Beste Frits, voer stof vat ik op als voor stof in de zin van kledingstof. In r. 9 gaat het om snacwijn, wijn voor het misoffer. Hebben verdraghen, gewilkoert ende gheset betekent volgens mij "wij hebben vergaderd, keuren vastgesteld en bepaald".
hulp bij 2 woorden, txt 14e eeuw in het diets
Beste liefhebbers van oude handschriften,
ik heb hier een txt, 14e eeuw in het diets geschreven. Voor twee woorden, rood onderstreept, vraag ik hulp:
-)hoe lezen jullie ‘voer stof’ (regel 5)
-)welke heilige wordt bedoeld met ‘sanchwijne’ (regel 9)
Hieronder geef ik de transcriptie en vertaling
--------------------------------------------
1)salmen daer toe gheven voer stof(3),
2)voeder en(de) neye gheldt, xviii gr(ote).
3)En(de) daer men ene(n) der stad boden
4)enen rok ghevet, dien salmen daer
5)toe gheven voer(3) stof, voeder en(de)
6)neye gheldt, xii gr(ote).
7)It(em) op dien selven dagh hebbe wy
8)verdraghen ghewilkoert en(de) ghe
9)sat, dat men sal gheve(n) toe sanchwijne(4)
10)sente nythawes kerken(5) en(de) onser
----------------------------------------------
(vert.) ..... , dat aan elk van hen ‘voer stof’, eten en nieuw geld gegeven zal worden tw. 18 groten. En als aan een van de stadsboden kleding gegeven wordt, dan moet hij ‘voer stof’, eten en nieuw geld krijgen tw. 12 groten.
Eveneens, op dezelfde dag hebben wij over gedane afspraken vergaderd en besloten, dat op ‘sanchwijne’ aan de Sint Nicolaus Kerk en aan onze Vrouwe Kerk 6 schilden gegeven moet worden
Reacties (9)
Het woord 'voer' is volgens mij hier te lezen als 'voor': als vergoeding voor de aanschaf.
Ik vermoed dat Sanchwijne een verwijzing is naar de Heilig Bloedprocessie, oorspronkelijk op 3 mei (zie https://nl.wikipedia.org/wiki/Heilig_Bloedprocessie_(Brugge)).
De heilige vermeld in regel 10 is overigens Sente Nyclawes gespeld.
beste Otto en Pauwel, hartelijk dank voor jullie bijdragen. Soms huizen er in de oude handschriften woorden die moeilijk zijn te verklaren. Pauwel, ik vond op het artikeltje dat je bijstuurde via de koppeling het woord 'sanchwijne' niet. Ik vermoed, dat je dacht aan 'wijn van een sanctus' (?) Heb ik je goed begrepen? Vriendelijke groet, frits
Inderdaad staat in het artikel geen Sanchwijne, maar ik las in die term 'sanguine' = 'bloed', vandaar de associatie. Is het stuk uit Brugge afkomstig of elders?
Dag Rene, dank voor je reactie. Ik vind het heel goed gevonden, trouwens; sanguine - is een ablativus en dat maakt dan, 'met/door bloed'. Je kan best gelijk hebben. Ik dacht zelf: sanct wijn = heilig bloed; misschien een verwijzing naar het avondmaal(???) Hoe dan ook, ik ga nadenken over je bijdrage.......
Beste Frits, bij het misoffer worden brood en wijn geconsacreerd, de wijn staar voor het bloed van Christus. Sancwijn lijkt me afgeleid van het Latijnse sanguis, zelfs al geeft het MNW die etymologie niet, zie https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?wdb=MNW&actie=article&uitvoer=HTML&id… .
Het MNW geeft wel een mooi citaat uit Harderwijk uit1431, "(Doe) hebben die scepen verpacht die wijnsise … upt vorwarden dat die pachter geven sall buten onser stat cost tot allen kerken sanckwijn, alst van outs gewoonlic is gewesst"., Als miswijn koos men kwalitatief betere wijnen uit.
Zeer bedankt Otto, ik neem je inbreng mee met je goedvinden, vrgroet frits
Zie WNT, s.v. zangwijn: wijn die functionarissen van de R.-K. kerk kregen voor het zingen (= opdragen van gezongen) missen.
@Michel, aha, dat het om wijn voor zangers zou gaan was wel mijn eerste gedachte, maar onder het lemma sancwijn stond dat niet, dank voor je aanvulling!
frits
zei op zaterdag 29 november 2025 - 08:23