Overslaan en naar de inhoud gaan

Forum

Inventaris 1664

Een van mijn voorouders (Jan Leunisse /Levini) trouwt in 1666 met Hendrisken Willem Jacobs. Zij was eerder getrouwd met Peter Steijns die echter verongelukt is. 

Er wordt een memorie van de volledige inventaris opgemaakt (Raad en Rentmeester-Generaal Domein, Heesch, Domeinen, 1649-1664, toegangsnummer 9, inventarisnummer 327, scan 11-16).

Ik ben heel benieuwd hoe deze inventaris er uit ziet. Kan iemand hierbij helpen?

Alvast bedankt.

 

https://www.bhic.nl/onderzoeken/notaris-schepen-en-andere-akten?mivast=…

Reacties (4)

René van Weeren zei op di, 09/09/2025 - 20:58

Het is een flink dossier :)

Inventaris van al de goederen

nagelaten bij Peter, soone

Steijns Peters, bekent

gemaeckt voor Willem

Jacob de Langhen, in presentie

van Jan Leunissen, Vorster

deses dorps Heesch en(de) Lambert

Somers op heden den 10e(n) mey

1663.

In den eerste 2 koeye, een brootcast,

een kist toegesegelt, daer alder hant

goet in is, soo Langenhs seyt  [marge: t daer sou in sijn lijwaet / en(de) / een iser pot], een

kar, een koeyback, een snijmesch,

3 stucken lanst, sonder dat hij weeckt

hoe groot die sijn [marge: de 2 stucken zijn / v(er)kregen en(de) / het ander stuck / coompt oock toe / Hilleken Steijne / dat eer Steijns / Peeterss gecoft / bij zij eerste vrou]; hij seyt dat hij oock

100 reyxdaelders heeft geerft, seyt dat

Langens niet meer en weet dat den

naetuerel(ijcken) toebehoort

De vrou van(den) natuerel(ijcken)

dat haer vader haer mede

heeft gegeven

Inden eerste een koeyemael en(de) een kalf,

een boterkorn en(de) een top en(de) een troch,

een pert, bed sonder heutpolue,

een decken, [marge: een paer lakens], een koeyketel, een dry

stapelen stoel en(de) 2 quade gevlochte(n)

stoelen, eenen back daer de verckens

uyt eten, 2 vlegels hebbender geweest

seyt hij, v(er)claret niet meer te weten

---

en(de) is bereet om desen inventaris

altijt te beedigen dat hij niet meer

en weet. Actum Heesch dage(n) en(de) jaere(n)

als boven, de getuyghen boven

v(er)haelt hebben dese onderteeckent 

[getekend: bij mij / Jan Luenissen

Lambert Somers]

---

Inventaris ende <verdwenen tekst>

gereede goederen g<verdwenen tekst>

sijn ten sterffhuysen van <Ste>ijns

Peeters en(de) Hilleken, sijne(n) achterge-

laeten huysvrouwe, ende dat vant tg<unt?>

Hendersken, dochtere Willem Jans

Langens, weduwe van Willem Pet<ers>

Steijnssen was competeerende van h<verdwenen tekst>

t selve gereet soo sij verclaerde.

Inden iersten eenen ouden waegen

Item een venneken

Item een paer oude slaeplakens

Item een beurie om te draegen

Eenen tob

Item in baere gelden vijff ducatons

Noch een half

Item noch een rijcxvoirtter somme 12 s(tuyvers) 8 p(er)c(en)tief

Item een deuyt sijnde twee penningen

Item alven overgelanght de beste donckere

kleederen van Peter Steijnssen aen Hendersken,

sijn naegelaete(n) huysvrouwe.

Aldus gedaen voor schepenen inne Heesch

Lambert Jan Ariens ende Arien Ariens ende

mr. Peeter, secretaris ende Johan Leijdegema<...>

mede Willem Jacob Langens ende Hendersken,

sijne dochter, ende met alsulcke verclaer<in->

ge onder eede bij Hilleken ende Hendrick die <seyden>

geen gelt ofte goederen meer te weeten ofte

t'selve naerderhant te bedencken t'selve open-

baer en(de) bekent te maecken, geschiet opt dyns-

dach den 18 novemb(er) 1664 toeco(me)nde

ondert(ekent) etc(etera)

---

Naedemael dat Peter, natuerlijcken soone

Steijns Peters, sonder kinderen van sinen

lijve te hebben v(er)wect) ofte naegelaten,

deser werelt is comen afflijcih te werden,

sonder dat hij Hilleken, nu wed(uw)e van Steijns

Peters doot heeft beleeft, noch dat eenigh

affstant van haer tocht t'sijnen behoefe

is geschiet, en oversulx den selven

Peter, noch sel onderges(chreven)e als raedt en(de)

rentm(eeste)r-general der Domeynen van

Brabandt int Quartier van sHertogen-

bossche uyt des voorsz. Peters goet dat 

hij [marge: nae de doot / van(den) voorsz. Hilleken] te v(er)wachten hadde, bij aldien de doot

van voorsz. Hilleken hadde beleeft, van

hem als eenen natuerlijcken had die

mogen comen te eysschen, nu niet te pre-

tenderen hebbe, te meer de voorn(oemde)

Hilleken, nu ter tijt noch in leven sijnde,

nae haer doot des voorn(oemde) Steijnssens

goederen nootsaeckelijck moeten devol-

veren en delen op des meergenoemden

Steijnssens erffgenamen alsdan in

leven sijnde, ten waere de selve Hil-

liken tot behoeff van(den) voorsz. tegen-

woordige erffgenamen haere tocht aff-

gingh en also tocht en erffrecht v(er)ga-

dert werde.

Doch reservere

mijn actie van en op de naelaten-

schap van(den) voorn(oemde) Peter, natuerlijcken

als tot een geboirte huysingh gecoft sellen(de)?

werden(de)? een peyrt v(er)coft voor 78 gul(den), een

hoogh kar, en Voort t'geen inden inventaris

staet.

---

Memaria om te onthouden vanden invantaris

Item inden ersten is Peter Stensen die was bastert

gheackerdert met de erfghenamen van Metghen Rutten van

de erfhad voor de helft daer Stens Peeters huys mede

hadde ghehouden voor de soomme van - II g(u)l(den)

Waer van de weduwe van Stens Peeters in tochtende

is besitten de ander helft

Hier van heeft Peeter Stenssen tot het sterfhuys

van Stens Peeters ghehaelt een kotsen die ick wel ten

tyen stayen ghelast heb als blijckt

Noch het selve een kiste die den boien is ghelast, ende

besijen niet veel en deughden als blijckt

Noch eenen drye stapel stoel

Noch van het selve eenen afback ende eerden schotel

Noch van selve van het sterfhuys een kleyn haelken

met een tanghe ende daer Petter erst most aen

laten smeien eer dat hijse cost ghebesanghe als blickt

dat weel is ghelapt, noch het selve vanb het

sterfhuys twee slaplacken met een sack om te mulen

te doen mety een stroye kerf ghenaiy die den boyem

uut viel, noch eenen kayen koyback sonder emdelbort

als ock blijckt tot Langhens

Aen ghaende van weghen het uutsetsel een kaers die

pert van een hadden gheloopen die wij hem hadden

ghegeven voor de waghen

---

Noch een brookas om haer eten daer in te setten eenen

iseren moespot half wij betaelt ende de ander heelf

Langhens soo hebben wij den pot tesamen ghecost

Noch eenen kleynen keetel

Noch twee koyen, noch eenen weghel met noch twee

bueghels, noch eenen soutvat om sout daer in te doen

Noch twee parklere, noch hemden tot sijne lijve gewest

Een par hoosen tot sijne live, noch eenen hoet tot sij hooft

Noch twee beff

Item noch ghegeven van Willem Jacob Langhens in den

ersten een koy, een mael, een kalf met noch een

pert, noch eenen papkeetel

Noch een koykeetel die wel gelapt is beseijen

wel veel als blickt

Noch twee stroyen stoelen met vier stapels

Korf en toc, noch eenen melckeemer met een scherfbort

Noch eenen verckenback daer het pert uut at, noch

eenen kayen ghelaptten wan, noch eenen trogh, noch

een bed met een parlakens met noch een sarsen

tot het bedde, noch een koperen sijschotel

Noch een booterschotel, noch eenen stenen drinckpot

Noch een iseren struefpan, noch een weghel

Noch twee lanp, noch een snimes

---

Noch twee hondert gulden ende vijftich gulden die ghe-

erft sijn van derfghenamen Metghen Rutten

Item Peeter ende Hanrisken tesamen ghecoft twee

rieken, noch eenen spay, noch een meshaeck om mes af te

trecken, noch een bijl, noch een seef met noch scherf-

mes, noch een sep kinneken tot spilinton daer in te doen,

drie eerden testen, noch twee houten schotelen, noch drie

leppels, noch drie Eerden kannekens om olie daer in te

doen, noch eenen eerden pot om romen daer in te ver-

gaderen, groet ontrent 8 cannen, twee houten telgoren,

noch een stroyen vat, genaeyt met een spilcorf, ghe-

nayt met spillen, etlick vlas ghecoft ende dat ghesponnen,

noch eenen sniselcorf, ghebonden van stroy, noch een

plucxsel mant, noch rogghe onghedorst met het

stroy ontrent twee ... of daer ontrent, noch

bockweit die tot Stenssen in de kas staet die Peeter

voor sijn eyghen ghelt ghecoft heff ende ghenoch

teghen schuldich is, noch een kleyn vercken ontrent

sestien weeken out, afgedaen ontrent Catalijn, dit

is Hanrisken, huysvrouwe van Peeter Stensen

alle daghe met haeren eet bevistichende alle ure

alle stoned als mijn heer belieff

Antonia zei op wo, 09/10/2025 - 20:03

Dank je wel voor de transcriptie, René. Het is inderdaad een flink dossier. Heel fijn dat jij dit allemaal zo mooi hebt uitgezocht en hier beschreven. Ik ben er heel blij mee. Heel bijzonder om zo een inkijkje te krijgen in wat er in 1663 en 1664 beschreven is over de familie.

Ik kan de grote lijnen in het verhaal volgen, maar veel woorden zijn me onbekend, bijvoorbeeld een lijwaet, heutpolue, vlegel, een venneken, een rijcxvoirtter. Weet iemand wat ze betekenen?

Begrijp ik het goed dat het stuk vanaf 'memaria om te onthouden vanden inventaris...' de volledige inventaris weergeeft van Peter Steijns en Hendersken? Zo ja, zou iemand dit in Nederlands van nu kunnen hertalen? Of is dat een vraag die ik op het BHCI forum zou moeten stellen?

 

René van Weeren zei op wo, 09/10/2025 - 22:26

Dag Antonia,

De website Historische Woordenboeken van het Instituut voor de Nederlandse taal is hierbij een handig hulpmiddel.

lijwaet = lijnwaet = fijn linnen of producten daarvan gemaakt, zie https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=26305

heutpolue = ik vermoed dat hier een hoofdpeluw = hoofdkussen wordt bedoeld

vlegel = voorwerp gebruikt bij het dorsen van graan of rogge, zie voor een voorbeeld https://nl.wiktionary.org/wiki/vlegel

venneken = dit is mij niet helemaal duidelijk, maar zou een klein vennetje kunnen zijn, aangezien ook elders in het dossier stukjes land worden vermeld

Rijksoord = een kwart van een rijksdaalder, zie onder https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M047706.re.2…

Het is een vrij complexe tekst, maar belangrijk hierbij is te weten dat in het toen geldende erfrecht ook buitenechtelijke ('natuurlijke' in tegenstelling tot 'wettige') kinderen ook recht konden hebben op een deel van de erfenis. Dat recht kan echter pas uitgeoefend worden na het overlijden van de partner van de ouder van de natuurlijke nakomeling; tot die tijd behoudt deze overlevende partner het vruchtgebruik van de bezittingen, maar moet wel maatregelen treffen om de nalatenschap aan de kinderen te garanderen; daarom werd na zo een overlijden een inventaris opgemaakt, waarbij de waarde van de bezittingen vastgesteld werd en ook vast viel te stellen waar de kinderen later qua erfenis recht op hadden.

 

Antonia zei op za, 09/13/2025 - 16:42

De toelichting en de hulpmiddelen zijn heel fijn om de inhoud beter beter te begrijpen. Heel erg bedankt!

Reageer op dit bericht

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Slechts één bestand.
10 MB limiet.
Toegestane types: png gif jpg jpeg.