Overslaan en naar de inhoud gaan

Forum

Latijnse lofzang op Willem Hendrick Meuleman 18e eeuw

Kan iemand deze Latijnse lofzang op Willem Hendrick Meuleman in hedendaags Nederlands vertalen? Meuleman werd in 1695 in Grave geboren en was er advocaat en auditeur-militair. In akten wordt hij omschreven als 'meester'. 

Hier volgt mijn transcriptie en daarna de tweede pagina van het gedicht. Het is afkomstig uit het archief van schepenbank Grave, diverse stukken van rechterlijke aard, inventarisnummer 336.

 

HONORI & MERITIS

DOCTISSIMI nec non INTEGERRIMI

Juvenis,

WILHELMI HENRICI MEULEMANNI. 

 

Cum Jurisconsultorum familiae

adscriberetur.

 

Fama simul volueris nostras accessit ad aures

Ingeni specimen Te dare velle Tui;

quo stuii, MEULEMANNE, sui doctique laboris

Officii memorem nîl me revocare valabat,

Nec poterant ullae me retinere morae;

Quin tibi Pienae defferem frondis honores

Miscerem et capiti florea serta tuo.

Coqit amicitae foedus, carissime, nostrae,

Hinc quoque cognati sanguinis ardor agit.

Dum Loca Pieridum Tu lustras mente vigenti

Arrisit studiis docta Minerva tuis:

Noster alumnus evis, mea tu generosa propago,

Ne trepides, inqjuit, noster alumnus eris.

Ut Leo quadrupedes praecellit nobilis omnes,

Te palmam cunctis praeripuisse patet.

Tu decus omne tuis, charum te gloria, virtus,

Ingenium, genius; te bona multa beant,

Sic matris pietas certat cum laude peternâ,

Sic patris et matris dos geminata tibi est.

Sic nomen, cognate, tuum virtutae perenni

Floreat, ut famam discat uterque, polus.

Ardua donec erit Sijlvarrum gloria quercus,

Et Mosa praecipites in mare fundet aquas.

Pauperibus pater esto, orbis, viduisque patronus;

Cvica pro trepidis avma feraque reis.

                                            Ita cecirit Cognato suo;

 

                                            G. Weultjes

                                            Med: ac philos: stud:

Reacties (10)

Michiel zei op ma, 01/12/2026 - 22:40

Hierbij de tweede en laatste pagina van het gedicht. 

Michiel zei op ma, 06/08/2026 - 01:13

De transcriptie is m.i. geen probleem, de vertaling wel. Misschien te hoog gegrepen dit latijn. Maar wellicht kan iemand aangeven of er iets persoonlijks over Meuleman wordt meegedeeld, of is het alleen de bekende veer...

René van Weeren zei op ma, 06/08/2026 - 11:05

Google Translate leverde de volgende (zeker niet foutloze!) vertaling op. Maar dat lijkt voldoende om je laatste vraag te beantwoorden: het lijkt een loflied van een studievriend aan Meuleman ter gelegenheid van diens benoeming als advocaat...

EER & VERDIENST

Aan de meest geleerde en meest eerlijke

jongeling,

WILHELM HENRY MEULEMANN.

Toen hij werd toegewezen aan de familie van advocaten

.

De faam van uw bereidheid ons een voorbeeld van uw genialiteit te geven, heeft ons bereikt

waar ik stond, MEULEMANN, mij bewust van mijn geleerde werk

en geen uitstel kon mij tegenhouden,

noch kon enig uitstel mij tegenhouden;

Maar ik zou u de eer van volle weiden brengen

Ik zou kransen van bloemen met uw hoofd vermengen.

Een vriendschapsverdrag, liefste, broeit,

Ook hier drijft de hartstocht van ons bloed.

Terwijl u de Pierische landen met een scherp verstand verkent

De geleerde Minerva glimlachte om uw studies:

U bent onze leerling, u bent mijn edele nakomeling,

Wees niet bang, vroeg ze, u zult onze leerling zijn.

Zoals de edele leeuw alle viervoeters overtreft,

is het duidelijk dat u allen de kroon hebt gegrepen.

U bent geheel van uzelf, dierbare glorie, deugd,

Ingenialiteit, genie; moge u vele goede dingen ten deel vallen,

Zo wedijvert de vroomheid van uw moeder met de lof van Petrus,

Zo wordt de bruidsschat van uw vader en moeder voor u verdubbeld.

Zo, verwant, moge uw naam van eeuwige deugd

bloeien, zodat beiden roem mogen verwerven, paal.

Totdat de glorie van de eiken van het Sijlvar hoog is,

En de Maas zijn wateren hals over kop in de zee stort.

Wees een vader voor de armen, wereld, en een beschermheer van weduwen;

Voor elke gevreesde wraak en felle vijand.

Michiel zei op ma, 06/08/2026 - 12:51

Dankje René. De auteur  was in elk geval 'verwant' (cognate) aan Meuleman, dat moet te vinden zijn.  

Otto Vervaart zei op ma, 06/08/2026 - 14:15

Op 27 september 1714 wordt Gerardus Weultjes uit Zutphen, 20 jaar, vermeld als student medicijnen te  Leiden in het Album studiosorum academiae Lugduno Batavae (...) (Den Haag 1875), p. 837. Meuleman had kennelijk elders gestudeerd.

Michiel zei op ma, 06/08/2026 - 16:17

De familie Meuleman kwam oorspronkelijk toch ook uit Zutphen?

Andreas zei op ma, 06/08/2026 - 20:24
Vertaling door AI, meer bepaald Perplexity. Dit model schijnt op gebied van Latijn meer dan degelijk te zijn. Een Latinist kan hier ongetwijfeld over oordelen, ikzelf kan dit niet. **Ter ere en verdienste van de zeer geleerde en bovendien hoogst rechtschapen jongeman, Willem Hendrik Meulemann, bij zijn opname in de familie der rechtsgeleerden.** Toen het bericht ons ter ore kwam dat jij een proef van je talent wilde geven, kon niets mij, Meulemann, weerhouden om mij jouw studie en geleerde arbeid te herinneren; geen enkele vertraging kon mij tegenhouden om jou de eer van de Piëride lauwerkrans te brengen en bloemrijke kransen om jouw hoofd te vlechten. De band van vriendschap, dierbare, spoort mij daartoe aan, maar ook de warmte van verwant bloed drijft mij. Terwijl jij met krachtige geest de woonplaatsen der Muzen verkent, heeft de geleerde Minerva jouw studies gunstig toegelachen. “Jij zult mijn leerling zijn,” sprak zij, “mijn edele telg, wees niet bevreesd.” Zoals de leeuw zich onderscheidt boven alle viervoeters, zo blijkt dat jij de overwinning op allen hebt behaald. Jij bent de eer van de jouwen; roem, deugd, talent en geest sieren jou; vele gaven maken jou gelukkig. Zo wedijvert de vroomheid van je moeder met de lof van je vader, zo zijn de gaven van beide ouders in jou verenigd. Zo moge jouw naam, verwant, door blijvende deugd blijven bloeien, zodat beide hemisferen jouw faam leren kennen, zolang de eik de trots van de wouden zal zijn en de Maas haar snelle wateren in zee uitstort. Wees een vader voor de armen, een beschermer voor weduwen, en een verdediger voor wie beeft en voor de beschuldigden. Zo zong hij voor zijn verwant; G. Weultjes student in de geneeskunde en filosofie
Andreas zei op ma, 06/08/2026 - 20:28

Er ging blijkbaar wat mis met de lay-out. Dit zou leesbaarder moeten zijn.

**Ter ere en verdienste  
van de zeer geleerde en bovendien hoogst rechtschapen jongeman,  
Willem Hendrik Meulemann,  
bij zijn opname in de familie der rechtsgeleerden.**

Toen het bericht ons ter ore kwam
dat jij een proef van je talent wilde geven,
kon niets mij, Meulemann, weerhouden
om mij jouw studie en geleerde arbeid te herinneren;
geen enkele vertraging kon mij tegenhouden
om jou de eer van de Piëride lauwerkrans te brengen
en bloemrijke kransen om jouw hoofd te vlechten.  

De band van vriendschap, dierbare, spoort mij daartoe aan,
maar ook de warmte van verwant bloed drijft mij.  

Terwijl jij met krachtige geest de woonplaatsen der Muzen verkent,
heeft de geleerde Minerva jouw studies gunstig toegelachen.
“Jij zult mijn leerling zijn,” sprak zij,
“mijn edele telg, wees niet bevreesd.”  

Zoals de leeuw zich onderscheidt boven alle viervoeters,
zo blijkt dat jij de overwinning op allen hebt behaald.
Jij bent de eer van de jouwen; roem, deugd,
talent en geest sieren jou; vele gaven maken jou gelukkig.  

Zo wedijvert de vroomheid van je moeder met de lof van je vader,
zo zijn de gaven van beide ouders in jou verenigd.  

Zo moge jouw naam, verwant, door blijvende deugd blijven bloeien,
zodat beide hemisferen jouw faam leren kennen, 
zolang de eik de trots van de wouden zal zijn
en de Maas haar snelle wateren in zee uitstort.  

Wees een vader voor de armen, een beschermer voor weduwen,
en een verdediger voor wie beeft en voor de beschuldigden.  

Zo zong hij voor zijn verwant;  

G. Weultjes  
student in de geneeskunde en filosofie

 

Michiel zei op ma, 06/08/2026 - 20:43
Pieter Anhtonie Meulenman, lidmaat op belijdenis NG gemeente Zutphen 18 april 1683. Willem Hendrik Meuleman, gedoopt NG grave 13 augustus 1695, zoon van Pieter Anthonij Meuleman en Helena van Holthuijsen.
Michiel zei op ma, 06/08/2026 - 20:44

corr Meulenman = Meuleman

Reageer op dit bericht

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Slechts één bestand.
10 MB limiet.
Toegestane types: png gif jpg jpeg.