Raad van Brabant 1727

Edele Mogende Heeren,

Vinde mij verpligt Ued. Mo. onderdanigst

kennisse te moeten geven van seekeren man-

slag op Sondag den 28 September laestleden in den dorpe

van Nederwetten, quartiere van Pelandt, op een

moordadige wijse geperpetreert door Jan Adriaens

van Coll, ingeseten van Gerwen, hebbende den

persoon van Evert Peter Bastiaens sodanig met

een mes in sijnen buyck gesteeken, dat weynig

uren daernae van die quetsure is komen te

overlijden, alles breder blijkende bij de annexe

copyen authentycq van d'acte van schouwinge

en informatien præparatoir, mitsgaders bij de

gevoegde verklaeringe van schepoenen van Nunen

dat den dader geen goederen is possiderende,

sal niet manqueeren jegens denselven, offschoon

voorvlugtig tot condigne straffe voorts te proce-

deeren ingevolge de placaten van den lande.

Waermede Ued. Mo. Regerninge en personen in de

proctectie van God Almachtig bevolen hebbende,

blijve met schuldig en diep respect,

Edele Mogende Heeren

Ued. Mog.

Onderdanige en gehoorsame

dinaer

J.L. Cramer

's Bos den 15 October

1727

Geert,

dank voor de aanvullingen. "weynug uren" en "breder" kon ik niet plaatsen, enkele woorden had ik grotendeels, maar net niet!

Is het veel gevraagd om de andere pagina's van dit document ook te bekijken ? Het betreft 2 pagina's van de lijkschouwing en daarna verhoren van getuigen.

Ik vond ze op 

https://www.bhic.nl/onderzoeken/personen-raad-van-brabant?mivast=235&mi…

Ik voeg er in ieder geval weer een bij.

Wij Johan van Osch,

medisijne doctoor en Wijnandt Baertmans,

chirurgijn tot Eyndhooven woonagtigh,

doen condt ende verclaeren op den eedt

amptshalve gedaan, dat wij ter requisitie

van Jan Loodewijcx, president-schepen alhier,

met meedeweten nomine officy sijn ver-

soght te compareren alhier tot visitatie

van het doode lighaam van Eevert Peeter

Bastiaens, en bevonden, dat de wonde

aan de linker sijnde een handt breet onder

de navel, een opening waarop het lichaam

geoopendt sijnde, bevonden een van de

dickste darmen geheel affgesteecken

te sijn, soodat de vuylighijt uyt denselven

den geheelen onderbuyck vervult, ende

allen den ingewanden daerdoor bedorven

waeren, uyt allen welcken voors. oordee-

len vrij dese wonde absoluet doodelijck, en

sullen sulcx des noodt ten allen tijde met

eede becrachtigen. Verders verclaeren wij

booven genoemde doctoor en chirurgijn, dat

wij op Maendagh den negenentwtintigsten

dese maendt ten versoeke van Peter Bastiaens,

inwoonder tot Gerwen, vader van gemelten

Prachig Geert ! Geen idee dat nom: nomine betekent. Ook het ..soeke dat dat versoeke moet zijn. Dat haal ik er echt niet uit.

Van de volgende pagina heb ik geprobeerd de tekst weer te geven.

Ik heb geprobeerd de volgende pagina weer te geven. Zou je daar naar willen kijken ?

Evert Peters (: den selven nogh in leeven sijnde :) hebben ... inne presentie van gemelt President, ende ... Habraken schepenen alhier, als waneer den President in den naam van den officier hem vraaghden wie aan hem die wonde hadde toegebraght, waerop gemelte Evert Peeters antwoorden Jan Adriaens van Col, en zoo hij daer van ... naam te sterven, Dat hij gemelten Jan Ariaens van Col in den doodt slagh leijde, actum Nederwetten den eersten octber: 17 e seveentwitigh 't oirconde geteeckent ende was geteecken Johan van Osch Me D: Doctor, W: Baertmans churigijn,Jan Loodewijcs. Aert Habraken, Hendrick Voogels, J:Draack secr:s onderstant ... attestor en was onderteekent

J:Draak secrs:

Collata concordat eum suo originali actum 's Bosch den 15 octob 1727

Quod attestor

Alexander Horst ...

1727

Evert Pieters (denselven nogh in leeven

sijnde) hebben verbonden inne presentie van

gemelt presidendt, ende Aert Habraken,

schepenen alhier, alswanneer den presidendt

in den naam van den officier hem vraaghden,

wie aen hem die wonde hadde toegebragt,

waerop gemelte Evert Pieters antwoorden

Jan Adriaens van Col, en soo hij daervan

quaaam te sterven, dat hij gemelten Jan

Ariaens van Col in den doodtslagh leyde.

Actum Nederwetten den eersten October 17 en

sevenentwintigh. 't Orconde geteekent

ende was geteecken Johan van Osch, mr.

B. Doctor, W. Baertmans, chirurgijn, Jan

Loodewijcx, Aert Habraken, Hendrik

Voogels, J. Draack, secretaris. Onder stont

Quod attestor en was onderteeckent

J. Draak, secretaris.

Collata concordat cum

suo originali. Actum 's Bosch

den 15 October 1727.

Quod attestor

A. van der Horst, notaris publicq

1727

Opmerkelijk dat de notaris ook van der Horst heet !

Ik heb geprobeerd om de volgende 2 bladzijden te lezen :

... ?

Tijs Willems woont tot Nederwetten,

Goort Peters woont tot Gerwen,

Jan GGoorts woont tot Gerwen,

Tonij Tijssen woont ook tot Gerwen onder Nuenen

Interogatorium

overgegeven aan Heere Schepenen van Son, ... van weegens de heer Balthasar Repelaar quartierschout van Peeland, omme daerop onder eede te hooren de getuijgen in margine deses gestelt, en haar antwoordt tegens der ... te annoteeren, en op te tijkenen

1

Te vraegen haeren ouderdom

1 Tijs Willems segt out te wesen omtrent 18 jaeren

2 Goort Peters segt out te wesen 28 Jaeren

3 Jan Goorts segt out tw wesen 21 Jaren

4 Tonij Tijssen segt out te wesen 26 jaren

2 

off sij deponenten op

sondagh den 28 september 1727 niet en sijn geweest ten huijse van Roef Lodewijx herbergier tot Nederwetten en off daer niet meede present waaren Jan Adriaens van Col en Evert Peter Bastiaens beide woonende tot Gerwen

Tijs Willems verclaart als in den ... is gevraagt

Goort Peters verclaart ad idem,

Jan Goorts verclaart ad idem,

Tony Tijsse verclaart ad idem

3

Off die twee persoonen met name Jan Adriaens van Col ende Evert Peter Bastiaens voornoemt, ten voors:daege geen crakeel oft questie

Tijs Willems verclaart te hebben hooren seggen, dat die twee persoonen questie hadden gehadt, en gesien tehebben, dat sij die oft dronken

Goort Peters verclaart geen questie, oft ..drinken gesien te hebben,

Jan Goorts verclaart van 't gevraagde niet te weeten,

Tonij Tijsse verclaart gehoort te hebben,  dat Jan Adriaens van Col, sijnde op de kelderkamer, sijde tegens Goort

zie bijlage. de bladzijde die hierop volgt begint met "sit gij hier met mijn vrijster" ! 

[Rechts:]

Interogatorium

overgegeven aan heere

schepenen van Son, door

off vanweegens de heer

Balthasar Repelaar, quar-

tierschout van Peeland

omme daerop onder eede

te hooren de getuygen in

margine deses gestelt en

haar antwoordt tegens

ider articul te annotee-

ren en op te tijkenen

[Links:]

Tijs Willems woont tot

Nederwetten

Goort Peters woont tot

Gerwen

Jan Goorts woont tot Gerwen

Tony Tijssen woont ook

tot Gerwen onder Nunen

[Rechts:]

1. Te vraegen haeren ouderdom

[Links:]

1. Tijs Willems segt out te wesen

ontrent 18 jaeren

2. Goort Peters segt out te wesen

28 jaeren

3. Jan Goorts segt out te wesen

21 jaren

4. Tony Tijssen segt out te wesen

26 jaren

[Rechts:]

2. Off sij deponenten op /

Sondagh den 28 September 1727

niet en sijn geweest ten

huyse van Roef Lodewijx,

herbergier tot Nederwetten,

en off daer niet meede

present waaren Jan Adri-

aens van Col, ende Evert

Peter Bastiaens, beyde woo-

nende tot Gerwen.

[Links:]

Tijs Willems verclaart als in den articul is gevraagt.

Goort Peters verclaart ad idem.

Jan Goorts verclaart ad idem.

Tony Tijsse verclaaert ad

idem

[Rechts:]

3. Off die twee persoonen

met name Jan Adri-

aens van Col ende Evert

Peters Bastiaens voor-

noemt ten voorsz. daege

geen crakeel of questie (hadden)

[Links:]

Tijs Willems verclaart te hebben

hooren seggen dat die twee persoo-

nen questie hadden gehadt en

gesien te hebben dat sij die aff-

dronken.

Goorts Pieters verclaart geen

questie off affdrinken gesien te

hebben.

Jan Goorts verclaart van 't ge-

vraagde niet te weeten.

Tony Tijsse verclaart gehoort te heb-

ben dat Jan Adriaens van Col, sijnde

op de kelderkamer, sijde tegens Goort

Alweer prachtig. 

[rechts:]

hebben gehadt en of

sij die questie alsdoen

niet hebben bijgelegt en

affgedroncken

[links:]

Pieter Bastiaens, waerom sit gij hier

met mijn vrijster, daar Goost op

antwoorde, het is mijn vrijster, ik

hebse gehaalt, alswanneer Jan van

Col sijde, gij sult mij die geven, of gij

moet tegen mij vegten, waerop Evert

Peters opstaande en tussen beyde sprak

om soo het scheen die questie te stil-

len, dogh niet te weten wat woorden hij

sprak, wanneer hij deponent de kelder-

camer is affgegaen.

[rechts:]

4. Off sij deponenten niet

hebben gesien, naardat

die questie was bijgelegt

en affgedronken, dat

Jan Adriaens van Col

naarmiddagh ontrent

vijff uren ten voorsz. daege

en huyse op de kelder-

caamer was, off is gekomen,

met een bloot mes in de

hant, waermeede hij den

voorsz. Evert Peter Bastiaens

[links:]

Tijs Willems verclaart op de kel-

dercamer gevonden te hebben Jan

Adriaens van Col en gesien dat den-

selven voorbij passeerde Evert Peter

Bastiaens, welken Evert Peter

Bastiaens weder buckende en sijn

hant tegen sijn buyck houdende,

hij deponent daerop vraagde, Evert,

wat let u, die daerop antwoorde,

hoe steeckt hij mij daer en hij deponent

alsdoen siende naer Jan Adriaens van

Col, oock gesien heeft, dat denselve een

bloot mes in de hand hadde, waerop hij

deponent van de camer uyt het huys

is gegaen, alwaar hij op de straat

Evert Peter Bastiaens, die hij depo-

nent gevolgt was, op sijne knien

vont sitten, hebbende een steek in den

buyck daar de darmen uyt liepen

Goort Peters verclaart, dat ontrent

Beste Geert,

heel erg bedankt voor de transcripties van dit document. Ik heb ondertussen geoefend om zelf bovenstaande pagina te verwerken. Dankzij uw moeite heb ik enig zicht gekregen op de nodige woorden die ik niet kon plaatsen. Ik ga aan de slag met de resterende pagina's.

Rest mij nog om u en de uwen hele prettige feestdagen toe te wensen.

Met vriendelijke groeten,

Stephan van der Horst

Eindhoven

Geachte Heer Ouweneel,

vandaag kreeg ik van Erfgoed Den Bosch bijgevoegde scans. Zij betreffen de uitspraak van de rechtbank inzake de steekpartij met dodelijke afloop. De dader is bij verstek tot de strop veroordeeld.

Helaas is het door een andere persoon geschreven met (helaas) veel woorden die ik niet kan plaatsen. Kunt (en wilt) u mij nog één keer helpen ? Ik zou het zeer op prijs stellen.

Groet, Stephan van der Horst

Jan Adriaens van Coll

tot Gerwen

etc. gesien ter eenre, en Jan Adriaense

van Colle tot Gerwen, gedaegde, bij edicte ter

andere zijde, en voorts ut supra gesien tot

dien den intendit met de stucken dienvol-

gende overgegeven, waerbij gebleken is

dat den gedaegde herdaegde absente fugitive

en latitant op den achtentwintigste September

17C sevenentwintig ten huyse van Roelff

Lodewijck tot Nederwetten over een vrijster

met eene Evert Peter Bastiaens questie

gekregen heeft en die questie afgedroncken

wesende, dat den gedaehde herdaegde eenige

tijt daarnae den voorsz. Evert Peter Basti-

aens met sijn mes in sijn buyck gestooken

heeft, dat kort daaraen is komen te over-

lijden, en op al etc., doende reght, bannen

den gedaende herdaegde absente fugitive en

defaillant ter saeke voorsz. uyt dese stad

en Myereije van dier en in handen

van de justitie geraekende, dat gebragt /

sal worden ter plaatse daar men hier ge-

woon is executie van criminele justitie

te doen, om aldaar, andere ten exempel,

met den coorde gestraft te worden, datter

de dood naevolge, denselve daerinne mits-

gaeders in de costen van regt en misen

van justitie condemnerende. Actum et prosesse

ut supra.