Overslaan en naar de inhoud gaan

Forum

Eisen van de baljuw van Bleiswijk 1564 Ghijsbrecht Aertsz van Duvenvoirde

In het stadsarchief van Rotterdam bevindt zich het archief van het ambacht Bleiswijk.

Stadsarchief Rotterdam, toegang 1290, Archief van het Ambacht Bleiswijk, Inv. Nr. 940, Eisen van de baljuw van Bleiswijk 1564

De tekst is gedeeltelijk leesbaar. Ik zoek hulp voor de slecht leesbare tekst.

Mijn voorlopige transcriptie plaats ik hier om te tonen wat ik zelf gevonden heb.

Eijsch ghijsbrecht aertsz van duvenvoirde als baillue van bleijswijck inden name vande heer van bleijswijck op ende tegen pieter pietersz gedaechde alhier
 

Seijt deijscher dat nijemant geoirloft en is te usurperen die hoecheijt vande heer van bleijswijck als
coep ende actie hebbende vande graiflicheijt van hollant op paijmelese ma? Dat es van tgene zijn
hoge zijne hoechijt verbeuren mogen
 

Ende alsoe die gedaechde … te treden … hoecheijt sonder last ofte enige commissie dair toe hebben
ende he gemaict heeft gehadt thien? …. Toebehoirt …. Tot versiaerisse vande hoecheijt vande heer
van bleijswijck van zijne ….. dwelck saeck sijn vande quaden sequentie … gestraft nijet en behoirt ..
exemple voldaen ende genouch …
 

Soe concluderende deijscher dat die gedaechde bij vonnis ……….
Bidden die … bij vergisse … ende
Voirts ge……..
Somme van twee hondert carolus gulden
Ende
Ofte tot .. ende conclusie den
Eijscher
Maicken in cas van … eijsch van costen
den xxiien maert 1564

Tot zover de voorlopige transcriptie

Graag jullie hulp!

Reacties (8)

Geert Ouweneel zei op ma, 08/03/2026 - 14:59

Een onmogelijke opgave gezien de vaagheid van de tekst. Ik heb hier en daar nog wat kunnen toevoegen, maar daar blijft het bij.

Otto Vervaart zei op ma, 08/03/2026 - 16:44

Ik sluit me bij Geert aan, zelfs met een nabewerking voor contrast krijg ik deze foto niet scherper, de inkt lijkt grotendeels erg verbleekt. In de eis kon ik nog laesae majestatis ontcijferen, dan verwacht je ervoor iets met crimen. De baljuw schermt met mogelijke majesteitsschennis....

Jacques Duivenvoorden zei op ma, 08/03/2026 - 18:39
Beste Geert en Otto, Alle kleine beetjes helpen bij deze tekstuele puzzel. Dat er in deze tekst "lese majestatis" ontcijferd wordt helpt al. Het woord ervoor zou dan de tekst "crijmen" kunnen zijn. De "somme van twee hondert carolus gulden" in het vervolg maakt de eis best concreet. Ik ben benieuwd of er meer kleine bijdragen komen voor deze puzzel.
Otto Vervaart zei op di, 08/04/2026 - 08:57

Beste Jacques, soms kunnen reacties op vragen wat negatief klinken, maar het bracht me wel op het idee eens een negatieve versie te maken van de foto. Onderzoekers hebben lang zonder piepen microfilms met negatiefversies van bronnen bekeken, dat scheelt minstens in de lichtintensiteit bij het turen naar het beeldscherm... Het langzaam ontcijferen van teksten is trouwens helemaal niet verkeerd om oud schrift beter te gaan lezen, slow palaeography!

René van Weeren zei op di, 08/04/2026 - 08:58

Nog bezig met de ontcijfering, maar vast 1 oplossing: er staat peyne = straf

René van Weeren zei op wo, 08/05/2026 - 08:48

Nog wel de nodige lacunes, maar dit is wat ik er tot nog toe van kan maken, mede met dank aan Otto's afbeelding:

Eijsch ghijsbrecht aertsz va(n) duvenvoirde als baill(ue)van
bleyswijck inden na(m)e van(de) heer va(n) bleyswijck op
en(de) tegen pieter pietersz(en) gedaechde alhier
 

Seyt deyscher dat nyema(n)t geoirloft en is te usurpere(n)
die hoecheijt vande heer va(n) bleyswijck als
coep ende actie hebben(de) vande gra*eflicheyt va(n) holl(an)t *up p*eyne
lese ma*iestatis[1] dat es van tgene zij(n) hoge(n) zijne hoechijt
v(er)beure(n) moge(n)

Ende alsoe die gedaechde *hem v(er)nerent heeft
te treden … hoecheijt sonder last ofte enige com(m)issie da*er toe
*te hebben en(de) he*(m) gema*ect heeft gehadt ... v(er)toenen(de)
seekere ... toebehoren(de) e(n)en ... ...kisz(oon) tot v(er)smadenisse
van(de) hoecheijt van(de) heer va(n) bleyswijck cleynachticheyt
va(n) zijne jurisdictie en(de) verlies en(de) ... va(n) zijne
... dwelck ... sijn va(n) quaden sequentie
die ongestraft nyet en behoirt te blijve(n) te(n) exempele
va(n) ... en(de) genoech swaar is ...
 

Soe concluderende d eysscher dat die ged(aechd)e
bij u mij(n) heer ... ... ... sal
worden te come(n) ... u ... ... ...
bidden die inhout? bij vergiffenisse en(de)
Voirts geco(n)demneert te worden in den
som(m)e va(n) twee hondert carolus gulden
en(de) ... ... gelijcke ... te doe(n)
ofte tot ... come(n) ende conclusie den
eijscher ald(...) ... te wesen.
maicken. In cas van … eysch en(de) costen
actum den XXIIen maert a(nn)o 1564

Jacques Duivenvoorden zei op wo, 08/05/2026 - 16:14

Beste René van Weeren,

Ik ben enorm onder de indruk en blij over jouw transcriptie van deze complexe tekst met fragmentarisch leesbare tekst en over de hele linie moeilijk er samenhang in te ervaren. Dat laatste (samenhang) heb je bij mij opgeroepen en zorgt dat de tekst ook een duidelijke context krijgt.

Wellicht zijn er nog aanvullingen mogelijk.

Ik zelf heb van notariële akten uit de 16e eeuw een groot aantal transcripties gemaakt waardoor je een beeld krijgt van het notariële jargon en standaard formuleringen. Dat ligt hier anders want ik ken geen goede voorbeelden van vergelijkbaar materiaal. Op de achterkant van deze eisen van de baljuw staat een vergelijkbare casus. De gedaagde is wellicht de broer van de eerste en heeft de naam Crijn Pietersz.

Ik stuur voor de volledigheid ook deze achterkant.

Met vriendelijke groeten,

Jacques

Jacques Duivenvoorden zei op wo, 08/05/2026 - 16:15

De foto van de keerzijd van de eisen van de baljuw

Reageer op dit bericht

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Slechts één bestand.
10 MB limiet.
Toegestane types: png gif jpg jpeg.