dispensatie

..waarbij de verlening van de ontheffing (dispensatie) voortijdig werd beëindigd ( door een speciale commissie ).. in aanwezigheid van getuigen; Maria.. etc.

Er was een orgaan of raad betrokken bij deze dispensatie zo lijkt.

de reden van de dispensatie is waarschijnlijk dat ze verwant waren ..Bij rooms-katholieke huwelijken komt het regelmatig voor, dat een huwelijk met dispensatie is gesloten. De drie belangrijkste dispensaties zijn: trouwen in de gesloten tijd (tempore clauso) en dispensaties wegens te nauwe bloedverwantschap (consanguinitatis) of aanverwantschap (affinitatis) tussen bruidegom en bruid. Dispensatie voor trouwen in de gesloten tijd betekent dat bruidegom en bruid vrijstelling krijgen om in de advent of vasten te trouwen. Dispensatie wegens bloedverwantschap wordt verleend als de bruidegom en bruid gemeenschappelijke grootouders (2e graad), overgrootouders (3e graad) of betovergrootouders (4e graad) hebben. Het kan daarbij voorkomen dat een betovergrootouder van de bruidegom dezelfde persoon is als een overgrootouder van de bruid. Er is dan sprake van een dispensatie in de 3e en 4e graad. Soms komt het voor, dat de huwelijkspartners langs een lijn een gemeenschappelijke betovergrootouder hebben en langs een andere lijn een gemeenschappelijke overgrootouder. Er is dan sprake van een dubbele dispensatie. Dispensatie wegens aanverwantschap komt alleen voor als minstens één van de huwelijkspartners eerder gehuwd is geweest. Als bijvoorbeeld een man als weduwnaar trouwt en zijn eerste echtgenote had eenzelfde overgrootouder als de vrouw waar de man nu mee trouwt vindt dispensatie plaats wegens aanverwantschap in de 3e graad. Ook hier kan dubbele dispensatie optreden. Als genoemde weduwnaar en zijn a.s. vrouw een gemeenschappelijke betovergrootvader hebben vindt er behalve dispensatie wegens aanverwantschap in de 3e graad ook dispensatie wegens bloedverwantschap in de 4e graad plaats. Vermeldingen van dispensaties kunnen een belangrijk hulpmiddel zijn bij stamboomonderzoek. In het hiernavolgende zullen enige voorbeelden van dispensaties volgen.

Tim

Beste Tim,

Hartelijk dank voor je ontcijfering en bovendien voor de informatieve toelichting.

Ik ben er heel blij mee. Nogmaals dank.

Met vriendelijke groet,

Cees 

Ik lees niets over beëindiging van de ontheffing, integendeel zij trouwen met verleende ontheffing van de ban. De reden voor de ban wordt niet vermeld.

Hier is wat spraakverwarring. Er is in dit geval door een speciale bisschoppelijke commissie dispensatie verleend. Het betreft echter niet een van de dispensaties die Tim beschrijft, maar een vrijstelling van de verplichting om na de ondertrouw het voorgenomen huwelijk op drie achtereenvolgende zondagen in de kerk (voor Gereformeerden) of van de pui van het raadhuis (voor andersgezinden) te laten aankondigen.

Deze aankondigingen waren bedoeld om personen die eventueel bezwaar tegen het huwelijk wilden aantekenen in de gelegenheid te stellen om kennis te nemen van het huwelijksvoornemen en hun bezwaren door te geven.

In sommige gevallen kon vrijstelling verleend worden om een of meer (en soms alle, zoals waarschijnlijk in dit geval) van deze afkondigingen (in het Latijn: bannis) over te slaan. Er was dan meestal een reden om het huwelijk zo snel mogelijk te voltrekken: in het geval een van de verloofden ernstig ziek was, maar ook in het geval van bijvoorbeeld militairen en zeelieden die plotseling zouden moeten vertrekken.

De reden voor de vrijstelling wordt hier niet vermeld; in sommige gevallen bevatten oude bisschoppelijke archieven nog registraties van de verleende vrijstellingen en de redenen daarvoor.

dispensatie,

Allen hartelijk dank voor het meezoeken en meedenken voor de juiste formulering en het geven van een toelichting. Fijn dat er zo wordt meegedacht.