Beschrijving gebied in ommeloper (1792)

Een paar details en over de  namen ben ik zelf ook niet 100% zeker

Titel: Moyses polder

Kantlijn:

10e Begin

Noordoost

Geheel ten vrijen

Tekst:

Dit begint oost jeghens over ’t laste
begin. Noortw(aer)t a(nden) Moerstraete tusschen marck-
holz dilf [1] a(nden) wests(ijd)e, Cloets ledekien [2] a(nden) oosts(ijde).
Noortwestwaert gaende tusschen beede de lede-
kiens [2] tot Russande en(de) voorts totter prochie
van Onckevliedt van zuyden inne en(de) 
ligt gheheel ten vrijen

Eersten

1.

d'hofs(ted)e

D hon(orabel)e Jacques Bacchuus, Adriaen Vlamynett C(or)n(e)l(i)s Idacker
Jacob f(iliu)s Jan Reijniers (cum) suis en(de) is de hofstede daer Raes(Claes?)
Van Caestere nu op woont metten boogaert opde
wests(ijd)e en(de) op t Noorth(end)e [3], marcholfs dilf [1] a(nden) zuijtwests(ijd)e
streckende metten zuyth(end)e a(nden) moerstraete ende metten noorth(end)e 
a(nden)202 ro(eden) lants dat op t westh(end)e boogaert is nogh
naervol(gende) valetur(?)

p(er) maete 500 r(oeden)

= IIII lijnen LXXXVI Roeden

[1] dilf = sloot

[2] ledekin = kleine watergang

[3] over deze afkorting ben ik niet helemaal zeker, wel dat die begint met een h en eindigt met een e; mogelijk staat die elders in de bron wel vol uitgeschreven, of weet een lokale historicus hoe dit meestal beschreven werd

Dag René

Ongelofelijk bedankt! Ik ben met jouw transcriptie aan de slag gegaan en kon ook de betreffende beschrijving op de POPP-kaart terugvinden (met de sloten en watergangen).

Ik heb nog vier beschrijvingen van andere hoeves in hetzelfde gebied. Ik post mijn versie van de transcriptie hieronder. Moest het nog lukken om hier even door te gaan, zou dat fantastisch zijn!

Ende in d’hofstede daer Jan Thuizen woont ende is alles
eene groote platse van lande van diversche […]
Zuijtwaert gaende ende […] opden zuijtwesthende van III
[…] Zuijtwaarts […] tot anden […] van de Chartreusen
voorser, VIII Lynen IIII roeden lants, al tusschen marcholz
dilf anden zuijtwestzijde Cloets Ledekin anden noortoostzijde
[…] metten zuijtoostzijde aan de voorenser 161 roeden ende metten
noortwesthende […]daer wat […] aen Lieven […]
lant […]
toebehooren.

Nu Jn Witvoet cum suis Daeldingers van michiel
van Rolleghem cum suis de weduwe van Pieter […]
Jan Tineren cum suis, de hofstede byden noortwestzijde 
hier op staende, metten lande oostwaarts, ende 
zuijtwaerts  […] ghelieke de leghen hier vooren […]
= XVIII ende I Lijnen LXX Roeden

D’Hofstede daer Josephe
[…]

Tekst:

De Saeve Moyses (cum) suis a(nden) noortwests(ijd)e […] een 
boogaert […], boogaert nederhof, opperhof, en(de)
lande a(nden) noordwestzijde daerden leeden […]
[…] op woont bij […] zuijtwestw(aart)s langst […]
t oostelijke dilf, metten zuijtoosts(ijd)e a(nden) t voornste […]
Moysen […] (cum) suis lant a(nden) noortwests(ijd)e rij metten 
noortoosthende aan de ’t Cloets Ledekin
= IIII en(de) I Lijnen LVI Roeden

[…] vande chartreusen bij brugge opde zuijtwests(ijd)e
en(de)noortwests(ijde) […] en(de) is een neder […]
tusschen marcholz dilf a(nden) wests(ijd)e […]
[…] a(nden) oosts(ijd)e en(de) a(nden) noorth(end)e valen

= I lijnen L Roeden […]

@René: enkele suggesties

marckholf i.p.v. marckholz

D'hoirs Jacques Bacchuus, Adriaen Vlamynck C(or)n(e)l(i)s Isacker
noorthende is correct

@Sam: d'hoirs is een term die gebruikt wordt in o.a. ommelopers en betekent 'de erven' (erfgenamen)
 

Idem […]

Idem De Saeve moyses […] (cum) suis opt zuijth(end)e 
a(nden) noortwests(ijd)e […] een […] van II […] en(de)
heet Den Cachtel […] metten zuijtwests(ijd)e a(nden) 
marcholz dilf, […] a(nden) noordoosts(ijd)e
rij metten noortwests(ijd)e a(nden) sijn lant […] en(de)
metten zuijtoosth(end)e aan de t voornser […]

= V lijnen LXXX Roeden […]

Idem […]

Idem De Saeve moyses […] (cum) suis opt zuijth(end)e 
a(nden) noortwests(ijd)e […] een […] van II […] en(de)
heet Den Cachtel […] metten zuijtwests(ijd)e a(nden) 
marcholz dilf, […] a(nden) noordoosts(ijd)e
rij metten noortwests(ijd)e a(nden) sijn lant […] en(de)
metten zuijtoosth(end)e aan de t voornser […]

= V lijnen LXXX Roeden […]

Kantlijn:

D’hofstede […]
[…] 1718 Carel
[…]
[…] 1796

Tekst:

[…] 1790

Idem De Saeve Anthoone (cum) suis ten noort
westh(end)e van d’hofs(ted)e metten voormaedekin a(nden) 
t noorth(end)e tot sijn VII lijnen XXIIII Roeden Lants

Die nog […] sal, tusschen ’t scheedegae[…]
ledekin ofte marcholf dilf a(nden) zuijtwests(ijd)e
beede […] a(nden) aande noortoosts(ijd)e
rij metten zuijtoosth(end)e metten […]
a(nden) t voorenser […], en(de) is d’hofs(ted)e metten
huijsen daer op staende daer Anthoone Van
Gothem op woont valet[…]

= VIII lijnen effen

@Andreas dank voor de suggesties!

Marckholf Dilf is inderdaad een beekje dat ik nu terugvind op de kaart. Marckholf zou verwijzen naar de 'Vlaamse Gaai', dat lijkt me ook te kloppen. 

Ik heb bij bovenstaande teksten vaak dezelfde hiaten, bv. bij de laatste op lijn 6 iets in de zin van "naervaes peheelen", maar ik denk niet dat dat de juiste transcriptie is, en weet al helemaal niet wat de betekenis zou kunnen zijn.

Niet van alles zeker, aanvullingen`en verbeteringen welkom

en(de) is d’hofstede daer Jan Thooren woont en(de) is alles
eene groote platse van lande van diversche stryngh
Zuijtwaert gaende ende ets(eter)a(?) opden zuijtwesth(end)e van III
stryngh Zuijtw(aar)t st(reckende) tot a(n) 't Cl(ooster)e van de Chartreusen
voorser, VIII Lijnen IIII roeden lants, al tusschen marcholse
dilf a(nden) zuijtwests(ijd)e Cloets Ledekien an(den) noortoosts(ijd)e
st(reckende) metten zuijtoosts(ijd)e a(nden) voorenser 161 ro(eden) en(de) metten
noortwesth(end)e aldaer wat ets(eter)a(?) aen Lieven Reyfens
lant valetum
toebehoorene

Nu Jan Witvoet cum suis Daeldinghers van Michiel
van Rolleghem cum suis de weduwe van Pieter Bijvan(?)
Jan Tineren cum suis, de hofstede bijden noortwesth(end)e 
hier op staende, metten lande oostwaarts, ende 
zuytwaert  juist gheleeke de legher hier vooren v(er)claert
= XVIII ende 1/2 Lijnen LXX Roeden

Kan 't Cloostere van de Chartreusen verwijzen naar een kapelletje? Daar staat namelijk eentje. 

Misschien kan deze kaart ook helpen om zaken te lokaliseren? (zo wordt het wel een leuke puzzel :-) )

Ik heb in kleur de volgende zaken aangeduid:

- Geel: Marcholfs Dilf
- Groen: Cloets Leedekien
- Rood: Moerstraete
- Blauw kruis: parochie van 'Onckevliet' = oude naam voor wat vandaag Sint-Pieters-Kapelle is
- Paars aangeduid: plaats van het kapelletje

Boven het kapelletje ligt het gebied dat vandaag 'Cruyszande' genoemd wordt - de Ruussande in de tekst verwijst volgens mij naar dat gebied.

Dit is de kaart:

Kaart:

Sam,

bestaat er een ingescande versie van deze ommeloper online? 

Wat betreft het Kartuizerklooster: Waarschijnlijk wordt bedoeld dat bepaalde percelen land toebehoorden aan zo'n klooster. Hier zal dit ongetwijfeld dat van Brugge zijn.

Dag Andreas

Ik heb ze op dit moment enkel fysiek (kopie), maar kan eventueel wel scans maken.

Sam,

ik begrijp dat je, startende van de huidige locatie van een hoeve, wil nagaan hoe ze beschreven stond in de ommeloper van 1792. Ken je de Atlas der Buurtwegen? Deze atlas van halfwege de 19de eeuw is hét startpunt om locaties van het heden terug te vinden in het verleden. Op deze kaarten staan, naast alle huizen (dus ook de hoeven ), alle percelen zoals die toen waren (en vaak nog onveranderd terug te vinden zijn vandaag). Ik heb al wat gekeken en zie in het gebied rond Cloets ledekin en de dilf van Marckolf een aantal hoeven met naam staan.

Van zodra je ze op deze kaart kunt lokaliseren, zal het simpeler zijn om hetgeen in de ommeloper beschreven staat te volgen.

link naar kaart van Vlaanderen; je zult zelf moeten navigeren naar de streek Leke-Zande-Moere; hieronder een screenshot met één en ander qua informatie; hoe meer je inzoomt, hoe meer details

https://www.geopunt.be/?service=https%3A%2F%2Fgeo.api.vlaanderen.be%2FH…

afbeelding

Dag Andreas
(ook @René) 

Ik was inderdaad al bij de kaarten terechtgekomen, maar kon ondanks dat moeilijk de locatie bepalen. Wel heb ik vandaag via jouw tip van het kartuizerklooster een kaart gevonden specifiek van de boerderij die ik zoek. Het nummer van de ommeloper staat er zelfs op (nr. 28). Dat is dus fantastisch en ik wil je er heel graag nog eens voor bedanken. 

Zien jullie het zitten om eventueel nog te helpen met de transcriptie van die bewuste nr. 28? Ik kwam al zover:

Kantlijn:

D’Hofstede daer Josephe
[…]

Tekst:

De Saeve Moyses (cum) suis a(nden) noortwests(ijd)e […] een 
boogaert […], boogaert nederhof, opperhof, en(de)
lande a(nden) noordwestzijde daerden leeden […]
[…] op woont bij […] zuijtwestw(aart)s langst […]
t oostelijke dilf, metten zuijtoosts(ijd)e a(nden) t voornste […]
Moysen […] (cum) suis lant a(nden) noortwests(ijd)e rij metten 
noortoosthende aan de ’t Cloets Ledekien
= IIII en(de) I Lijnen LVI Roeden

1000x dank voor de fijne samenwerking! 

Ik vond, ter info, de hoeve terug op twee kaarten van het kartuizersklooster, die via het rijksarchief raadpleegbaar zijn:

1.
https://agatha.arch.be/nl/data/images/513/513_0521_000_00184_000/0_0001 (kaart uit 1760)

2.

https://agatha.arch.be/nl/data/images/513/513_0521_000_01065_000/0_0002 (kaart uit 1808)