Brief Turijn 28 nov. 1856

blz. 1

blz. 2

blz. 3

blz. 4

Turin ce 28 Novembre 1856

Ma très chère et bien bonne Maman!

Voilà que j'ai, de nou-

veau, à vous remercier pour deux bonnes

et si affectueuses lettres depuis que je

vous ai écrit mardi. Je vous ai pu

encore justement vous accuser la

réception de celle de mardi soir

que vous avez expédiée le 21 du courant.

Vos lettres continuent à m'arriver très

régulièrement, et n'ont souffert jus-

qu'à présent d'aucun retard. Vous

êtes mille fois trop bonne de m'écrire

si souvent tant de temps. Je ne

puis vous cacher toutefois, chère

et bonne Maman, que l'arrivée

d'une de vos bonnes lettres nous

cause, à tous les deux, une vraie

et sincère joie, et que c'est un

véritable bonheur pour nous de les lire

et de les relire souvent ensemble, car

---

le plaisir est aussi grand pour

mon cher Guillaume que pour moi.

Je ne saurais vous dire combien il

a été sensible à votre lettre si

aimable et si affectueuse, reçue hier

soir (Jeudi). Il dit seulement que

tout ce que vous lui dites est beau-

coup trop gracieux et mille fois de

trop. Mais vous comprenez que je

ne suis pas de son avis, ayant

du cependant lui promettre de vous

le dire. Il ne s'attendait nullement

à une lettre de vous, connaissant vos

nombreuses occupations. Aussi m'a t'il

prié à plusieurs reprises de bien

vous en exprimer toute sa recon-

naissance. C'était trop aimable à vous

d'y avoir joint quelques lignes pour

moi. Je vous en remercie des mil-

lions de fois. Je ne saurais vous

dire combien nous sommes heureux

aussi, que Messieurs Vinkhuijzen et

Thomasy soient entièrement d'accord

au sujet du traitement que j'ai à

suivre, car c'est un grand repos d'esprit

---

de n'être pas ballotés entre deux opinions.

Je continue ma cure avec succès.

Ce matin le Docteur m'a fait une

visite et m'a dit de doubler la

doze d'huile de foie de morrue

et celle du fer, de sorte que je prends

à présent deux poudres ferrugineuses par

jour, une au déjeuner et une au

diner, et que je prendrai le matin

une cuillère à dessert d'huile. Il me

faut encore beaucoup de courage pour

prendre ce dernier remède que je

trouve détestable au plus haut

degré, mais comme il parait que

je le digère cependant très bien,

je prends mon courage à deux mains

pour l'avaler seulement aussi vite

que possible. J'ai grande opinion

aussi des résultats de cette cure

et moyennant l'aide de Dieu, j'ai

bien bon espoir qu'elle me procurera

une guérison complête, mais en

ayant une grande doze de patience.

Guillaume a aussi demandé au Docteur

s'il croyait que le climat d'ici me

---

convient. Il a répondu que nous pou-

vions être surs qu'il n'est pas

nuisible à ma santé, car tout en

faisant froid il ne fait pas humide.

Ceci nous rassure aussi et nous fait

plaisir. Guillaume a reçu, il y a quel-

ques jours, une lettre de Monsieur Fièvée,

en réponse à sa première, mais dans la-

quelle il ne lui parlait naturelle-

ment pas de mon indisposition,

l'ayant écrite avant. Fièvée parle

de frictions, à l'eau froide mêlée de

gros sel de cuisine, le long de la

colonne vertébrale, et me conseille de

faire cela pendant vingt jours, ainsi

que de prendre les gouttes, mais au

lieu de 15, il préfère 20, trois fois par jour.

Quant à la poudre il trouve mieux

de la laisser tout à fait. Vous voyez

que ces frictions et le fer s'accordent

bien aussi avec le traitement du Doc-

teur d'ici, d'autant plus qu'il a

parlé aussi de frictions pour plus

tard, quand j'aurai fini avec les

bains de siège. Il vaut mieux que je

---

suive maintenant exactement tous les

conseils du Docteur Thomasy, car il

est bien facile de suivre une cure

qui soit prescrite par le médecin qu'on

a près de soi. Il ne serait peut-

être pas mal de montrer au Docteur

ici la recette de cet onguent vert avec

lequel je me suis frictionnée cet au-

tomne. Monsieur Vinkhuijzen voudra

peut-être bien avoir l'obligeance

de vous en remettre la copie pour

me la faire parvenir. Nous avons

été aussi extrêmement frappés de

la rapidité avec laquelle notre

dépêche d'ici est arrivée à la

Haye. Concevez qu'elle a été ex-

pediée d'ici à 7-40 minutes. Cela

tient du miracle, mais il est

bien agréable et bien rassurant

d'avoir un moyen aussi prompt

de communiquer ensemble, quand

on est loin l'un de l'autre. La

dépêche que vous nous avez envoyée

a mis beaucoup plus de temps. Elle

n'est arrivée au bureau du télégraphe

---

qu'à 4½ heures et nous ne l'avons reçue

chez nous qu'à six heures, pendant

que nous étions à table. Nous som-

mes extrêmement charmés d'apprendre

que l'oeil d'Oncle va tant mieux.

Veuillez l'en féliciter de notre part,

et lui dire mille choses aimables. De-

puis le jour que je vous ai écrit,

le temps a, de nouveau, complêtement

changé. Il fait à present une meilleure

température pour les santés respectives,

car il fait sec, clair, froid, mais

un bon temps pour la promenade.

Le mariage d'Aurélie se fait un peu à

la française, il me semble, à peine

décidé elle se marie. C'est à peu près

de même avec les Noëll, dont j'ai vu

le mariage annonce du 19 du courant.

Il parait qu'on change d'opinion. Des

millions de choses affectueuses pour vous et

pour le bon Corneille de Guillaume. Je

vous embrasse tous les deux aussi ten-

drement que possible en idée, et croyez,

très chère et bien bonne Maman, que vous êtes

adorée du fond du coeur par

Votre bien affectionnée et dévouée fille

Ida

---

Pays-Bas

Madame

Madame van der Oudermeulen

née van Wickevoort Crommelin

à

La Haye

Bij deze de vertaling. Bevreemdend te moeten constateren dat Ida hierna maar een grote maand meer heeft geleefd. Ze spreekt in deze brief over haar te volgen behandelingen, maar uit niks blijkt dat ze ernstig ziek zou zijn. Ik ben benieuwd aan wat ze leed en of dit uiteindelijk tot haar vroegtijdige dood heeft geleid. Het zou natuurlijk ook kunnen zijn dat ze een ernstige ziekte heeft opgelopen of een ongeval heeft gehad in de periode na deze brief.

Turijn, 28 november 1856

Mijn zeer lieve en goede moeder!

Opnieuw moet ik u bedanken voor twee goede en o zo liefdevolle brieven sinds ik u dinsdag schreef. Ik kon u nog net de ontvangst bevestigen van die van dinsdagavond, die u op de 21e van deze maand heeft verzonden. Uw brieven blijven zeer regelmatig aankomen en hebben tot nu toe geen vertraging ondervonden. U bent duizendmaal te goed om mij zo veelvuldig te schrijven. Ik kan u echter niet verbergen, lieve en goede moeder, dat de aankomst van een van uw goede brieven ons beiden een ware en oprechte vreugde bezorgt, en dat het een waar geluk voor ons is om ze samen te lezen én te herlezen, want het plezier is even groot voor mijn lieve Willem als voor mij.

Ik kan u niet zeggen hoe gevoelig hij was voor uw zo vriendelijke en liefdevolle brief, gisteravond (donderdag) ontvangen. Hij zegt alleen maar dat alles wat u hem schrijft veel te vriendelijk is en duizendmaal te veel. Maar u begrijpt dat ik het niet met hem eens ben, hoewel ik hem moest beloven het u te vertellen. Hij verwachtte helemaal geen brief van u, wetende hoe druk u het heeft. Hij heeft mij dan ook meerdere keren gevraagd u zijn dankbaarheid gepast over te brengen. Het was te aardig van u om er ook enkele regels voor mij bij te voegen. Ik dank u er miljoenen keren voor. Ik kan u niet zeggen hoe blij we ook zijn dat de heren Vinkhuijzen en Thomasy het volledig eens zijn over de behandeling die ik moet volgen, want het is een grote geruststelling om niet heen en weer geslingerd te worden tussen twee meningen.

Ik ga door met mijn kuur met succes. Vanochtend heeft de dokter mij bezocht en mij gezegd de dosis levertraan en ijzer te verdubbelen, zodat ik nu twee ijzerpoeders per dag neem, een bij het ontbijt en een bij het diner, en 's ochtends een dessertlepel olie zal nemen. Ik heb nog veel moed nodig om dit laatste medicijn te nemen, dat ik in de hoogste mate afschuwelijk vind, maar aangezien het lijkt dat ik het toch zeer goed verteer, neem ik mijn moed in beide handen om het alleen zo snel mogelijk door te slikken. Ik heb ook grote verwachtingen van de resultaten van deze kuur en met Gods hulp heb ik goede hoop dat het mij een volledige genezing zal brengen, mits een grote dosis geduld.

Willem heeft de dokter ook gevraagd of hij dacht dat het klimaat hier goed voor mij is. Hij antwoordde dat we er zeker van konden zijn dat het niet schadelijk is voor mijn gezondheid, want hoewel het koud is, is het niet vochtig. Dit stelt ons ook gerust en doet ons plezier. Willem heeft een paar dagen geleden een brief ontvangen van meneer Fièvée, in antwoord op zijn eerste, maar waarin hij natuurlijk niet over mijn lichamelijke toestand sprak, aangezien hij die had geschreven voordat hij ervan wist. Fièvée spreekt over (in)wrijvingen met koud water gemengd met grof keukenzout, langs de wervelkolom, en adviseert mij dit twintig dagen te doen, evenals de druppels te nemen, maar in plaats van 15, geeft hij de voorkeur aan 20, driemaal daags. Wat het poeder betreft, vindt hij het beter om het helemaal weg te laten. U ziet dat deze (in)wrijvingen en het ijzer ook goed overeenkomen met de behandeling van de dokter hier, temeer daar hij ook over (in)wrijvingen heeft gesproken voor later, wanneer ik klaar ben met de zitbaden. Het is beter dat ik nu precies alle adviezen van dokter Thomasy opvolg, want het is veel gemakkelijker om een kuur te volgen die is voorgeschreven door de arts die men bij zich heeft. Het zou misschien geen kwaad kunnen om de dokter hier het recept te laten zien van die groene zalf waarmee ik mezelf deze herfst heb ingewreven. Misschien wil meneer Vinkhuijzen zo vriendelijk zijn u er een kopie van te geven om naar mij op te sturen.

We waren ook uiterst getroffen door de snelheid waarmee ons telegram van hier in Den Haag is aangekomen. Bedenk dat het om 7.40 uur van hier is verzonden. Het grenst aan het wonderbaarlijke, maar het is zeer aangenaam en geruststellend om zo'n snel communicatiemiddel te hebben wanneer men ver van elkaar is. Het telegram dat u ons heeft gestuurd, heeft er veel langer over gedaan. Het kwam pas om half vijf op het telegraafkantoor aan en we ontvingen het pas om zes uur thuis, terwijl we aan het eten waren.

We zijn uiterst verheugd te horen dat het oog van oom zoveel beter is. Wilt u hem namens ons feliciteren en hem duizend vriendelijke dingen zeggen. Sinds de dag dat ik u schreef, is het weer hier volledig veranderd. Nu is het veel beter voor onze gezondheid, want het is droog, helder, koud, maar goed weer om te wandelen.

Het huwelijk van Aurélie gaat een beetje op zijn Frans, lijkt me. Nauwelijks is ze besloten of ze trouwt al. Het is ongeveer hetzelfde met de Noëlls, van wie ik de huwelijksaankondiging van de 19e van deze maand heb gezien. Het lijkt erop dat men van mening verandert.

Vanwege Willem miljoenen liefdevolle groeten voor u en voor de goede Corneel. Ik omhels u beiden in gedachten zo teder mogelijk , en geloof, zeer lieve en goede moeder, dat u aanbeden wordt vanuit de grond van het hart door

Uw zeer toegenegen en toegewijde dochter

Ida

---

Nederland

Mevrouw

Mevrouw van der Oudermeulen

geboren van Wickevoort Crommelin

te

Den Haag

Andreas, vooreerst hartelijk dank, en ja, ik had gehoopt dat in deze brief iets zou staan omtrent haar overlijden, ben al op zoek geweest maar nog niets kunnen vinden.