Kan iemand deze Latijnse lofzang op Willem Hendrick Meuleman in hedendaags Nederlands vertalen? Meuleman werd in 1695 in Grave geboren en was er advocaat en auditeur-militair. In akten wordt hij omschreven als 'meester'.
Hier volgt mijn transcriptie en daarna de tweede pagina van het gedicht. Het is afkomstig uit het archief van schepenbank Grave, diverse stukken van rechterlijke aard, inventarisnummer 336.
HONORI & MERITIS
DOCTISSIMI nec non INTEGERRIMI
Juvenis,
WILHELMI HENRICI MEULEMANNI.
Cum Jurisconsultorum familiae
adscriberetur.
Fama simul volueris nostras accessit ad aures
Ingeni specimen Te dare velle Tui;
quo stuii, MEULEMANNE, sui doctique laboris
Officii memorem nîl me revocare valabat,
Nec poterant ullae me retinere morae;
Quin tibi Pienae defferem frondis honores
Miscerem et capiti florea serta tuo.
Coqit amicitae foedus, carissime, nostrae,
Hinc quoque cognati sanguinis ardor agit.
Dum Loca Pieridum Tu lustras mente vigenti
Arrisit studiis docta Minerva tuis:
Noster alumnus evis, mea tu generosa propago,
Ne trepides, inqjuit, noster alumnus eris.
Ut Leo quadrupedes praecellit nobilis omnes,
Te palmam cunctis praeripuisse patet.
Tu decus omne tuis, charum te gloria, virtus,
Ingenium, genius; te bona multa beant,
Sic matris pietas certat cum laude peternâ,
Sic patris et matris dos geminata tibi est.
Sic nomen, cognate, tuum virtutae perenni
Floreat, ut famam discat uterque, polus.
Ardua donec erit Sijlvarrum gloria quercus,
Et Mosa praecipites in mare fundet aquas.
Pauperibus pater esto, orbis, viduisque patronus;
Cvica pro trepidis avma feraque reis.
Ita cecirit Cognato suo;
G. Weultjes
Med: ac philos: stud:
De transcriptie is m.i. geen probleem, de vertaling wel. Misschien te hoog gegrepen dit latijn. Maar wellicht kan iemand aangeven of er iets persoonlijks over Meuleman wordt meegedeeld, of is het alleen de bekende veer...
Google Translate leverde de volgende (zeker niet foutloze!) vertaling op. Maar dat lijkt voldoende om je laatste vraag te beantwoorden: het lijkt een loflied van een studievriend aan Meuleman ter gelegenheid van diens benoeming als advocaat...
EER & VERDIENST
Aan de meest geleerde en meest eerlijke
jongeling,
WILHELM HENRY MEULEMANN.
Toen hij werd toegewezen aan de familie van advocaten
.
De faam van uw bereidheid ons een voorbeeld van uw genialiteit te geven, heeft ons bereikt
waar ik stond, MEULEMANN, mij bewust van mijn geleerde werk
en geen uitstel kon mij tegenhouden,
noch kon enig uitstel mij tegenhouden;
Maar ik zou u de eer van volle weiden brengen
Ik zou kransen van bloemen met uw hoofd vermengen.
Een vriendschapsverdrag, liefste, broeit,
Ook hier drijft de hartstocht van ons bloed.
Terwijl u de Pierische landen met een scherp verstand verkent
De geleerde Minerva glimlachte om uw studies:
U bent onze leerling, u bent mijn edele nakomeling,
Wees niet bang, vroeg ze, u zult onze leerling zijn.
Zoals de edele leeuw alle viervoeters overtreft,
is het duidelijk dat u allen de kroon hebt gegrepen.
U bent geheel van uzelf, dierbare glorie, deugd,
Ingenialiteit, genie; moge u vele goede dingen ten deel vallen,
Zo wedijvert de vroomheid van uw moeder met de lof van Petrus,
Zo wordt de bruidsschat van uw vader en moeder voor u verdubbeld.
Zo, verwant, moge uw naam van eeuwige deugd
bloeien, zodat beiden roem mogen verwerven, paal.
Totdat de glorie van de eiken van het Sijlvar hoog is,
En de Maas zijn wateren hals over kop in de zee stort.
Wees een vader voor de armen, wereld, en een beschermheer van weduwen;
Voor elke gevreesde wraak en felle vijand.
Dankje René. De auteur was in elk geval 'verwant' (cognate) aan Meuleman, dat moet te vinden zijn.
Op 27 september 1714 wordt Gerardus Weultjes uit Zutphen, 20 jaar, vermeld als student medicijnen te Leiden in het Album studiosorum academiae Lugduno Batavae (...) (Den Haag 1875), p. 837. Meuleman had kennelijk elders gestudeerd.
De familie Meuleman kwam oorspronkelijk toch ook uit Zutphen?
Er ging blijkbaar wat mis met de lay-out. Dit zou leesbaarder moeten zijn.
**Ter ere en verdienste
van de zeer geleerde en bovendien hoogst rechtschapen jongeman,
Willem Hendrik Meulemann,
bij zijn opname in de familie der rechtsgeleerden.**
Toen het bericht ons ter ore kwam
dat jij een proef van je talent wilde geven,
kon niets mij, Meulemann, weerhouden
om mij jouw studie en geleerde arbeid te herinneren;
geen enkele vertraging kon mij tegenhouden
om jou de eer van de Piëride lauwerkrans te brengen
en bloemrijke kransen om jouw hoofd te vlechten.
De band van vriendschap, dierbare, spoort mij daartoe aan,
maar ook de warmte van verwant bloed drijft mij.
Terwijl jij met krachtige geest de woonplaatsen der Muzen verkent,
heeft de geleerde Minerva jouw studies gunstig toegelachen.
“Jij zult mijn leerling zijn,” sprak zij,
“mijn edele telg, wees niet bevreesd.”
Zoals de leeuw zich onderscheidt boven alle viervoeters,
zo blijkt dat jij de overwinning op allen hebt behaald.
Jij bent de eer van de jouwen; roem, deugd,
talent en geest sieren jou; vele gaven maken jou gelukkig.
Zo wedijvert de vroomheid van je moeder met de lof van je vader,
zo zijn de gaven van beide ouders in jou verenigd.
Zo moge jouw naam, verwant, door blijvende deugd blijven bloeien,
zodat beide hemisferen jouw faam leren kennen,
zolang de eik de trots van de wouden zal zijn
en de Maas haar snelle wateren in zee uitstort.
Wees een vader voor de armen, een beschermer voor weduwen,
en een verdediger voor wie beeft en voor de beschuldigden.
Zo zong hij voor zijn verwant;
G. Weultjes
student in de geneeskunde en filosofie
corr Meulenman = Meuleman
Michiel
zei op maandag 12 januari 2026 - 22:35