Overslaan en naar de inhoud gaan

Forum

Latijnse oorkonde uit 1486 (in verband met Rijkevorsel (Antw.)?

Het betreft een document uit het Rijksarchief Antwerpen, opgesteld in het Latijn. Het geschrift zelf is vrij goed leesbaar maar doorspekt van afkortingen. Hieronder wat ik er van de eerste 10 regels kon maken (veel vraagtekens). De correcte transcriptie hiervan zou me zeker helpen voor het vervolg. Van harte dank voor elke vorm van hulp!

 1 In nomine domini amen. Anno nativitatis eiusdem domini millesimo quadringentesimo octuacesimo sexto indictione quarta et die decima mensis maii. Actum in ?ereto ?? Villatij  
 2 hallis gonene. Notarius de Malabaylis videlicet in domo infrascripti Georgii de Sancto Martino presentibus ibidem ?? de notario et Johanno peintio ambobus de Villanova Intrienibus
 3 predicti palatii testibus notarius voratpatit et rogat. In quorum testium mei presentis infrascripti notarii presentia comendabiles viri Georgius de Sancto Martino de dicto pallatio
 4 ex una et Bonifatius ïuerdi de Paduae ex altera presentibus devenerunt ad infrascriptam permutationem et praesentem venditionem et presentiibus patebit. Primo dominus prefatus Georgius
 5 de Sancto Martino presert eius heredes eius successores proprio suo in perpetuum et in liberum et francum allodium dedit permutavit, et in cambium tradidit ac in partem vendidit supernominato Bonifatio
 6 tuerdi Ibidem presenti et accipienti pro se et eis heredibus ac nomine et vice Vincentii et Anthonnii eius ??? ac in ??? aream unam sitam in divisalibus pod???
 7 tabulas quindecim cum dimidia et profata scripta est et eidem repictur cum suis tectis et omnibus hedifficiis : cum co???int nostro ?a?isa? lomelli Anthonius et
 8 Gullielmus de tuerdis et predictus Bonifatius tuerdi et fratres ac via publica salvis aliis cohabitantiis viroribus si qui repereantur T! non obsint eum firme persistat. Ad habendum
 9 tenedum et possidendum et quicquod prenominato Bonifatio emptori no?? quo super eiusque praedictis f??ubus et com? heredibus deniceps populo placient fatiendum cum omnibus singulis
 10 qui infra predictos obtinendis obfines ut alios ei qui foret cum accessibus ingressibus et egressibus eius versn in viam prescripttam et eius ombrem et ? nig?lis per ??? ???

 

Reacties (8)

Otto Vervaart zei op di, 12/16/2025 - 12:41

Beste Aimé, onderaan dit stuk blijkt het geschreven door een notaris in de Savoye. een streek die zowel in het huidige Frankrijk als Noord-Italië ligt. Er wordt iemand ui Padua genoemd als partij. Dit soort schrift zien we hier zelden. Ter oriëntatie op Italiaanse schrijfhanden is er de prachtige website Italian Palaeography, https://italian-paleography.library.utoronto.ca/, een project van de Newberry Library in Chicago en de universiteitsbibliotheek in Toronto; beide bibliotheken bieden een soortgelijke website aan voor Frans schrift vanaf de vertiende eeuw, French Reinaissance Palareography, https://paleography.library.utoronto.ca/ . Beide websites bieden ook specifiek hulp voor het lezen van afkortingen. Het is een tamelijk lange en vrij omslachtig geformuleerde tekst, maar je bent goed op weg!

Pauwel zei op za, 12/20/2025 - 17:41

Dag Aimé, dat wordt nog een hele klus, om de gehele tekst te transcriberen. Maar het begin is er. Heb je toevallig ook een link naar het FelixArchief, zodat ik de originele scan in zijn context kan bekijken?

De ondertekening luidt als volgt:

Et ego Obertinus Vuglengi de Podinario publicus imperiali auctoritate notarius, curiarumque ducalium Sabaudie quarumcumque iuratus, omnibus premissis interfui
vocatus, et de ipsis rogatus instrumentum recepi, quod in huiusmodi publicam formam redegi ad opus Georgii de Sancto Martino, hicque me 
subscripsi cum appositione soliti signi mei tabellionatus in testimonium veritatis et robur omnium premissorum.

Naar je transcriptie kijk ik nog. Veel succes!

Otto Vervaart zei op za, 12/20/2025 - 18:01

Beste Aimé, hier een ietwat verbeterde versie van jouw transcriptie van de eerste tien regels:

In nomine domini amen. Anno nativitatis eiusdem domini millesimo quatuorcentesimo octuagesimo sexto indictione quarta et die decima mensis maii. Actum in ?ereto ?? Villatij  
2 Vallis gonene. Not. de Malabayllis videlicet in domo infrascripti Georgii de Sancto Martino praesentibus ibidem Michaele de Not et Johanno Peintio ambobus de Villanova Intrienibus
3 predicti pallatii testibus notario vocatis pariter et rogatis In quorum testium mei … presenti infrascripti notarii presentia comendabiles viri Georgius de Sancto Martino de dicto pallatio
4 ex una et Bonifatius Tuerdi de Paduae? ex altera presentibus devenerunt ad infrascriptam permutationem et partim venditionem et prout patebit. Primo enim prefatus Georgius
5 de Sancto Martino presert eius heredes eius iure proprio suo in perpetuum et in liberum et francum allodium dedit permutavit, et in cambium tradidit ac in partem vendidit praenominato Bonifatio
6 Tuerdi Ibidem presenti et accipienti pro se et eius heredibus ac nomine et vice Vincentii et Anthonnii eius fratrum ac ipsorum aream unam sitam in ayralibus pod???
7 tabularum quindecim cum dimidia et pro tanta q....ta est et eidem reperietur cum suis tectis et omnibus hedifficiis : cum co???int no. Baldisar Iomelli Anthonius quae
8 Gullielmus de Tuerdis et qraedictus Bonifatius Tuerdi et fiens? ac via publica salvis aliis cohabitantiis verioribus si qui repereantur  non obsint sed firme persistant. ad habendum
9 tenendum et possidendum et quicquod prenominato Bonifatio emptori nomine quo supra eiusque praedictis fratribus et eorum heredibus deinceps proprio placuerint faciendum cum omnibus singulis
10 quae infra predictos contineretur? confines vel alios si qui foret cum accessibus ingressibus et egressibus suis versit in viam publicam et cum omnibus et singulis quae aream prae?....menta

Ik zie geen spoor van Rijkevorsel hier, en ook niet in wat volgt. Ik denk dat dit stuk via Italiaanse handelaren of via Antwerpenaren die in Noord-Italië handelden in Antwerpen terecht is gekomen. De naam Michael de Noot klinkt als die van een Vlaming... Hoe is dit archiefstuk beschreven in de inventaris, en in welke archiefcollectie van het RA Antwerpen bevindt dit zich?

Op de website Italian Palaeography is het gedeelte over afkortingen leeg gelaten, er wordt wel elders op de site naar ;literatuur hierover verwezen. Men verondersteld kennelijk dat je hier met het klassieke werk van Cappelli aan de slag gaat om afkortingen op te lossen. Er is een doorzoekbare versie  op https://www.adfontes.uzh.ch/en/ressourcen/abkuerzungen/cappelli-online .

 

Aimé Smeyers zei op zo, 12/21/2025 - 14:33

Beste Otto en Pauwel, 

Excuus voor mijn wat late reactie te wijten aan pijnlijke omstandigheden. Ik ben vol dankbare bewondering voor uw vriendelijke en efficiënte hulp. 
Ik ga uw reacties en suggesties zeer aandachtig doornemen vooraleer er op te reageren. Jullie horen nog van mij… 
Intussen nogmaals dank en genegen groet.

Pauwel zei op zo, 12/21/2025 - 23:11

Dag Aimé,

Sterkte gewenst met je pijnlijke omstandigheden.
Hieronder mijn voorstellen voor aanvulling en verbetering van je transcriptie, hier en daar blijven er onzekerheden. Een groot deel van de tekst is formulair, waardoor je met wat zoekwerk op internet parallelteksten kunt vinden.
Succes gewenst met het vervolg.

1 In nomine Domini amen. Anno nativitatis eiusdem Domini millesimo quatercentesimo octuagesimo sexto indictione quarta, et die decima mensis maii. Actum in receto Pallatii
2 Vallis Gorrerie. Notarius de Malabayliis videlicet in domo infrascripti Georgii de Sancto Martino presentibus ibidem Michele? de Notariis?, et Johannino Perutio, ambobus de Villanova habitantibus
3 predicti pallatii testibus notatis vocatis pariter et rogatisIn quorum testium meique publici infrascripti notarii presentia comendabiles viri Georgius de Sancto Martino de dicto pallatio
ex una et Bonifatius tuerdi de Podivario ex altera partibus devenerunt ad infrascriptam permutationem et partim venditionem, et prouty patebit. Primo enim prefatus Georgius
5 de Sancto Martino per se et eius heredes eius jure proprio imperpetuum et in liberum et francum allodium dedit permutavit, et in cambium tradidit ac in partem vendidit prenominato Bonifatio
6 tuerdi ibidem presenti et accipienti pro se et eius heredibus ac nomine et vice Vincentii et Anthonini? eius fratrum, ac ipsorum heredum aream unam sitam in ayralibus Podivarini 
tabularum quindecim cum dimidia et pro tanta quanta est, et esse? reperietur cum suis tectis, et omnibus hedifficiis, cui? cohabitant? notarius Baldisar Lomelli, Anthonius et
8 Gullielmus de tuerdis et predictus Bonifatius tuerdi et fratres ac via publica, salvis aliis cohabitantibus verioribus, si qui reperirentur, qui non obsint sed firme persistant. Ad habendum
tenendum et possidendum et quicquid prenominato Bonifatio emptori nomine quo supra eiusque predictis fratribus et eorum heredibus deinceps perpetuo placuerit fatiendum cum omnibus et singulis
10 que infra predictos continentur confines vel alios, si qui forent, cum accessibus, ingressibus et egressibus suis usque in viam publicam et cum omnibus et singulis que area prementionata
11 habet super se infra seu intra se in integrum omnique jure et actione usu, seu requisitione, sibi ex dicta area aut eidem modo aliquo pertinente seu qu[...] spectante 

nogmaals het onderschrift:

Et ego Obertinus Vuglengi de Podivario publicus imperiali auctoritate notarius, curiarumque ducalium Sabaudie quarumcumque iuratus, omnibus premissis interfui
vocatus, et de ipsis rogatus instrumentum recepi, quod in huiusmodi publicam formam redegi ad opus Georgii de Sancto Martino, hicque me 
subscripsi cum appositione soliti signi mei tabellionatus in testimonium veritatis et robur omnium premissorum.

Pauwel zei op ma, 12/22/2025 - 13:54

r. 8 Ik corrigeerde cohabitantiis in cohabitantibus, maar dat is onmogelijk, het moet zijn coherentiis. Du Cange noteert als betekenis van cohaerentia: Lat. appendix, Fr. dependance.

Aimé Smeyers zei op ma, 12/22/2025 - 21:13

Heel terechte correctie, waarvoor alweer vriendelijke dank.
Dat Franse "dépendance(s)", door de Académie beschreven als een oude rechtsterm, zou best overeenkomen met  "aanhorigheden".
Nu je mij met jouw goede transcriptie meteen ook hebt meegegeven waarover het gaat, wordt het allemaal (voor mij: eindelijk!) veel duidelijker, waarvoor mijn diepe erkentelijkheid! 

Reageer op dit bericht

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Slechts één bestand.
10 MB limiet.
Toegestane types: png gif jpg jpeg.