In den name de Heeren amen.
Kennelijck sij eenen ygelijck dient behoort, dat
op huyden den 9e February van den jare 1682 des
s'middags de klocke omtrent twee uyren, voor mij
Roeland Cocquis, openbaar notaris, bij den provincialen
Hove van Holalandt geadmitteert, tot Leyden
residerende, en voor den naarbeschreven getuygen, in eygener
persoonen gecompareert en verschenen zijn den
eersamen Michiel Engelvaart, mr. koekebacker,
ende de eerbare Josina van Kessel, echteluyden,
woonende binnen deser stadt op de Oude Hogewoert,
mij notaris bekent, beyde gesont van lichame,
gaande en staande, haar verstant, redenen en
memorie wel machtigh en volcomentlijck gebruyc-
kende, sooals uytwendigh bleek, dewelcke
verklaarden dat sij, aenmerckende de sekerheyt
des doots ende de onsekere tijt en uyre vandien,
van sinnen ende voorneemen waren geworden niet
van deser werelt te scheyden sonder alvorens
van hare tijdelijcke goederen gedisponeert te hebben,
doende t'selve soo sij bij desen opentlijck verclaarden
uyt haare vrije wille en gemoet, sonder ymants
persuatie ofte opmakinge, bevelende alvoorens
hare zielen in de handen Godes, en hare lichamen,
gestorven zijnde, d'aarde met een eerlijcke begra-
venisse, revocerende, casserende, doot en te
niette doende bij desen eerst specialijck het
contrant van huwelijck bij haar comparanten
op den 5e Maart 1681 voor mij notairs ende sekere
getuygen opgeregt, ende voorts alle sodanige testamenten,
codicillen ende gelijcke makingen van uytterste
wille, als sij voor dato deses eenigsints gemaekt
ofte gepaseeert souden mogen hebben, niet willende
dat deselve gevolgt off naargekomen zullen /
werden, maar weder opnieuws bij desen disponerende,
soo verklaarde de eerststervende tot desselfs eenige,
algehele en universele erffgenaem te maken, noemen
en institueren de langstlevende van hun beyde,
en dat in alle de goederen, soo roerende als onroerende,
actien en crediten, niets uytgesondert, die de
eerststervende sal comen naar te laten, met absolute
en volkomene recht van eygendom, soo nogtans
en met desen verstande indien op het overlijden
van de eerststervende kindt ofte kinderen bij den
anderen verweckt int leven mochte wesen, de
langstlevende alsdan gehouden sal sijn deselve te
alimenteren en op te voeden in behoorlijcke cost en
dranck, kleding ende reedingh, item deselve alle
havenis en gemack te doen, soowel in sieckte als
gesontheyt, oock deselve te laten leeren lesen en
schrijven, ende een goet ambacht off hantwerck naar
yders kints vernuft en begrijp en naar staet ende
gelegentheyt van den boedel, gedurende alle t'sleve
soo lange en ter tijt en wijle toe deselve kindt off
kinderen sal off zullen wesen gekomen ten ouderdom
van 25 jaren, off met raat en advys van de langst-
levende eerder ten huwelijcken staete, alswanneer
de langstlevende nogh gehouden sal wesen aan de-
selve kint off kinderen sulx en soo veel uyt te keeren
als deselve naar staat ende gelegentheyt van den
boedel in conscientie sal bevinden te behooren,
toevoegende d'eerststervende alle t'selve desselfs
naar te latene kindt ofte kinderen voor en in
plaatse van de legitime portie, deselve naar
precysheyt van rechten in des eerstervendes
naar te laten boedel comende en waarinne de
eerststervende deselve bij desen ook verklaarde
te institueren.
Verklaarde voorts nogh den testateur, indien /
hij de eerststervende mochte wesen, sonder
levende blijckende geboorte int leven naar te laten,
en dat op sijn overlijden zijn vader Pieter Engelvaart,
substituyt schout alhier, nogh int leven mochte wesen,
in sulcken gevalle sal sijn husyvrou gehouden wesen
aen sijn comparants voornoemde vader uyt te keeren ende
te laten volgen de simpele en naackte legitime
protie, hem na rechten competerende, waarinne
hij testateur in cas voorseyt sijn voornoemde
vader verklaarde te institueren bij desen.
Stelde wijders de eerststervende over desselfs
naar te latene minderjarige en andere toesicht-
behoevende erffgenamen tot absolute voogdt off
voogsesse de langstlevende van hun beyden,
ende den testateur soo hij de eerststervende is nevens
sijn voorsz. huysvrou nogh sijn vader Pieter Engelvaart
voornt, gevende de eerststervende de langstlevende
sodanige last, macht ende auctohoriteyt als alle
testamentiare voogden naar rechten, redenen en
billyckheyt toekomen, mede met macht omme
tot allen tijden een off meer andere voogt off
voogden met gelijcke macht te mogen assumeren,
gedurende t'selve soo lange en ter tijt ende wijle
toe de minderjarige en andere toesichtbehoevenden
tot eygen voogdije zullen wesen gekoomen,
sluytende voorts soowel de langstlevende
als eerststervende uit desselfs naar te laten
boedel en goederen alle weeskameren ende gerechten
en specialijck de weeskamer deser stadt.
Alle t'gene voorschreven staet verklaarden
sij comparanten te wesen hun beyder testament,
laatste en uytterste wille, begerende
dat t'selve valideren en effect sorteren zal,
t'sij als testament, codicil off eenige
andere acte van uytterste wille, soo t'selve
naar costuymen deser landen best bestaen
en plaatse grijpen sal mogen, nietjegenstaende /
eenige versuymenissen, versouckende voorts
instrument een off meer in forma gelevert
te werden. Aldus gedaeen en gepasseert
binnen der stadt Leyden tot presentie van
de onderhschreven getuygen.
Michiel Engelvaert
Josyne van Kessel
P. Bakelaar
Abraham van Poelgeest
t'welck affirmere
R. Cocquis, notaris
Thanks to Geert for the rapid transcription. In short: a regular mutual will, in which the spouses appoint one another as sole and universal heir and (in case of any offspring) as legal guardian of the children not yet come of age.
The only exception is the issue that, in case the husband would die first and the husband's father (who was at the time the substitute bailiff) would still be alive, the widowed wife would be held to pay to her father-in-law his legal portion of the inheritance.
As always Geert many thanks for your transcription, very much appreciated.
Well that was a good guess :-)
Nice to discover Michiel was a master confectioner in Leiden.
Thanks also Rene for pointing out the clause about Josina's father in law.
very best wishes to you both.
Anne
Anne
zei op dinsdag, 10 november 2026 - 11:05