Notariële akte uit 1747

Op heeden den 25 Juny 1747 compareerden voor
mijn Abraham Henry Casteleyn, notaris publicq,
bij den Hove van Holland geadmitteert, residerende
binnen der steede Beverwijk, ende de getuygen
nagenoemt, den ed. Bastiaen van Rossen,
boom queeker, Jan Tamisz Valck ende Pieter
Claes Schavemaker, tuynluyden, Pieter van
de Moolen en Cornelis van de Molen, schippers
van Beverwijk op Amsterdam, alle van competente
ouderdom, om de waarhijt getuigenis te geven,
wonende alle binnen deser stede Beverwijk en mijn
notaris bekend, dewelke ter requisitie ende ten versoeke
van de overluyden van de tuynluyden in Beverwijk
verclaeren waar ende waarachtig te sijn,
dat hij eerste deposant wel tsedert vijftig jaaren herwaarts
en sij tweede en derde getuigen wel tsedert de dertig
jaaren en hij vierde en laste getuigen ruym tsedert de twintig
jaaren herwaarts tot heeden toe geheugen meugen,
dat de tuynluyden te Beverwijk haare groente bestaande
in peulen en cruysbeyen tot Amsterdam gelost en aan de wal
opgeslagen hebben op de Princegragt aan de Beurssluys
en aldaar tger plaatse ook in die tijt is verkogt geworden sonder
ooyt of oyt in gemelde rijs door iemant daar in belet
of verhindert sijn geworden.
Geevende sij getuigen voor reedenen van wel wetenschap
namentlijk hij eerste getuyge dat hij veele jaaren overman
van de tuynluyden te Beverwijk geweest is en daar ter plaatse
in die qualiteyt als anders verkeert en omgegaan heeft,
en hij tweede ende derde getuygen als tuynluyden haare peulen
en cruysbessen daar ter plaatse gelost en aan lant opgeslagen
en verkogt hebben, en sij twee laaste deposanten als schippers
de peulen en cruysbessen van de tuynluyden te Beverwijk
daar ter plaatse met haare schuyten gevaaren, gelost en
aan lant opgeslagen hebben en gesien dat ook daar ter plaatse /
altijt sijn verkogt geworden en voorts als in den text
berigt sijnde een ieder van hun sijn gedeposeerde des
noods en nader daartoe versogt werdende, met eede
te willen stercken, exempt hij eerste deposant in plaatse van
eede met waare woorden als sijnde van de Mennonieten gesinte.
Aldsu gedaan en gepasseert binnen der steede Beverwijk ter
presentie van Jacob van Gelijn
en Dirk Noltens als getuygen.
bastiaen van Rossen
Jan Tamisze Valck
Pieter Schavemaker
Pieter van de Molen
Kornelis van de Molen
Yacop Geleyn
X Dit merk bij Dirk Noltens selfs gestelt
Abraham Henry Casteleyn, notaris publicq

Heel erg bedankt Geert Ouweneel voor deze vertaling!! Ik ben hier heel blij mee. Ik heb het verhaal al een aantal keer gelezen, maar begrijp nog niet alles…

Duidelijk is dat de boomkweker, tuinders en schippers peulen en kruisbessen naar Amsterdam verscheepte en daar verkochten. Ze deden dit waarschijnlijk heel lang gezien de jarenlange getuigenissen (50, 30 en 20 jaar) en zonder beletsel.

Deze attestatie (getuigenverklaring) is opgesteld op verzoek van de  “overluyden van de tuynluyden (tuinmannen, tuinders) “. Wat wordt hier bedoeld met overluyden?

De eerste getuige (Bastiaen van Rossen) was jaren “overman” van de tuynluyden geweest. Betekent overman hier leidinggevende? Wat wordt hier nu gezegd over de kwaliteit?

Waarom hebben ze nu deze verklaring opgesteld? Dit kostte toch een aardig centje denk ik.

Heeft het misschien met het geloof te maken?? (Mennonieten, alleen handel tussen geloofsgenoten toegestaan?)

Beste Aad, de overluyden en de overman waren bestuurders van het tuindersgilde. Op hun verzoek worden de verklaring afgelegd en notarieel vastgelegd; de overluiden betaalden de notariskosten, lijkt me. Deze attestatie had daardoor een officiële status in rechte. Het duidt waarschijnlijk erop dat er een probleem was rond de loslocatie in Amsterdam. Om hierover meer te achterhalen zou je in bronnen bij het Stadsarchief Amsterdam kunnen gaan zoeken.

Bedankt Otto, voor de informatie! Het wordt inmiddels wat duidelijker. Wat betreft de loslocatie: het NHA heeft het vertaald als "op de princegragt aan de heeresluys" en door Geert Ouweneel vertaald als “op de Princegragt aan de Beurssluys”. Zou hier niet de berensluis (brug 65) bedoeld worden? Daar was in die tijd de aardbeienmarkt.

Beeldbank