Overslaan en naar de inhoud gaan

Forum

Betekenis 'met C en D' in registers

Waar staan de letters C en D voor  in dit dienstbode register? Ook in bijvoorbeeld bevolkingsregisters komt het voor. Na 'met C en D' volgt 'naar [plaatsnaam]'.

 

Reacties (9)

René van Weeren zei op vr, 11/14/2025 - 20:49

Ik vraag me af of hier niet staat b v D, dat zou kunnen betekenen bewijs van domicilie. Heb je een verwijzing naar de bron? Wellicht helpen vermeldingen elders in de bron.

anneke zei op za, 11/15/2025 - 14:58

Dank voor uw reactie, René. Boeiende invalhoek echter het Archief Eemland gebruikt ook 'met C en D' in de beschrijving die bij een registratie in het bevolkingsregister hoort,  zie bijlage. Zijn er nog andere ideeën? 

Otto Vervaart zei op za, 11/15/2025 - 15:23

In de reeksen Broncommentaren bevat deel 2 van de tweede reeks uit 1995 onder andere een bijdrage van A. Knotter en A.C. Meijer over de gemeentelijke bevolkingsregisters tussen 1859 en 1920, zie https://resources.huygens.knaw.nl/pdf/Broncommentaren/voorlopig/Broncom… . Zij behandelen dienstbodenregisters op verschillende plekken; afbeelding 4 toont zo'n register uit Breda (p. 98-99, scan 25-26). Het Bredase register geeft in kolom 17 alleen aan naar welke plaats iemand is vertrokken.

Er staat in jouw voorbeeld, Anneke, meestal met C. v. D, soms echter C.v.Z., zou het misschien met certificaat van dienst zijn?!

anneke zei op za, 11/15/2025 - 15:54

Dag Otto, lijkt me een heel plausibele verklaring! 

Henk Valkenet zei op wo, 11/26/2025 - 12:26

In de broncommentaren heb ik op blz 84 een interessante opmerking gelezen over het verstrekken van een getuigschrift bij verandering van woonplaats.  Dan zou ik echter een afkorting C D verwachten en niet C en D. Een verklaring van de afkorting zou dan kunnen zijn: certificaat van domicilie. 

Maar ik ben er nog niet uit. Vreemd dat dit - tot nu toe- nergens is terug te vinden.

Henk

René van Weeren zei op wo, 11/26/2025 - 12:37

Ik denk dat Henk gelijk heeft; ik lees in de bron ook eerlijk gezegd CvD in plaats van C&D; de v is in sommige gevallen wel wat 'vlot' geschreven. Het is ook in lijn met mijn eerdere veronderstelling ;)

Otto Vervaart zei op wo, 11/26/2025 - 18:08

Aha, ik lees nu toch ook C v D, en domicilie is dan de meest logische verklaring, bedankt Henk! In de laatste kolommen van deze registers gaat het speciaal ook om de oude en nieuwe verblijfplaatsen.

Henk Valkenet zei op do, 11/27/2025 - 17:09

In het boek De Bevolkingsboekhouding (1936), te vinden op de website Delpher.nl > boeken, staat op bladzijde 110 het een en ander geschreven over het verzamelen van gegevens in geval van verhuizing. Daar in staan vier gevallen: A en B   C en D.

Ik denk nu dat ik hier de oplossing heb gevonden voor de vraag:

Wat betekent Met C & D naar … respectievelijk Met C & D van …?

Het blijkt dat er hele geen sprake is van een afkorting, maar een verwijzing naar bepaling C en bepaling D in het betreffende hoofdstuk. Daarin wordt beschreven wat er gebeurt als de persoonskaart er niet is, wordt teruggestuurd of wanneer iemand is vertrokken zonder aangifte te doen.

 

Deze verklaring lijkt met zeer plausibel voor dienstboden. Die verbleven vaak een beperkte tijd in de gemeente en – zo blijkt – zullen er verscheidene bij zijn waarvan bij een wisseling van een betrekking de verhuizing niet , niet volledig of niet op tijd is doorgegeven.

Kennelijk heeft het dus niets te maken met een certificaat, consent, domicilie of  dispensatie.

René van Weeren zei op do, 11/27/2025 - 21:25

Beste Henk, 

Ik moet je helaas teleurstellen. Het stuk waarnaar je verwijst (beginnend op https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB06:000002589:00126) heeft betrekking op het gezinskaartensysteem, zoals dat eind jaren dertig van de vorige eeuw werd ingevoerd; het register waarover het in post van Anneke gaat is van (veel) eerder. De categorieën in het stuk van 1936 zijn bovendien aanduidingen van de schrijver van het stuk en geen wetsartikelen op zich. Certificaat van domicilie, zoals eerder door jou aangeduid, lijkt mij dus vooralsnog de aangewezen oplossing.

Reageer op dit bericht

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Slechts één bestand.
10 MB limiet.
Toegestane types: png gif jpg jpeg.