Beste Frits, een lastige tekst! In r. 3 lees ik werc met een c, en in r. 7 lees ik weerc ; de slot-t van dat is net even anders, de bovenste streep gaat een fractie naar links. De helft van de vervaardigde bakstenen moet hij aan de stad geven, de rest mag hij houden. Bi swepen dienen betekent volgens het Middelnederlandsch Woordenboek wagendienst doen, al is het voorbeeld daar juist met gebruik van de vorm metter swepe. Het woord die rade zal duidelijk worden als we weten wat het werkwoord caeren inhoudt, dat zie ik zo snel niet in het MNW, zou het verzorgen zijn, schoonhouden?!
hulp txt 14e eeuw middelnederlands /enkele woorden
Beste liefhebbers van oude handschriften,
Ik heb hier een ms uit de 14e eeuw, geschreven in het middelnederlands of diets. Er staan een paar woorden in die mij niet helemaal duidelijk zijn:
1)regel 3: wat is een ‘wert’? Het is hier een zelfstandig nw
2)regel 5: wat is ‘die rade’? Een meervoud?
3)regel 7: wat bedoelt de scriba met ‘biswepene’: het lijkt een werkwoord
4)regel 7: wat bedoelt de scriba met ‘zoe zoele wi half den steyn hebben’ = wij moeten de helft van de steen krijgen(?)
Hieronder geef ik de transcriptie van de txt en mijn paraphrase
---------------------------------------
1)de mag(ist)ro vlaecsteyn
2)Int jaer ons he(re)n M CCC achte ende dertich Nae jaers daghe qwame wi over eyn mit meyster joha(n)ne
3)vlacsten in dezen vorwaerden, dat hi onse wert maken zael ende ons doenen zael toe twen jaren toe Ende
4)des zoele wi hem gheven elkes jaeres ix pu(n)t cleyne Ende eyn paer cledere elkes jares ende drie paerde
5)iof twe. Vortm(er) die stoerte caeren ende die rade. Vortmer van elken dusent steynes tyen grote. Vortm(er)
6)zoe zoele wi hem gheven die borninghe ende die zoele wi hem laveren up dat land. Vortm(er) zoe zoele wi hem
7)doen maken dien diic omme dat woert ende dien toe [bi] swepene. Vortm(er) zoe zoele wi half den steyn hebben toe
8)onser bihoef ende die ander helft ziener. Ende vormer zoe zael hi hebben twe ma(n)ne maet hoylandes
9)uppe hoepe Ende eyn paer cledere elkes jares.
---------------------------------------------------------
(1)De meester vlacsteyn
(2)In het jaar ons Heren 1338 na ‘jaersdaghe’ kwamen wij met meester Johan
(3)Vlacsteyn de volgende voorwaarden overeen tw dat hij maken zal onze ‘wert’(?) en voor ons zal werken twee volle jaren. En
(4)daarvoor zullen wij elk jaar aan hem betalen 9 pond klein en wij zullen hem elk jaar een paar kleren geven en drie
(5)of twee paarden. Verder de stortkar en de ‘rade’(?). Verder van elke duizend stenen krijgt hij tien grote stenen. Verder
(6)geven wij aan hem brandstof die wij aan hem zullen brengen op het land. Verder
(7)moet hij voor ons de dijk aanleggen om de ‘woert’ heen en hij moet die dijk ‘biswepene’(?) Verder krijgen wij een halve steen(?),
(8)omdat wij die nodig hebben, en de andere helft krijgt hij. Verder krijgt hij twee mannenmaat aan hooiland
(9)op de ‘hoeppe’ en elk jaar een paar kleren.
Reacties (3)
Otto, je leest, werk - , zeer goed, ik zag het niet. Ik denk, dat je moet lezen 'stortkarren', dus als lydend voorwerp by 'geven'; die raede - is ook een substantief, zo lees ik het.
Otto, (gtb.ivdnt.org) geeft ‘stortekar’, naast ‘sproeikar, strontkar, steekkar’: bedoeld zal zijn een wagen, waarvan af men bijv. grond kon storten; wat 'bi swepene' betreft, de scriba lijkt te noteren, dat Meester Vlacsteyn de dijk om 'dat woert' moet aanleggen (en de dijk die loopt) tot aan 'swepene', hierbij is swepene een plaatsnaam. Zo lees ik het. Hoe dit zij, zoals steeds, beste Otto, hartelijk dank voor je suggesties. Je lezing van regel (4) neem ik, met je goedvinden, in z'n geheel over. Vrgroet frits
frits
zei op woensdag 26 november 2025 - 10:21