hulp bij paleografie voor bachelorscriptie

It[em] H. Van Wechele ut s[upr]a

Ut supra = als boven, als voren

bedankt, ik heb nog een aantal woorden, zou je die ook eens willen bekijken

zoals deze zin

It[em] Jan Will[ems]sone Van Scelle en[de] Jan Bedeke[n]ssone Va[n} Scelle 1 in octob[er]

dit is denk ik een naam

die namen zijn niet simpel. vooral het eerste woord kan ik niet lezen

De bovenste is P[er]cheval

Tip: je kunt ook een hele bladzijde of een grotere uitsnede plaatsen. Soms hebben omliggende tekens een betekenis voor het lezen van het woord. Zo is bij Percheval het woord P[er] leesbaar door een streep bij de staart van de p, die nu net nier/wel leesbaar is. Ook rond het tweede stuk staat mogelijk meer, die kan ik nu niet zo oplossen

beste

bedankt voor de hulp, 

rondom de zin staat eigenlijk niet veel meer. het zijn lijfrentes dus elke regel is een nieuwe naam met een nieuw bedrag. de regels zijn niet gelinkt met elkaar

Ik ben er niet geheel zeker van, dus oplossingen van anderen welkom

It[em] M[er]g[er]e Jans wijf Van de[n] G[er]te[n]/Q[ua]rt[en]houte XI in octob[er]

bedankt voor uw hulp

vooral het middelste woord

K. Van Welle 1 in octob[er]

It[em Jan Raes ut s[upr]a

Beste Jellen, voor het ontcijferen van de voornamen is het wellicht handig om op de site van het Felixarchief of het Rijksarchief in Antwerpen te speuren of personen ook in andere bronnen worden genoemd. Vooral de voornaam waar René terecht voorzichtig Mergere van maakt, lijkt me lastig, het zou ook een vorm van Margriet of Margreet kunnen zijn. Onlangs verscheen van Georges Declercq en Hanne Roose Oud schrift voor beginners. Een inleiding tot de paleografie (Gent 2023), met daarin ook aandacht voor verschillende soorten bronnen vanaf de veertiende eeuw.

zou u deze ook eens willen bekijken 

Beste Otto

De focus van mijn onderzoek ligt niet op de personen zelf, maar eerder op hun geslacht, daarom is het soms moeilijk om afkortingen van namen te lezen en ze te linken aan oude namen.

Beste Jolien, excuses dat ik jouw naam verhaspelde, het contrast tussen de lichtgrijze achtergrond en de kleur grijs van de letters van je naam is kennelijk soms te klein voor mij!

Van jouw laatste fragment is It[em] goet Will[em] ..... sone xxiii in octob[ri] wel duidelijk, maar het gaat je natuurlijk om het ontbrekende woord, en dat is me nu teveel raden. Om lettervormen beter thuis te brengen is het handig om ook eromheen te kijken. Is het gehele register online te vinden, zo ja, waar? Misschien kun je hier een complete bladzijde uploaden, de kans dat je letters onnodig verwisselt wordt dan wat kleiner. Het helpt als je bijeen onbekende schriftsoort die je moeilijk vindt een voor jezelf een alfabet aanlegt.

alle stadsrekeningen van Mechelen zijn digitaal beschikbaar. Bovenstaande tekstfragmenten komen uit de stadsrekening van 1369-1370. specifiek bij uitgaven van lijfrenten van onzen poorters in october 1370.

Dank je wel, Jolien! Toevallig was mij op het Nederlandse archievenportaal Archieven, https://www.archieven.nl, onlangs opgevallen dat het Stadsarchief Mechelen daar nu ook aanwezig is. In toegang 0002, Oud archief van de stad Mechelen, registers en rollen, 1311-1795, vond ik snel inv.nr. 71, 1369-1370, zie https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=210&miadt=700&miview=…. Via dat portaal werd me pas duidelijk dat deel 8 uit 1894 van de inventaris door V. Hermans, de registers en rollen behandelt, uitgerekend dat essentiële gegeven staat er niet bij in de Mechelse archiefbank op https://archiefbank.mechelen.be/index.php/stad-mechelen-ancien-regime-2 .

Ik stel mij zo voor dat jouw scriptiebegeleider onder andere wil zien dat je dit soort zaken duidelijk aangeeft, en dat zoekpogingen als de mijne, de zin daarvan onderstrepen. Op scan 65 (fol. 63) van de rekening zie ik de maand oktober met de gevraagde passages.

Beste Otto. Ik heb al deze informatie al zelf gevonden. Het punt is dat er een aantal woorden zijn die ik niet kan lezen. Van daar deze vragen. 

Beste Jolien, sorry dat ik je gisteren niet meteen een oplossing voor het laatste fragment op f. 63v kon geven, het was voor mij duidelijk moeilijker dan de andere teksten die je hier aanreikte. Alleen door vergelijking van lettervormen, speciaal de s, en vormen van andere tekstelementen, met name het streepje na de k, kon ik voorkomen dat ik ging raden. Ik ontcijfer het nu als: It[em] Giet Wilt Krimans sone xxiii in octob[ri] -- x s. ga. Succes en plezier met je onderzoek!

Jolien, na nog eens kijken en vergelijken besef ik dat het bovengeschreven streepje staat voor -ar of -er. In de regel boven deze notitie staat de naam Sondercost, eveneens met zo'n afkortingsteken. Het wordt dan als naam Karmans of Kermans. Ervoor staat Witt, met dubbel t. niet -lt.

Mijn kleine bijdrage:
De (courante) voornamen worden sterk ingekort:
Bijvoorbeeld : H. staat voor Hen(d)ri(c)k, P. is Petrus/Pieter/Peter, W° is Wouter.
Bij Bedekenssone hierboven lees ik liever Liedekenssone
Perchevale / Parchevale
Akkoord met Otto: m'gr' (met twee verticale afkortingsstrepen) wordt Margriete: dus "Margriete Jans wijf van den Grotenhoute"; net daarboven staat K. van Welle, waarbij K. op te lossen is als Katherina/Katelijne of een andere variant (vaak volgt verderop "dochter").
Het laatste fragment is: "Item, Gielis Willem Kermans sone".

Oefening baart kunst, dus (blijven) kijken en vergelijken. Een hulp biedt de vergelijking met dezelfde post in de rekening van andere jaren: lijfrenten, of het nu voor eigen poorters dan wel 'vreemdelingen' is, worden uitbetaald zolang de trekker (m/v) leeft en komen dus, bij stipte betaling, jaarlijks terug in de rekening.
 

Dank je wel, Michel, dit is precies mijn ervaring, kijken, nog eens kijken en vergelijken. Soms staat een naam als Gielis wel voluit geschreven, dat helpt dan weer op een andere plek, om maar een voorbeeld te geven. De l en de t verdienen hier extra aandacht...