Frans van Kostenobel

Dit is pagina 1. De overige pagina's zal ik ook doen. Die volgen nog.

De testateuren

hebben verklaart in de

200e penning tot geen

4000 gulden bekent te staen.

In den name des Heeren Amen.

Bij den innehouden van desen jegenwoor-

digen openbaare instrument sij kun-

dig ende kennelijck eenen ygelijcken dien't be-

hoort, dat op huyden den 15e September

deses jaars XVIC tnegentigh des avonts

de clocke omtrent negen uuren, compa-

reerde voor mij Friederick van den Broek,

openbaer notaris, bij den Ed. Hove

van Hollandt (op de nominatie van de

E.E. Achtbare Heren die van de geregte

der stadt Leyden) geadmitteert, bin-

nen deselve stadt residerende, ende

voor de nabeschreven getuygen, de eersame

Frans van Costenobel, brande-

wijnvercooper ende d'eerbare

Maertje Gerrits van der Back, egte-

man ende vrouw, wonende binnen

dese stadt in de Claresteegh,

mij notaris bekent, sijnde hij testa-

teur sieckelijck te bedde leggende ende

sij testatrice kloeck ende gesont

van lighamen, gaende ende staande,

haar verstant, redenen ende

memorie wel magtig ende ten

vollen gebruykende, gelijk als aan- /

Hier het vervolg:

mij notaris ende de getuygen uytwen-

digh bleecq, dewelcke verclaarde

van voornemen te wesen niet van deser

werelt te scheyden sonder eerst ende

alvoorens van hare tijdelijcke goederen,

haer van God Almagtig verleent,

gedisponeert te hebben, doende t'selve

soo sij opentlijck verclaarde uyt haar

beyder eygen vrije wille ende ge-

moet, sonder yemants opmakinge

ofte misleydinge, bevelende alvoo-

rens hare ontsterffelijcke ziele in de

bescherminge Godes, haren Schepper ende

Zalichmakere, ende hare doode lighamen

de aarde met een eerlijke begravinge,

revocerende, casserende, doot ende te

niet doende bij desen alle voorgaende

testamenten, codicillen ofte eenige

ander soort van uytterste wille, die

zij comparanten, t'sij gesamentlijck ofte yder

van hen in't bysonder, voor dato deses

soude mogen hebben gemaakt, gepasseert ofte verleden,

niet willende, nogte begerende dat deselve ofte

eenig vandien kragt hebben ofte effect sor-

teren sullen, maar bij ydereen geagt ende gehouden

sullen moeten werden ofte die noyt gepasseert

ofte verleden waren geweest /

ende bij desen van nieuws dispoonerende,

soo verclaarden sij comparanten ende testanten

uyt conjugale lieffde ende affectie die

sij den anderen sijn toedragende over ende

weder over ende sulx de eerststervende de

langstlevende te stellen ende nomineren

tot sijn ofte haar eenigen algehelen ende

universele erffgenaam, ende dat in alle

de goederen, geene ter werelt uytgesondert,

die de eerststervende metter doot ont-

ruymen ende agterlaten sal, omme daar-

mede bij deselve langstlevende gedaen

ende gelaten te werden naar sijn ofte haar

welgevallen, alles sonder tegenseggen

van ymandt, behoudelijck ende onder dese

conditie nogtans, dat indien de eerster-

vende eenig kint ofte kinderen int leven mogt

komen naar te laten, de langstlevende gehouden

sal sijn desselfs eerststervendens kint

ofte kinderen te alimenteren in eeten, drincken,

kleden ende reden, deselve havenis ende gemak

te doen, soowel in sieckte als gesontheyt,

alsmede styleren in een ambagt ofte hant-

werk naar de kint ofte kinderen begryp, ge-

duurende t'selve tot dat de minderjarige

tot sijn ofte hare ouderdomme van 25 jaren

ofte eerder huwelijcken state sal ofte sullen

sijn gekomen, alswanneer deselve langstle-

vende nog gehouden sal sijn aen de voorsz. kind

ofte kinderen uyt te keren ende laten volgen

soo veel als de langstlevende in conscientie /

ende naar den staet des boedels alsdan

sijnde sal bevinden te behoren, als de

eerststervende het de langstlevende

toevertrouwende ende toevogende t'gunt voorsz.

staet de eerststervende sijn ofte haar

kint ofte kinderen voor ende in plaatse van de

legitime portie deselve naar regten

in des eerststervendens boedel

competerende ende waarinne deselve ende in

meerder niet werden geinstitueert.

Dogh indien het mogte komen te gebeu-

ren dat de langstlevende sig ten

anderen huwelijkken quame te begeven,

in soodanigen gevalle is des eerstster-

vendens expres begeren dat de langstlevende

aen de voogden, hiernaer genoemt, ten

behouve van voorsz. eerststervendens

kind ofte kinderen gehouden sal sijn over te geven de geregte

helfte van den geheelen boedel, sooals

die alsdan bij de langstlevende

sal werden beseten, van welcke

helft van den geheelen boedel yder

van des eerststervendens naergelaten

kint ofte kinderen even veel sullen trecken

ende genieten, soodra de jongste

van des eerststervendens kint ofte kinderen

tot sijn ofte haar ouderdomme van 25

jaren ofte huwelijkken state sal sijn gekomen

ende eerder niet, begerenden de eerstster- /

vende mede wel expresslijk dat de

vrugten ende innecomsten van de voorsz.

helft van den geheelen boedel bij de

langstlevende sal werden genoten ende getrokken

ende dat soo lange als deselve

langstlevende ymandt van des eerstster-

vendens kinderen alimenteert, ende in-

dien yamandt van des eerststervendens

kint ofte kinderen yets tegens dese dispositie

mochte in't werck te stellen, soo verclaerde

de eerststervende nader te disponeren

ende de kint ofte kinderen die tegen dese dispo-

sitie komen te opposeren alleenlijk maer te

institueren in de simple legitime portie,

deselve opposerende kint ofte kinderen naar regten

in des eerststervendens boedel compete-

rende ende in meerder ofte anders

niet.

Stelden voorts sij comparanten ende testanten

tot absolute voogt, voogdesse ende voogden

over sijn ofte hare naar te laten kint ofte kinderen

de langstlevende van haar beyden tot

het hertrouwen toe, ende op het hertrou-

wen ende overlijden van de langstlevende

de eersamen Claes van Costenobel,

sijn broeder, Pieter Jansen Vermeer, wonende

in Gelderswou ende Antony Lan-

nooy, haare goede bekende vrunden, gevende

deselve gesamentlijk soodanige last, magt

ende authoriteyt als alle voogden naar regt,

redenen ende billicheyt toekomt, ende spe-

cialijk mede dat bij t'sterven, onwilligheyt ofte onbe-

qauam werden van een van de voogden de

langstlevende gewillig ende bequame

weder een ander eerlijk ende bequaem persoon

sal mogen ende moeten verkiesen, geduurende /

t'selve tot dat de minderjarige tot hare

25 jaaren ofte eerder huwelijkken state sal

ofte sullen sijn gekomen, willende ende begerende

sij companten dat alle t'gene voorsz. staet ende

wat voorts tot de voogdije behoort,

niet uytgesondert, jae self t'vercopen ende

transporeren van roerende ende onroerende

goederen alleen gedaen ende uytgeset werden

sal bij de voogden ende sulx buyten eenige

de minste consent ofte toesigt van

eenige vrunden, heren magistraten, weesmeesteren

ofte andere als alle deselve ende elkken van

hen uyt haar beyder boedels, ende sulx soowel

uyt des eerst- als laatststervendens boe-

del secluderenden ende uytsluytende bij desen.

Alle t'welk sij comparanten ende testanten seyden

ende verclaarden alsoo te wesen haar beyder testa-

ment, laatse ende uytterste wille, ordonnerende

ende begerende dat hetselve daarvoren sal vali-

deren ende effect sorteren, t'sij als testament,

codicille, gifte uyt sake des doots ofte soo

ymants uytterste wille best vermag te subsi-

steren, al waar't dat alle solemniteyten naar

strengheyt van regten in desen gerequireert daarinne

niet volcomentlijk en waren geobserveert ofte onder-

houden, versoekende voorts sij comparanten dat hier-

van kennisse gedragen, gemaakt ende gelevert werden

instrument in forma.

Aldus gedaan ende gepasseert binnen der stadt

Leyden ten huyse van de comparanten, present de

ondergeschreven getuygen.

Frans van Costenobel

X Maertge Gerrits van der Back selfs gestelde merck

Jacoobus van der Wielen

Jacobus Manneke

t'Welck ik affirmere

F. v. Broeck, notaris publicq

Heel hartelijk bedankt. Wat een snelle reactie

 In bovenstaand stuk staat als datumaanduiding: XVIC tnegentigh. Als ik het opknip in stukjes zou hier bedoeld kunnen worden 16 100 negentig dus 1690. Is dit een juiste conclusie? Ik heb op internet gezocht naar een site waar zoiets uitgelegd wordt, maar die kan ik niet vinden. 

Inderdaad, het jaar is 1690. De XVIC staat voor 1600 en dan volgt nog tnegentig, dis 1690. Men schreef zo' n getal met een t ervoor, zo ook tsestich, tseventich.

@Jan, de Nederlandse Wikipedia legt het nodige uit over rekenen met Romeinse cijfers, zie https://nl.wikipedia.org/wiki/Romeinse_cijfers. Ook hier op Wat Staat Daer zijn er oefeningen met Romeinse cijfers.

De normale romeinse cijfers geven geen probleem. Ik had verwacht dat 1600 geschreven zou worden als MDC. DE splitsing in XV1 en C vind ik bijzonder. Was dat gebruikelijk? En waarom 90 gewoon voluit daaraan gekoppeld? Op Wikipedia kwam ik ook de mogelijkheid tegen van een periode aanduiding XVI c zou dan betekenen derde kwartaal van de 16e eeuw Dan kom ik op 1590 . Het probleem is dat 1590 in het vierde kwartaal valt. Overigens bedankt voor de tip van oefeningen in romeinse cijfers op Wat Staat daer. Die had ik nog niet ontdekt

@Jan: Het was zeer gebruikelijk om de eeuw aan te duiden met de C in superscript (bovenaan, zoals we met kwadraat doen).

Dit lees je dan gewoon als 16 (maal) honderd.

Men schreef zeker niet altijd duizend zeshonderd (MDC).