouden van desen openbare
instrumente, sij cond en kennelijck dat
in den jare na de geboorte onses Heeren
Salichmaecker Jeus Christi van duysent
seven hondert een op den 15e December,
des avonts de clocke vijfe uyre,
compareerde voor mijn Adriaen
Hagoort den Oude, openbaer notaris, bij den Ed.
Hove van Hollandt geadmitteert, residerende
binnen de stadt Dordrecht, en de
getuygen naergenoemt, Johan van
Asperen, bailljuw, schout en secretaris
van Giessendam etc., ende
Catharina van Lier, echteluyden,
wonende op Giessendam voormelt, mijn
notaris en de getuygen wel bekent,
beyde cloeck ende gesonts lichaems,
gaende ende staende, haer verstandt,
sinnen ende memorie genoegsaem gebruyc-
kende omme te mogen disponeren, soo
ons uytwendich bleecke, d'welcke overdenc-
kende de seeckerheyt des doodts ende
d'onseeckere uyre vandien, willende niet
gaerne uyt dese weerelt scheyden sonder
eerst ende alvorens van haren comparan-
ten tijdelijcke goederen te hebben
gedisponeert, ende hare onsterffelijcke
zielen (als wanneer die uyt haren sterffelijcke
lichamen sullen comen te scheyden)
bevolen te hebben in de barmhertige handen
Godes, ende haer sterffelijcke lichamen
de aerde met een eerlijcke Christelijcke
begraeffenisse, wijders revocertende, casserende /
doodt ende te niet doende alle voorgaende
testamenten, codicillen, legaten ende
andere maeckingen, egeen uytgesondert,
dewelcke de voorsz. comparanten te-
samen ofte ider int bysonder hebben
opgerecht ende wel specialijck soodanich
testament als sij comparanten hebben
gepasseert tot Gorinchem voor den notaris
Johan van Esch en seeckere getuygen
in date den 10e Maert 1693, niet
willende dat eenige van deselve eenige
de minste cracht ofte effect sorteren sullen,
maer gehouden sullen werden voor nul,
crachteloos ende van onwaerden, ende
opnieuws comende ter dispositie van
haer comparanten tijdelijcke goederen,
soo verclaerden sij beyde comparanten
voormelt, eerstelijck te lagateren aen de
tweede comparante haren suster, met name
Margrita van Lier, huysvrouw van Arien
van Asperen, wonende tot Dordrecht, ofte
bij vooroverlijden desselfs naer te laten
dochters alle de wolle cleederen ende
linnen cleederen, mitsgaders nog den
gouden ketting, fijne rurch en goude bellen
dewelcke de voormelte tweede comparante
metter doodt sal comen naer te laten,
ende legateren sij testateuren noch aen de
broeders van den eersten comparant, met
namen Teunis, Arien en Cornelis van
Asperen, ofte bij vooroverlijden desselfs
soonen bij representatie, alle de wolle
cleederen, dewelcke den voorsz. eersten
testateur sal comen naer te laten, mits
dat geen van deselve cleederen voormelt
int openbaer aen vremde persoonen
sullen mogen werden vercoft, ende
verclaerde de voorsz. comparanten /
verders uyt liefde en genegentheyt die
sij testateuren malcanderen sijn toedragende,
d'eene den anderen reciproque, over ende
weder, d'eerstervende ende den langstlevende
van hen testateuren te nomineren ende
institueren, gelijck sij comparanten
malcanderen nomineren ende institueren
bij desen in alle de eerstervende van
hen testatueren metter doot naer te
laten goederen, soo roerende als
onroerende, actien ende crediten, gout,
silver, gemunt ende ongemunt, egeen
uytgesondert, hoe die genoemt ofte waer
deselve gelegen soude mogen sijn, met
macht omme daermede te mogen doen
als met den langstlevende van hen
testateuren vrije eygen goederen, mitsdien
deselve goederen te mogen vervremden,
vercoopen ofte veralieneren naer den
langstlevende van hen testateuren gelieven
ende welgevallen, sonder tegenseggen
van imanden, mits dat bij het overlijden
van den langstleven van hen compa-
ranten voormelt de alsdan overgeschoten
goederen van de voormelte comparanten
sullen moeten gaen en erven in desen
voegen, als namentlijck de een helfte
wegens de nagelatene goederen
van de voormelte tweede comparante,
ende noch de helfte van de ander
helfte nopende de naer te latene goederen
van de voorsz. eersten comparant, sijnde
samen drie vierde parten van alle de
goederen dewelcke den langstlevende
testateur sal comen naer te laten, aen
Arien van Asperen en Margrita van /
Lier, echteluyden voormelt, ofte hare
kinderen bij representatie ende het
resterende vierde part van alle de
voormelt goederen dewelcke den
langstlevende van voorsz. testateuren
sal comen metter doodt naer te laten,
aen Teunis van Asperen, wonende op
Bleskensgraeff, ende Cornelis van
Asperen, wonende tot Dordrecht, ofte
bij vooroverlijden ider desselfs kinderen
bij representatie, mede alsdan met macht
omme daermede te mogen doen als
met haer vrije eygen goederen, ten
waere den langstlevende van hen compa-
rante wegens sijn eygen helfte ofte
goederen anders ofte naerde quam
te disponeren, hetwelcke hem ofte haer
sal vrije staen te doen, maer in cas
de voorsz. comparanten kindt ofte kinderen
bij malcanderen noch quamen te
verwecken ende naer te laten, sal
den langstlevende testateur gehouden
sijn de voormelte kinderen te aliementeren
ende onderhouden in alle behoorlijcke
nootdruft, soo van eeten, drincken,
cleeden, reeden, deselve te laten
leeren lesen, schrijven, cijfferen ofte
een goet hantwerck daar deselve
nut ende bequaem toe wesen sullen
naer staet ende gelegentheyt des boedels
tot derselver mondigen dagen ofte
huwelijcken state, ende aldan aen de-
selve kinderen gesamentlijck uyt te
reycken de somme van een hondert gulden,
ofte aen ider naer rato deses portie
ende sonder verders in sulcken cas de /
goederen dewelcke den langstlevende
van de voorsz. comparanten quam
naer te laten, alsdan moeten gaen
aen de voormelte kinderen die sij
testateuren bij malcanderen hadden
verweckt ende alsdan noch in levende
lijven waren (in plaetse van de voor-
melten Arien van Asperen en Margrita
van Lier, mitsgaders Teunis en Cornelis
van asperen) waerinne de voorsz.
kinderen samen instituerende in plaets
van haren legitime portie, verders
uytsluytende alle andere ofte verdere
vrunden ofte erfgenamen ab intestato,
die anders eenigsints soude hebben connen
ofte mogen erven, ende verclaeren
sij beyde comparanten noch den eerster-
venden langstlevende van hen
testateuren te stellen ende nomineren
tot voocht ofte voogdesse over haer
testateuren noch te procureren kindt
ofte kinderen, off andere minderjarige
erffgenamen, persoonen ende goederen
met macht omme een ofte meer
voogden neffens ofte in plaets van
haer te mogen assumeren, onder
expresse uytsluytinge van alle andere
voogden, oppervoogden, weesmeesters
ofte schouth ende gerechten van die
plaets alwaer het sterffhuys soude
mogen comen te vallen (behoudens
haer Ed. respect), niet willende dat
eenige van de voorsz. uytgeslootene
voogden, oppervoogden, weesmeesters
ofte schout ende gerechten haer
eenigsints met de voorsz. voogdije sullen
hebben te bemoeyen ofte te mogen /
eysschen staet, inventaris ofte eenige
reeckeninge, maer de voorsz. gestelde
ofte onderstelde voogden daermede te
laten gewerden. Alle t'gene voorsz. staet
aldus oprecht uyt de monde van
haer beyden testateuren ontworpen
ende van woorde tot woorden voor-
gelesen sijnde, verclaeren de voorsz.
comparanten alle t'selve te wesen
haer vrije, eygen, onbedwongen
uytterste wille ende testament, willende
ende begerende dat alle t'selve sal
volcomen cracht grijpen, t'sij bij forme
van testament, codicille, legaet onder
den levende uyt saecke des doodts
ofte in andere voegen soo't best,
vast ende bondigste naer rechten
ofte costuymen soude connen ofte
mogen doen, al waeren hierinne niet
vereyst de behoorlijcke solemniteyten
dewelcke hierinne werden gehouden
voor geinsereert. Aldus gedaen
ende gepasseert voor ende ten
comptoire mijns notaris voornoemt
ten overstaen ende bijwesen van
Adriaen Hagoort de Jonge, mede notaris en Sixtus Staelsmith,
mijn notaris clercquen als getuygen versocht ten dage voorsz.
W. van Asperen, 1701
Catrina van Lier
Adr. Hagoort de Jongen
S. Staelsmit
Mij t'oircondeA. Hagoort, notaris publicq, 1701
Beste Geert,
Dit is verbluffend, hartelijk dank! Wat een genot om alle wendingen en stijlfiguren in de tekst te kunnen lezen ipv zonder veel succes moeizaam te ontcijferen. Overigens lijkt het erop, gezien de verdeling van de nalatenschap, dat Arien inderdaad een broer is en dat het hier dus gaat om twee broers die met twee zussen zijn getrouwd. Interessant. Ik ben je zeer erkentelijk.
Vriendelijke groet,
Catharina
Catharina
zei op zondag 3 augustus 2025 - 10:56