brief uit Gelder uit 1584

Bijgaand nog een stuk tekst (titel / beschrijhving van de akte)

Eerwerdiche, edelen, hochgelerde, wijse ende seer voorsinge

heer.

Ick sende u EW. door desen brengere dye bueren

van sijn hochheyt aen mijn heere de tresorir Drinckwart,

biddende u EW. seer dinstelijck dye goede handt te

willen houwen, dat wij moegen becommen een favorabel

advis hetwelcke u EW. sollen geliefen aen mij

alhyer toe Gelder bestellen ten huyse van den

rentmester dye welcke in mijnen handen dat leveren

sal, voerseckerende u EW. soe dye saecke mach

commen tot enen goeden eynde, dat ick an dye gemeene

coopluyden sal diligenteren dat sij sullen bekommen door

u EW. een groet favor gesciedt toe wesen,

ick bidde u eerw. geliefe dat advis toe bestellen dat

ick dat mach becommen in mijnen handen want ick

daervoor heeb gerespondert, anders en sollen dese

briefen niet hebben worden overgegeeven voor alle

mijne heere tresorir hadt gecommen tot Grave

off Roermont oft Venlo. Ende doende dese tot

egene anderen eynde, bidde ick den Almachtigen U

Eerwederdiche, edelen, hochgelerde, wijse ende seer

voorsinge heer te willen nemen in sijn helige

hoede. Gescreven in Gelde den 15 Decembris

anno 1594

Dit hoort er nog bij:

U eerwerdiche, dienstwilge dinnar

An van Dael

Post datum bidde ick soe

verre moegelick dat ick mach

hebben coopye van den advise.

Beste Geert, hartelijk weer voor je hulp. De teksten uit deze periode zijn voor mij helaas te lastig. Ik heb nog 2 à 3 andere brieven uit 1584 gevonden onder hetzelfde inventarisnummer. Ik wil je hier niet mee belasten, maar mag ik vragen of je daar ook nog eens naar wilt kijken? Het lijkt jou vrij gemakkelijk af te gaan, of vergis ik mij?

hierbij het vervolg van brief 28

Hier de laatste twee teksten:

deel 1

Hoochweerdige, Edele, hoochgeleerde, zeer wiese ende

voersienige, grootgebiedende heere,

Naest presentatie mijnes ganz willgin onverdroten ende moge-

licken dienst, hope ick uwer hoochwerden sullen ontfangen

hebben die bryven van sijne hoocheit geschreven aen mijn

heere tresosier generael op het punct van Cleeffsche li-

centen opten Maasstroom, biddende uwer hoochwerden gelieve

dat advize unde heren tresorier voersz, to seinden aen den renth-

meester alhier, om mij overgelevert to worden, ende

so verre mogelick, dat ick daervan copie mach hebben.

Anderdeels hebbe ick gisteren ontfangen van den auditeur

tho Ruermunde sententie tegens die weduwe Camillo

... wairvan cope hierbij gefuecht is, also nu sijn

Ew. van den Berghe mit mijn heere tresorier generael

in haer vertreck nae Rijnbeeck goetgevonden ende begeert

hebbe om die questieuse sacke tusschen beyden in der

fruntschap to liquideren ende hintsleggen, sende ick

attestatie van het geen op mijnen goeden wille mij

van de wedeuwe gepresenteert is, to weten 150 gulden

uyt courtosie ende nyet van rechtswegen, und mijne

gedane oncosten durende desen processe belopen inne als

300 gulden, also dat ick anders nyet kan speuren

dan dat die weduwe obstinatelick mit mijn is spottende

numael ick die sententie tegens haer obtinirt hebbe,

waervan ick tot geen exercitie sal kunnen geraken

dan deur apprehensie van haere persoon, angesien sij

met hulp des gouverneurs alle die meubelen ende ge-

reede goederen uyt den arrest verbrocht ende verborgen

hefft, impetrerende mede als mijne eysch sich bedraecht

deel 2

Kan oeck nyet laeten uwen hoochwerden damoedelick

to kennen te geven, welcken gestalt ick opentlick

gedreicht warde van zijnen EW. gouverneurs adel-

borsten genant Jasius diewelcke die weduwe (so men

seyt) in houwelijck hebben sal, biddende uwen hoochwerden

gelieve die goedertieren handt daeran to halden, dat

deur den heren statholder den gouverneur deser stat

belast mach worden mij te maintenieren dat mij recht

und geen gewalt wedervare, off geschiede, ende dat ick

tot dyen eynde schrijvens van sijn genade aen sr. Geor-

ge Basta mits desen mach bekomen als oick van den

heren tresorier om geene surseantie van de executie to

gestaden.

Und deweil ick sekerleck maecke dat die weduwe sech tot vol-

doeninge der sententie nyet sal willen verstaen dan sich

voer tgene deur apprehensie bij den provoost te doen

ende laeten logiren om mij op die lange baen to suveren ende

mijne reyse nae den grave to beletten, al waere ick

noetsakeleck to doen hebbe overmits dat garnisoen

gemonstert ende betalinge ontfangt waeraen ick

merckelicke summe gelts ten achteren byn, bidde dat ge-

lijckfals in het schrijven van sijn hand ende hoochgedachten

heren tresorier bevolen worde dat mij die wederom

nyet relaxere sonder mijnen consent wes hij den

teneur van de sententie voldaen sal hebben, biddende oot-

modeleck dat u hoochwerdige mij die schepenen ten besten salde

recommanderen mijne persoone in derselven goede gratie

mit bevelinge der ..., weder besten antwoort gans

diensteleck verwachtende. Datum deser am 19en

Decembris 1594.

Eerwaerde, hoochwerden, demoedige dienstwilge

Art van Dael

Beste Geert, werkelijk top, dank je wel! Wat een lastige teksten, zelfs getranscribeerd en al.  Maar ik vermoed dat de brieven afkomstig zijn van een ver familielid van mij, Art van Dael. Hij was lakenkoopman, schepen en burgemeester van Grave, maar verbleef in 1594 wellicht tijdelijk in Geldern. Dat maakt het voor mij wel interessant, want misschien kunnen deze brieven dat bevestigen.

Blijkbaar vraagt Art van Dael hier advies over de Kleefse licenten op de Maas en over problemen rond de uitvoering van een vonnis in een proces tegen de weduwe van don Camillo Sacchini. Don Camillo was vanaf 1580 tot zijn dood in 1592 de Spaanse gouverneur van kasteel Middelaar. Hij bracht in die tijd versterkingen aan, waarvoor hij hout en stenen gebruikte van het verwoeste klooster St. Agatha. Vanwege de verwoesting van het klooster waren de kruisheren uitgeweken naar Grave en Gennep. En daar zie ik dus een mogelijke relatie.

Bijgaand plaats ik ook de laatste twee brieven (4 foto's). Mocht je nog zin hebben om die te transcriberen, ben ik je zeer erkentelijk. Er is zeker geen haast bij.

Hierbij deel 1

hierbij brief 29, deel 1 (vorige foto was een opschrift/adressering daarvan).

hierbij brief 29, deel 2

Tenslotte een brief uit hetzelfde dossier, die door een andere hand lijkt te zijn geschreven. deel 3

Dit is van de scan van 15:19 en 15:21

Hochwerdiche, edelen, hochgelerde, wijse ende

seer voorsinge gebiedende heere,

Ick en can u hochwerdiche niet erhalden te adverteren hoe

dat ick byn ged(w)ongen gewest met executie vorts

te varen tegens dye weduwe van Camillop

Saccini, alsoe dat den scholtis dye weduwe heeft

gestelt bij den rechte ban in gevanckenis den 23

deser maent offermits sij weduwe voir den

arrest heeft gebrocht allen dye gearesterde goederen,

ende dye andere haers mans goederen verborchen,

ende daerom de executie is gecommen volgens den

vonnis op haeren persoen waerdoor nymen d'eet

is gesworen geweest van veele diversche Ittaliaenen

soe dat ic mij derhalven heeb moeten voorseckeren

van mijnen persoen te transporteren bynnen Straelen

al waer ick mij tegenwoordich heeb laeten brengen

met rouwen, ende als nu dese Ittaliaenen

heeben gesyn dat sij tegens mijne persoen haer

leet niet hebben connen gevrecken, heeben sij haer

niet vermidt gisteren nacht met gewalt

dye weduwe te halen uut desen rechtehuys houden

waervan principale autors van sijn gewest enen

adxdelborst onder de compannie van George Basta,

goeverner der stadt Gelder met den cornet

oft vendrege van die companni van Colla Maria,

ende alsoe dit selvege is een stuck van groete

ende quade consequentie hebbe ick dye stouticheit

genomen dit selve an u hochwerdige te adverteren /

biddende u hochwerdige geliefe dye goede handt te houden

dat soedanigen gewelt daer mach werden gestraft

ter contentement van allen luyden met een dye welcke

met groete verlangen verwachten dat histerie eens

mach worden gestelt in haer alde figere

hyermede des ... bevele ick u hochwerdige

den almachtich bidde desen u hochwerdiche

Hochwerdige, edelen, hoochgelerde, wijse ende mijn

geboiedende heere te willen minen in sijn gotlijstent

bedienaer. geschreven tot Straelen den 26 Decembris

anno 1594

De eerste scan lijkt mij een adressering te zijn. Hier de tekst van de laatste scan (onder voorbehoud):

Monseigneur van Dueren, also die weduwe van Camillo gisteren nacht uyt

der stat boden huys mit gewelt is genomen, weet man noch nyet sekerleck

wie dat gedaen hefft, so hefft die gouverneur gisteren zijn omslach laetende

doen, dat se van nymanden gehuysfest off geherbercht sal worden, waerom

desen morgen sijn paerdt gevolcht, die fendrich van de ruyters hefft

sich ferdich gemact om mit die ruyteren uyth tho rijden, daer

was sijn perdt voer die porte gebracht, dairop die weduwe anvinck

sich niet op den wech to maeken, komende in manscleyderen, gelerst

ende gepaert mit sijn langen mantel over den wal gewandert, dan

overmits die gouverneur und die scholtus sulx gewaerden geworden,

is haer reyse beleth ende wederom heimlich in die stat gebrocht,

autest die fendrich is mit egliche ruyter nae die voechdie gereden

wairvan den gewalt nae genomen informatie sullen bevonden worden

autstanis to sijn, sal die tijt leren ende mijnen heeren gantzleck werden

toegeschict, ditselve gelieve u Ed. sijn hoichwerden an to dienen

Beste Geert, nogmaals mijn hartelijke dank. Ik ben erg blij met de transcriptie. Het blijft lastig om aan de hand van de fragmentarische informatie die hier boven water komt de gebeurtenissen te volgen, maar interessant is het zeker. Ik begrijp dat zowel Art van Dael als de weduwe Camillo in december 1594 in Gelder verbleven. Voor Art van Dael was dat tijdelijk, want hij laat de brieven die aan hem gericht zijn bezorgen bij de rentmeester van Gelder. Blijkbaar lag er een vonnis waarin de weduwe van gouveneur Camillo veroordeeld was om aan Art van Dael een schade te vergoeden, maar weigerde ze hier uitvoering aan te geven.  De goederen waarop beslag gelegd kon worden hield ze verborgen. Art liet haar met hulp van de scholtis opsluiten, maar ze werd met geweld bevrijd. Uiteindelijk moest Art blijkbaar zelf vluchten naar Straelen. Hij vraagt de kanselier om advies. Dat lijkt me zo'n beetje de kern van de correspondentie. Camillo Sacchini was een van de opperbevelhebbers in Spaanse dienst in het gebied, maar in 1592 overleden. Giorgio Basta, die hier ook nog genoemd wordt, was een andere Italiaanse generaal in Spaanse dienst. Boeiend allemaal.