Oeps, pag 1
Rooklaasplaat 1619
Goedendag forumbezoekers,
Een brief van een paar decennia later, uit 1619. De dijkvoogd/baljuw van Goeree schrijft aan de Staten van Holland en Westfriesland dat de Rooklaasplaat praktisch klaar is om ingepolderd te worden. Ik hoop dat ik de brief goed begrijp:
In 1614 heeft de landmeter Daniel Schellincx /Schillincx (op basis van andere kaarten en rapporten uit het Nationaal Archief) de plaat ingemeten. De plaat was toen 235 Voornsche maten/gemeten groot. Ik denk dat hij niet helemaal tot aan de duinen kon meten vanwege de derrie, te zachte klei.
Hij heeft ook de grond getest. Twee spaden diep goede aerde, een half spit x, een spit x en een half spit goede aerde met "spyse". Elders ligt ook zand, zoals op de kaart aangegeven is.
1619, een commissaris van de Rekenkamer is gewaarschuwd dat de riet/rijsschuttingen niet voldoende zijn geweest en dat er soms nog overstromingen zijn. Mocht het land niet verloren gaan voor de Grafelijkheid dan moet er snel gehandeld worden om het karwei af te maken. Er moet in ieder geval een Achterdijk aangelegd worden (slaperdijk zoals langs een rivier).
Mocht er snel gehandeld worden dan blijft het land behouden en profiteert ook het Suyder Gors ervan, gelegen aan de zuidoostzijde van de haven. Op het Rooklaasgors ligt nog wel een grote kreek maar die dient afgesloten te worden met een dam. Dan een stuk lastig vertalen, maar misschien enkele sloten zodat het water rustig kan weglopen?
Het Suyder Gors ligt nog vol kleine kreekjes. Op het Rooklaassgors komen kleine kreekjes droog te liggen met hoogwater(?), behalve enkele grote die bijzonder diep zijn. Maar de Rooklaasplaat heeft de potentie om een flink gors te worden en is nu al groen en begraasbaar(?)
Laatste alinea vertaling ben ik onzeker over. Het Rooklaasgors wordt in 1621 ingepolderd en het Suyder pas in 1653, dus ik neem aan dat het dan weer over het eerste gaat.
Reacties (5)
pag 2
pag 3
Achtervolgende de metinge, gedaen bij den lantmeter
mr. Daniell Schellinx, is het noordergors,
anders genoemt Roe Claesen Plate, gelegen
buyten Goedereede, groot 235 gemeten Vorensche
mate, hebbende t'selve gors gemeten zoo verre
t'selve op de caerte met groen gecoloreert is, doch
neffens ende omtrent de duyenen is hij met
de mate gebleven van den tee ofte voet van de
duyenen vijff ende oock ses roeden, ende zoo veell
ongemeten gelaten.
Den gront ofte aerde vant selve gors is
bevonden goede aerde te wesen, twee spit , ander-
halve spit, een spit ende 3 quartyer, ende oock
een halff spit goede aerde ende spijse, ende dat
veste nevens de duyenen, als oock eenige andere
plaetsen t'meerendeel sant, als nader op de
voorsz. caerte aengewesen ende aengeteyckent is.
In Maio 1619 is bij een commissaris deser
camere naeder in loco geinformeert ten over-
staen van de dijckgraven Wyelant ende daer Sy-
monsz de Verges off men de groote overstuivinge
vant sant op de voorsz. gorsinge door't stellen
van eenige ryetschuttinge ofte bij andere midde-
len nyet en soude kunnen beletten, ende hebben /
de voorn. dijckgraven voor haere advis verclaert dat
de oversteuvinge met t'stellen van eenige ryet-
schuttinge nyet well en soude kunnen belet
werden, alsoo men tot diversche jaeren herwaerts be-
vonden hadde, dat sulx bij handen genomen zijnde
telckens door de vloeden ende gyerstromen weder
wechgenomen is.
Maer souden oorbaerlyxst ende allder dyensticht
achten dewijle t'voorsz. gors nyet groter en
kan werden, ende zoo hooch leyt dat het door
geen vlieden en kan werden verbetert, ende dagelix
meerder ende meerder overstueft, dat men t'sleve
gors ten meesten dyenste van de graeffelicheyt
behoort te brengen onder eenen vasten bequamen win-
terdijck, op sulcke rayen ende toeleggens als men
dyenstich achten soude.
Door welcke voorsz. dijckagie het suyder gors
gelegen aen de zuytoost zijde van de haven mede
soo zall wesen gebeneficieert alsoo t'selve
onder de loute van de voorsz. dijckagie in korten
tijde seer soude accresseren ende aenwassen, soo
wanneer eenige kleyne wercken met leggen van
dammen sullen wesen gestopt ende eenige sloten
op sommige plaetsen daerdoor geschoten, opdat het
seewater bequamelicken op ende aff mach lopen.
Dat zuyder gors is doorgaens voll kleyne kreecken
ende zeer weynich grote kreecken, ten hoochsten geen
2 roeden wijt, dan en duyert deselve wijte ofte /
breete nyet lange, de kreecken verlanden seer,
komen t'meerendeel voll slibs, leggen mede
met een laech water drooch, behalven
de voorsz. grote kreecken dye mede sonderlinge
geen dyepte en zijn hebbende, is apparent
een zeer groot gors te werden, doordyen het
dagelix seer beslibt ende verhoocht ende
begroent ofte begraeft zeer, opt zuyden
komen grote landen als mede op de voorsz. caerte
[rest van de tekst ontbreekt]
Mijn nederige dank, meneer Ouweneel.
Herwin van den Engel
zei op vrijdag, 6 november 2026 - 10:28