Dag Dieuwertje,
Bovenstaande link leidt naar inschrijvingen van huwelijken. Is dat wel de link die je bedoelt?
https://hetutrechtsarchief.nl/onderzoek/resultaten/archieven?mizig=34&miadt=39&miaet=54&micode=711.90&minr=33750162&miview=ldt
Goedemorgen, In verband met mijn onderzoek mbt de familieverhoudingen tussen de schippers Goetcoop uit de 16e en 17e eeuw zou ik graag een transcriptie krijgen van bovenstaand - wat verwarrende - akte. Zijn Cornelis Cornelisz. en Cornelis willemsz familie (neven?) van elkaar?
Hartellijk dank voor uw hulp.
Met vriendelijke groet,
Dieuwertje Goedkoop
Reacties (32)
Dag Dieuwertje, ik heb toch maar deze huwelijksinschrijving getranscribeerd:
Cors Cornelissen sammerenman weduwnaar van
Geertgen Jans ende
Geertgen Jans sammerensvrouwe weduwe van
Corenlis Willems Goetcoop
...ijf van Venendael
getrouwd in St. Jans den
15. Martii per Speenhoven (?)
Er wordt niets vermeld over dispensatie vanwege verwantschapsgraden.
Op de zelfde datum deze:
BruidegomCornelis Cornelissoon GoetcoopAttestatieVenendael
Bruid Mariken Corssen, Gebeurtenis Trouwen,Datum 15-03-1609 Religie
Nederduits-gereformeerd (later Nederlands-hervormd)
Gebeurtenisplaats Utrecht Documenttype DTB Trouwen Erfgoedinstelling Het Utrechts Archief
Plaats instelling Utrecht Collectiegebied Utrecht Archief 711 Registratienummer 90
Pagina 409 Registratiedatum 15-03-1609 Akteplaats Utrecht
Collectie Burgerlijke stand gemeente Utrecht en van de voormalige gemeente Zuilen: retroacta doop- trouw- e...Boek Utrecht NH trouwen 1590-1611
Daarom mijn vraag …
Aha, Dieuwertje, dit is inderdaad opmerkelijk! Eerst maar mijn incomplete transcriptie:
Cornelis Corneliss Goetcoop jonge-
man ende
Mariken Corssen jongedochter, beyde wonende
in de Sa...
...heyt van Venendael
getrouwd de 15e martii
in St. Jacop per Speenh[ovius]
Dit echtpaar trouwde in de Jacobikerk, het andere in de Janskerk. Ze waren niet eerder gehuwd, daarop slaan de termen jongeman en jongedochter in dit soort registers. In de eerste akte is er sprake van de weduw van Cornelis Willems. Goetcoop, hier zien we echter een Cornelis Corneliss. Goetcoop.
De predikanten van de hervormde gemeente in Utrecht zijn te vinden op de site www.dominees.nl, https://www.dominees.nl/search.php?srt=g&id=13407 .
Dus in Venendaal op dat moment een overleden katholieke Willem Cornelis Goetkoop en een gereformeerde Cornelis Cornelis Cornelisz Goetkoop (zoon die op dezelfde dag trouwt in een protestantse kerk sls de weduwe van zijn vader ?, of zo … ) uit wrok misschien? Zou er in Veenhuizen plaats zijn voor 2 families Goetcoop - schippers?
Beste Dieuwertje en Otto,
Het is me niet helemaal duidelijk waaruit blijkt dat Willem Cornelis Goetkoop Katholiek was, in ieder geval niet uit de hier gebruikte bronnen (maar wellicht heeft Dieuwertje aanvullende info die dit bevestigt).
Ter aanvulling op de transcriptie van het tweede fragment: beiden woonden in de Sammerensen; ik heb deze locatie echter nog niet kunnen achterhalen. Wel valt op dat bij het eerste koppel ze vermeld worden als Sammerensman en Sammerensvrouw, wat erop zou kunnen duiden dat de herkomstplaats verwerkt is in hun 'bijnaam'.
In beide gevallen wordt ook 'bescheyt van Venendael' ingebracht, hetgeen erop duidt dat bruidegom en/of bruid kort daarvoor in Veenendaal hebben gewoond en daarom daar ook hun huwelijk hebben moeten laten afkondigen en daarvan bewijs (het 'bescheyt') moesten overleggen dat hun afkondigingen daar ook geen bezwaren tegen het huwelijk hadden opgeleverd.
Mocht een van de aanstaande echtgenoten inderdaad van oorsprong Katholiek zijn geweest, dan is het trouwen in een Protestantse kerk (ook de Sint-Janskerk, tegenwoordig Janskerk, was op dat moment al een Protestantse kerk) waarschijnlijk minder een daad van protest als wel een praktische zaak: huwelijken binnen de Nederduits-Gereformeerde kerken gesloten, golden automatisch ook als huwelijk voor de wet; de enige andere optie voor andersgezinden was het trouwen voor de schepenen. Bekend is echter dat het voorkwam dat aanstaande bruidsparen verzwegen dat een van hen een andere gezindte dan Nederduits-Gereformeerd had, en in sommige gebieden (bijvoorbeeld Zeeland) was er geen keuze en werden ook Katholieke verloofden in de Protestantse kerk getrouwd. Maar nogmaals: uit de inschrijvingen zelf blijkt niet dat een van hen Katholiek zou zijn.
Op basis van de inschrijvingen is helaas niet met zekerheid vast te stellen of en zo ja, welke familierelatie er was tussen Cornelis, Willem en Geertje. Maar gezien dezelfde trouwdatum, door dezelfde predikant, het feit dat beiden bewijs uit Veenendaal moesten overleggen en de vermelding van Sammeren maakt een familierelatie waarschijnlijk; gelet op het patroniem zou het heel goed kunnen dat zoon Cornelis op dezelfde dag trouwde als zijn verweduwde moeder.
Een laatste opmerking nog: het valt op dat de naam van de eerste echtgenote van de verweduwde aanstaande bruidegom en de naam van zijn aanstaande volgende echtgenote volledig hetzelfde zijn. Het is niet ondenkbaar dat hier een schrijffout is gemaakt, deze vergissing heb ik vaker gezien in andere bronnen. Dat maakt het er helaas niet eenvoudiger op...
Hallo Rene, ik geloof niet dat de plaats Sammeren bestaat. De Goetcoop schippers hadden allemaal samoreusschepen, dat waren de schepen die de turf e.d. over de grote rivierenn vervoerden. Daarom ‘sammerens vrouw’
Dat verklaart het een en ander: in dat geval woonde het tweede koppel dus beiden op de schepen...
Dieuwertje, dank je wel voor de uitleg over de schepen! Het Woordenboek der Nederlandse Taal heeft een lemma Samoureus, https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M061976&lemm… , deze schepen voeren op de Sambre en Meuse. Ook ik zat maar te denken welke Utrechtse straat er zou zijn bedoeld in plaats van simpel te noteren wat er staat, ik zag heus wel sa.....eren
Nog vreemder: Het valt me op dat beide huwelijken zijn ingezegend door Speenhoven (Speenhovius …
Dieuwertje, ik heb via https://www.archieven.nl meer gevonden over de Goetcoops in Veenendaal en Rhenen. Dankzij de transcripties van veenregisters en regesten van andere bronnen bij het Gemeentearchief Veenendaal, toegang 005, Veenraadschap der Geldersche en Stichtsche Veenen 1545-1948, zie ik inv.nr. 493, een rekening van de controleur, in 1589/1590 Cornelis Willemsz Goetcoop, in 1598 en 1599 Jan Goetcoop, in 1599 Geert Goetcoop, en in 1618 "Cornelis Goetcoop de weduwe van Sander Janssen", of dit laatste gegeven correct is is wel een vraag...
Bij het Regionaal Archief Zuid-Utrecht zie ik bij toegang 066, Stadsgerecht Rhenen, inv.nr. 399, Protocol van transporten, 1595-1602, de samenvatting "15-9-1600: Jan Willemsz Goetcoop bekent schuldig te zijn aan Cornelis Jansz van Mechelen 83-10 wegens koop van turf. Hij verbindt hieraan zijn samoreusschip", dat scheepstype kom ik nu ook wat vaker tegen via www.archieven.nl .
Kenmerken
Goedemorgen Otto, Hartelijk dank voor je bericht. Ik ben op zoek naar de Jan Willemsz Goetcoop die in genoemd wordt in het testament van de zeevader Willem Jansz die voor het eerst in 1606 de kust van Australië in kaart bracht en in November 1629 in Amsterdam op het Rapenburg zijn testament maakte, en als erfgenaam Jacob Jansz Goetcoop, zoon van Jan Willemsz Goetcoop en de kinderen van diens overleden zuster noemt.
De moeder van Willem Jansz was Elizabeth Claasen. Na haar dood in 1616 haalt haar tweede man Volcaert Jansz, geelgieter, de soldij van de scheepvader op. Dit moet de vader zijn van Jan Volcaertsz Olij, die getrouwd was met Agnietje Jacobs Goetcoop, dochter van Jacob Jansz Goetcoop en Aaltje Jansz Kan. Een eerdere Jacob Jansz Goetcoop, schoenmaker, vereeuwigd op het corporatiestuk G.19, Amsterdamse Corporaties, als overman en deken, was getrouwd met Brechte Simonsz Abbe, weduwe van Opsy en grootmoeder van de echtgenoot van Trijn Claes Gaeff, getrouwd met Bilhamer, weduwnaar van Brechtes dochter lijsbeth Jcobs Goetcoop. Brechte was een zuster van Marten simonsz Abbe, genaamd Schuijt (Spruijt) instrumenten (kompas) maker. Oom van vaders kant van Willem Jansz zeevader was Hendrick Willemsz Schuijt (Spruijt?) Families scheepsinstrumenten , cartograaf, kapitaal, schippers …
Ik zoek een verband tussen deze families met mijn voorvader Geert Goetcoop die in 1692 in Hoogveen haardgelden betaalde voor een praam. Dus interesseert mij ook de Geert Goetcoop uit 1599 die je meldt. Kan dat dezelfde zijn als Goijert Goetcoop, samoreusschipper, weduwnaar van Geertgen Willems Visscher, dochter van Willem Visscher, majoor van Kampen. Dit is een heel spannend verhaal aan het worden, vind ik, en het is dus wel het bewijs, dat achternamen zomaar verzonnen werden.
Dag Dieuwertje, hoe dan ook, zelfs als er toch wat lastig te documenteren schakels zijn, lijkt me de zoekrichting die je kiest fascinerend! Van veenschippers naar ontdekkingsreizigers, het lijkt wel stof voor een speelfilm of documentaire, en dan de netwerken die je in beeld brengt... Dat het een kwestie is van stap voor stap uitzoeken, liefst met twee of meer bronnen per persoon is jou allang duidelijk, het speuren gaat door!
Dank je Otto, ik voel me soms een zeurpiet als ik om uitleg van al die aktes vraag, maar het levert wel prachtige resultaten op!
Beste Otto, omtrent de door jou gevonden archieven van Veenendaal
"Gemeentearchief Veenendaal, toegang 005, Veenraadschap der Geldersche en Stichtsche Veenen 1545-1948, zie ik inv.nr. 493, een rekening van de controleur, in 1589/1590 Cornelis Willemsz Goetcoop, in 1598 en 1599 Jan Goetcoop, in 1599 Geert Goetcoop, en in 1618 "Cornelis Goetcoop de weduwe van Sander Janssen", of dit laatste gegeven correct is is wel een vraag.."
is mijn vraag of jij daar inzicht in kunt krijgen. Ik vraag me namelijk af of deze Geert Goetcoop dezelfde kan zijn - of een grootvader van - Goijert Cornelisz, getrouwd met Geertgen Willemsz Visscher, majoor van Kampen (akte 07.07.1643), en of Goijert de vader kan zijn van Geert Goetcoop uit Hoogeveen, turfschipper met een praam (haardgelden 1692 en 1693)
Dank voor je geweldige hulp,
Dieuwertje
Dag Dieuwertje, vanochtend zie ik dat maar bij een beperkt aantal veenregisters op https:///www.archieven.nl er al online transcripties zijn, het is een omvangrijk lopend project, maar het is zinvol om daarmee te beginnen. De naam Goetcoop zag ik maar een paar keer tot nu toe, zoeken op Jan Willems en Cornelis Willems levert wel wat op, evenals speuren naar samoureusen / sammerens . Bij de transcripties staat ook de naam en het mailadres van de bewerker, ik denk dat zij je kan informeren over de stand van zaken en voor jou kan kijken in nog niet gepubliceerde transcripties.
Dank je Otto, ik ga er morgen mee beginnen (om deze tijd word ik vreselijk moe - ik begin om 8.00 uur en word al erg oud).
Nog een vraag (als het mag)
In de officiële gilde-inventarissen van Amsterdam is no. 367 het registratienummer van een handgeschreven meesterboek / corporatiedossier. Jacob Fransz (misschien Jansz?) Goetcoop
Het Ambacht: Jacob Fransz. Goetcoop was actief in een machtig gilde, namelijk het Huidenvettersgilde (de leerlooiers) of het Schoenmakersgilde. Deze twee gilden waren in de 17e-eeuwse Amsterdamse Jordaan en Lastage economisch volledig met elkaar verweven.
De Gildebroeder (Het Meesterschap): Onder nummer 367 staat vermeld dat Jacob Fransz. Goetcoop na het betalen van zijn gildetax officieel werd ingeschreven als vrijmeester. Dit gaf hem het wettelijke recht om een eigen werkplaats te openen en leerlingen op te leiden.
De Vermelding van het Schilderij: In de kantlijn of de bijbehorende boedellijst van dit dossier wordt gesproken over een portret van hem. Dit was een zogeheten halffiguur-portret of een regentenstuk dat destijds in de gildekamer hing om zijn status als overman (bestuurder) van de corporatie te bezegelen.
Maar hoe vind ik het schilderij?
Groetjes, Dieuwertje
Dank je wel, Dieuwertje, ik ga hiernaar kijken via de site van het Stadsarchief Amsterdam. Voor Nederlandse schilderijen is de website van het RKD in Den Haag mijn startpunt, specifiek de databases op RKD Research, https://research.rkd.nl/nl .
Dag Dieuwertje, in toegang 366, Archief van de gilden, zie ik onder inv.nr. 367 geen meesterboek, ik zie sowieso geen meesterboek voor de huidenvetters , ik denk dat je een ander inventarisnummer bedoelt!
Het schijnt, volgens Middelkoop een portret van alleen maar Jacob Franzs te zijn, met daarbij de opmerking dat hij deken was van de gilde van schoenmakers en huidenvetters
Berste Dieuwertje, ik ken deze publicatie duidelijk niet, kun je de titel ervan geven en zeggen waar je dit (online) hebt gevonden? Er is natuurlijk een kans dat het schilderij tot nu toe is beschreven als een portret van een onbekende man. Uit welk jaar dateert de bron met die notitiie?
Dank je wel, Dieuwertje, laat ik vooral nog eens jouw inspirerende en creatieve aanpak noemen, mooi dat je naar een dataset uit 2022 verwijst van Leon van Wissen en Norbert Middelkoop, Golden Agents - Amsterdam Corporate Group Portraits, https://dare.uva.nl/id/58ecb49a-0328-4c3b-85a4-bc832e2fc622?search_name…. Middelkoops dissertatie Schutters, gildebroeders, regenten en regentessenHet Amsterdamse corporatiestuk 1525-1850 (diss. Amsterdam, 2019), https://dare.uva.nl/id/509fbcc0-8dc0-44ae-869d-2620f905092e . Op Zenodo zijn de bestanden te vinden van zijn bijlagen. Kort en goed, dit is de vermelding van het schilderij zoals Middelkoop die aanreikt (vet van mij, OV):
G. 19 (p. 367-369 en 402)
De deken en de overlieden van het Huidenkopers-, Leerlooiers-, en Schoenmakersgilde, 1646
Toegeschreven aan Adam Camerarius (werkzaam 1644 – na 1666)
Doek, 176 x 208 cm (in 1835 gemeten als ‘hoog 1 el, 7 palm, breed 2 el, 2 palm, 6 duim’ [170 x 226 cm]
In 1835 beschreven als gesigneerd ‘C.A.M.’
Verblijfplaats onbekend
Veiling Johannes Reus, Amsterdam (Meyer & Viervant), 13-V-1835 (Lugt nr. 14114), nr. 21: ‘Een regentenstuk, voorstellende de levensgroote portretten van de in het jaar 1646 fungeerende Deken en Overlieden, van het Huidenkoopers, Looijers en Schoenmakers Gild, met namen Jacob Frans Goetkoop, Jan Frans ten Bolk, Klaas Michielsz. Vis, Albert Huijbertsz Krieck en Zeger Fransz Blaauw, zittende om eene met tapijt gedekte tafel, waarop eenige boeken, benevens eene bokaal; achter hen staat de bode, schijnende de bevelen van den eerstgenoemden Deken af te wachten. Juist van teekening en meesterlijk van behandeling, gemerkt C.A.M. De zeer fraai besneden lijst, stelt voor de kenteekenen van het Gild, terwijl een geleidend geschreven register, in zwart robbevellen band met zilveren sloten, van de oprigting dagteekenende, dit stuk veel belangrijkheid bijzet; op doek, hoog 1 el 7 palm, breed 2 el, 2 palm 6 duim.’
Afgebeeld:
1. Jacob Jansz Goetkoop (1587/’88?-?), schoenmaker, deken; ov. 1625-’26, ’31-’32, ’36-’37, deken ’40, ’41, ’46, ’47
2. Jan Jansz Bolck (1586/’87? – voor 1664), schoenmaker; overman; ov. 1636-’37, ’40-’41, ’45-’46, ’49-’50, ’53-’54, ’56-’57
3. Claes Michielsz Vis (Amsterdam 1592/’93 – 1652), schoenmaker; overman; ov. 1638-’39, ’45-’46, ’52†
4. Achter de tafel, links: Elbert/Albert Huybertsz Krieck (Amsterdam 1605/’06 – 1654), overman; ov. 1642-’43, ’46-’47, deken ’50-’51, ’52-’53
5. Achter de tafel, rechts: Seger Fransz Blauw (Amsterdam 1598/’99 – ?), schoenmaker; overman; ov. 1646-’47, ’50-’51, ’53-’54, deken ’56-’57, ’60-’61
a. gildeknecht
Er is dus geen verwijzing naar een archiefstuk bij... Het proefschrift vermeldt op p. 367-368 dit schilderij, toegeschreven aan Adam Camerarius (ca. 1620-ca. 1666), met de speciale aantekening dat het in 1835 geveild werd met een register dat erbij hoorde. In 1962 verwierf de Vereniging Rembrandt het, in 1972 verdween het spoorloos na de sluiting van het Wijnkopersgildehuis...
Als ik snel even zoek in RKD Research valt me vooral deze bijgevoegde foto op, zie https://rkd.nl/imageslite/226325 . In het proefschrift zelf vind ik deze foto zo snel niet, de fotobijschriften in de PDF van Deel 2 zijn niet als tekst doorzoekbaar...
Tot zover voor nu!
Jacob Jansz Goetkoop wordt diverse keren vermeld in de (zeer fraai gekalligrafeerde) lijst van overlieden en dekens van het Huidenkopers-, Looiers- en Schoenmakersgilde van Amsterdam (Stadsarchief, archief 366, inventarisnr. 448, zie https://archief.amsterdam/inventarissen/scans/366/16.2.1/start/0/limit/… en verder). Zie de 3 afbeeldingen hieronder; hieronder de eerste, vermeld bij de overlieden van 1625 en die van 1626.
Hopelijk nu met de afbeelding
Hierbij de volgende, met vermelding als één der overlieden in 1632, 1636 en 1637, en als deken in 1641
En de derde, ditmaal met de vermelding als deken in 1646 en 1647 en dus ook het jaar waarin de door Otto gemelde en getoonde afbeelding is gemaakt.
Ha, de eerste is niet goed overgekomen, nu alsnog
Hij is inderdaad ook in 1640 vermeld als deken zie ik nu
Ahum, in 1626 en ook bij de andere jaren staat er echt Jan Jansz Goetcoop, kijk maar bij 1626 met onder diens naam Frans Fransz Bon. Gisteren had ik dit document al wel gevonden, maar dit is geen meesterboek...
De afbeelding van een schilderij die ik gisteren plaatste is waarschijnlijk een oude foto van het gildestuk in het stadhuis van Naarden. Het driedelige proefschrift van Middelkoop moet ik nog verder bekijken..
Sorry, er staat Jacob Jansz !
Middelkoop bespreekt het schilderij in deel 3 van zijn proefschrift, p. 928-929, met de beschrijving zoals hierboven al geciteerd, en met foto´s van het gildestuk uit 1646, waaronder eentje uit de jaren 1965-1970 in kleur (screenprint).
Dieuwertje Goedkoop
zei op zaterdag 6 juni 2026 - 09:38