Wat staat hier?

voor de schilderie op de schoole 12 (gulden)

Het gaat mij om schilderie.. Is het ‘schilderij’ of ‘schilderen’. 

Beste Theo, er staat schiderie, helaas is er momenteel een serverstoring bij het Instituut voor de Nederlandse Taal waardoor ik niet op https://gtb.ivdnt.org de mogelijkheid kon checken of dit zowel voor schilderij als voor schilderen kan staan.

Excuus voor de tikfout, ik vergat de l, er stat schilderie !

Beste Theo, dank voor het verduidelijken van je vraag, dat bleek niet uit je oorspronkelijke vraag. Kun je een bredere uitsnede van de tekst geven of een link naar het bestand? Vaak blijkt uit de context wat bedoeld wordt.

Het is een enkele regel uit de rekeningen van de gemeente, uit 1680. Overigens heb ik AI gevraagd. Antwoord hieronder. Dat is wel bijzonder! Dank voor meedenken. 

De schilderie: Dit is 17e-eeuws Nederlands voor "het schilderij" of "de afbeelding".

Deze 17e-eeuwse tekst is een notitie uit een boekhouding, kasboek of inventaris.

Hier is de uitleg van de tekst:

"Voor de schilderie": Dit betekent "voor het schilderij". In die tijd werd 'schilderie' vaak gebruikt. Het kan gaan om de aankoop, het laten maken (schilderen), of het inlijsten van een schilderij.

"op de school": Dit geeft de locatie aan waar het schilderij is opgehangen, of de plek waarvoor het bestemd was (bijvoorbeeld een leslokaal, de vergaderzaal van het schoolbestuur of de woning van de schoolmeester).

Beste Theo,

Dank voor je reactie. Het antwoord van AI is een mogelijke verklaring, maar wel één van de mogelijke verklaringen. AI geeft antwoorden op basis van het antwoord dat het meest op internet gevonden wordt, maar is minder nauwkeurig als het gaat om het plaatsen van tekst in een context. Als deze zin staat in een opsomming van de inventaris van een school, dan is het waarschijnlijk dat het om een schilderij gaat dat in een schoolgebouw hangt. Staat dezelfde tekst echter tussen kostenposten voor onderhoud, dan heeft het waarschijnlijk meer te maken met het schilderen van de muren van het gebouw zelf.

Het is een enkele regel tussen andere kosten, anders dan voor de school. De school stond vast naast de plaatsenkamer (later gemeentehuis genoemd). In de school waren bijeenkomsten, vergaderingen van bestuurders van Zwartsluis. De plaatsenkamer was klein. Zie foto. Linker pag 3e regel van onder. 

Beste Theo, dank, dit helpt goed! Ik zie op de linkerpagina vooral onderhoudskosten, waarbij onder meer het bier vermeld wordt dat 'op de schoole' gedronken werd (6e bedrag van boven); ook wordt een betaling (5e van boven) vermeld voor het verven van het pastoorshuis; dat bedrag is vrijwel gelijk aan de post waar jouw vraag over ging (verschil is 1 stuiver). Op basis hiervan heb ik de indruk dat schilderie hier begrepen moet worden als het verven (vermoedelijk aan de buitenkant) van het schoolgebouw.

Goedemorgen Rene,

De aanleiding naar deze vraag is een schilderij, alhier in museum. Ik ben bezig met een reconstructie. Moeilijk om bewijzen te vinden... Er zijn in archieven alleen inkomsten- en uitgaverekeningen. 
Over uitgaverekeningen. Er werd veel onderhoud gedaan onder andere aan het huis van de pastoor, dat kom ik vaak tegen. Inderdaad, bierdrinken deden ze als water. 
School stond naast plaatsenkamer/gemeentehuis. Ik denk dat er een doorloop aanwezig was. 
Verschil schilderen en verven. Het onderscheid in 17e eeuw was denk ik duidelijker dan nu. Schilderen was kunst, verven daarentegen bijv ‘van een huis’ of algemeen verfonderhoud. Denk ik nu…

Groeten uit Zwartsluis