Beste Jan, is er een groter stuk van de tekst beschikbaar? Het is dan wellicht makkelijker te ontdekken waar deze plaats (als het een plaatsnaam is) gezocht moet worden.
Scheepsverklaring 1768
In dit fragment uit een scheepsverklaring uit 1768, wordt in de 2e regel gesproken over "Kuijns". Weet iemand wat dat betekent, of staat er misschien iets anders?
Den 15e Januarij des morgens, om 10 uuren sagen land leij
Kuijns in de Zee, voorijt van ons, wij steevende dan nae besten
geheuge Z:W: Continueerde onse Cours tot nae de Middags
om 4 uuren, veranderde dan onse Cours bij de wind op
N:N:W: de wind N:O: meesten tijd met mooij weer, togh
hooge Zee, des avonds bioji de Sone ondergang wierd 't land
door den Captein en opperstuurman gepijlt nae besten
Veel dank voor de moeite!
Reacties (9)
Beste René, dank voor je reactie. Het schip vaart langs de noordkust van Zuid-Amerika, ter hoogte van Frans Guyana. De vraag is inderdaad of het een plaatsnaam is. Ik heb op oude kaarten in elk geval niets kunnen vinden dat op deze naam leek.
Ik twijfel of het laatste woord van de eerste regel leij of seij is; in het laatste geval zou Kuijns de naam van een bemanningslid kunnen zijn. Als het een plaatsnaam zou moeten zijn, dan is het wellicht een verbastering; zou Cayenne een optie kunnen zijn? Wellicht is het aan de hand van de rest van het verslag beter te herleiden.
Hierbij nog de pagina
Verder op in de tekst staat:
"die beijde zynde van gedagten, dat ’t gepijlte land de omgeceerde boot was welkse wij naeder bevond, de Constapel te zijn"
Op het kaartje kun je zien dat ze dus eerst dachten bij het "Verloren kind of de boot" te zijn (1.). Maar toen werd het ze duidelijk dat ze bij "Constapel" (2.) waren.
Het was even turen en vergelijken met andere kaarten: de uitsnede van de oude zeekaart toont de kuststrook en eilanden vlakbij de stad Cayenne in Frans Guyana. Gezien het ontbreken van standaardspellingen vóór 1800 en de vele talen in het Caribisch gebied zou ik Kuijns als Cayenne willen lezen, Kuijns is dan eerder afgeleid van Guyana, waarbij je Guy fonetisch als kwi opvat. In de terecht befaamde lijst met geografische benamingen van archivaris Simon 't Hart, https://assets.amsterdam.nl/publish/pages/753563/herkomstonderzoek_2.pdf, zie ik voor Guyana ook de spelling Guana.
Bedankt Otto. Tegen deze gedachte zou echter spreken dat Guyana in de openings alinea wordt geschreven als Gujana (zie afbeelding hier boven). Op een latere pagina in de tekst (niet geupload) wordt Cayenne als Cayana geschreven. Blijft dan toch een raadsel wat met Kuijns wordt bedoeld.
Ik zie nu dat René ook al aan een variant op Cayenne dacht... Wat betreft het woord leij, woorden als soo en segde vertonen een heel typische s met een kleine krul aan de rechterzijde, die zie ik niet bij het woord leij. Als het verslag duidelijk maakt welke gedeelte van de kust van Frans Guyana werd bezeild kun je gaan kijken welke punten op kustkaarten als herkenningspunten worden genoemd. De Îles Connétables zien er inderdaad uit als een omgekeerde boot.
Dank voor het meedenken!
Jan Thijm
zei op maandag 3 februari 2025 - 14:19